İran və BAEA zərbə endirilmiş nüvə obyektlərinə girişlə bağlı razılığa gələ bilmir

İran və BAEA zərbə endirilmiş nüvə obyektlərinə girişlə bağlı razılığa gələ bilmir
BAEA-nın loqosu. Vyana, Avstriya, 5 iyun 2026-cı il.
Reuters

Tehranla Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyi (BAEA) arasında gərginlik yeni mərhələyə keçib. İranın Vyanadakı nümayəndəliyi ABŞ və Avropa üçlüyünün (E3) birgə hazırladığı qətnamə layihəsini sərt tənqid edib.

Nümayəndəlik BAEA rəhbərinin agentliyin bir ildən artıqdır İranın nüvə fəaliyyəti barədə kifayət qədər məlumat əldə edə bilmədiyinə dair açıqlamasını da rədd edib. Tehran bu fikri “mənasız” adlandırıb.

Agentliyin Rəhbərlər Şurası sentyabrın 7-də Vyanada rüblük iclasına başlayıb. Tehranla agentlik arasında fikir ayrılıqları yenidən dərinləşib. Buna səbəb İran qanunvericiliyinə əsasən, BAEA müfəttişlərinin İsrail və ABŞ-nin 2025 və 2026-cı illərdə zərbələr endirdiyi nüvə obyektlərinə girişinin məhdudlaşdırılmasıdır.

İranın nüvə proqramının müzakirə olunduğu iclasda ABŞ, Birləşmiş Krallıq, Fransa və Almaniyanın birgə qətnamə layihəsi hazırlaması gərginliyi daha da artırıb.

İran nüvə proqramının dinc məqsədlərə xidmət etdiyini bildirir.

İran nüvə obyektlərinə zərbələri pisləyir

İran nümayəndə heyəti bildirib ki, nüvə obyektlərinə endirilən zərbələr BMT Nizamnaməsini, BAEA Nizamnaməsini və nüvə təhlükəsizliyinin əsas prinsiplərini pozub.

Tehran Qrossinin açıqlamalarını rədd edir

“WANA” xəbər agentliyinin məlumatına görə, İran nümayəndə heyəti BAEA-nın baş direktoru Rafael Qrossidən ABŞ və İsraili hücum və təhdidləri dayandırmağa çağırmasını istəyib.

Nümayəndəlik “X” platformasındakı paylaşımında bildirib ki, “bu addımlar mövcud şəraitdə BAEA-nın təminatlar sistemini qeyd-şərtsiz tətbiq etməyə çalışmaq əvəzinə, ölkədə təminatların həyata keçirilməsi üçün şərait yaratmaq baxımından zəruri olub”.

İran qətnamə layihəsinə cavab verəcəyini bildirib

İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqayi ABŞ və E3 ölkələrinin hazırladığı qətnamə layihəsinin mənasız, məntiqsiz və qanunsuz olduğunu deyib.

O bildirib ki, sənəd BAEA Rəhbərlər Şurasının Vyanada davam edən iclasında qəbul olunarsa, İran buna cavab verməyə hazırdır.

Tehran iddia edir ki, 2025-ci ildə qəbul edilən oxşar qərar 2026-cı ilin fevralında İranla İsrail və ABŞ arasında baş verən münaqişəyə zəmin yaradıb. İran BAEA müfəttişlərinə tətbiq etdiyi məhdudiyyətləri müdafiə edib və agentliyin rəhbərini sərt tənqid edib.

Teqlər