Türkiyə ilk Ay kosmik aparatının istehsalını başa çatdırıb

Türkiyə ilk Ay kosmik aparatının istehsalını başa çatdırıb. Hazırda sınaqdan keçirilən aparatın 2027-ci ilin əvvəlində kosmosa buraxılması planlaşdırılır.

 

Aparat son sınaqlardan keçirilir

Türkiyənin sənaye və texnologiya naziri Mehmet Fatih Kacır bildirib ki, 3,5 tonluq aparat hazırda “Turkish Aerospace Industries”in müəssisəsində müxtəlif xarici təsirlərə davamlılıq sınaqlarından keçirilir.

Mühəndislər aparatın buraxılış zamanı yaranan titrəyiş və yüklənmələrə, eləcə də kosmosdakı ekstremal şəraitə davamlılığını yoxlayacaqlar.

Bundan sonra aparat Türkiyənin milli kosmik tədqiqat mərkəzi TÜBİTAK UZAY-ın xüsusi təmiz otağında yekun yoxlamadan keçiriləcək.

Aparatın 2027-ci ilin əvvəlində Floridadakı Kennedi Kosmik Mərkəzindən buraxılması planlaşdırılır. Dəqiq tarix hələ açıqlanmayıb.

Aya səfərin təxminən iki ay davam edəcəyi gözlənilir. Aparat daha sonra Ay səthindən təxminən 100 kilometr yüksəklikdə qütb orbitinə çıxacaq.

Elmi missiya üç ay davam edəcək, lakin fəaliyyət müddəti 18 ayadək uzadıla bilər. Aparatdakı cihazlar Günəş küləyini, maqnit sahələrini, səth radiasiyasını və suyun yaranması ilə əlaqəli müxtəlif prosesləri araşdıracaq.

Texnologiyaların 80 faizi Türkiyədə hazırlanıb

Kacırın sözlərinə görə, aparatın təxminən 80 faizi Türkiyədə istehsal olunub.

Aparatda Türkiyənin “İMECE” Yer müşahidə peyki və ölkədə istehsal edilən ilk rabitə peyki “Türksat 6A” üçün hazırlanmış uçuş, rabitə və enerji sistemlərindən istifadə olunub.

Aparat, həmçinin Türkiyədə hazırlanmış hibrid hərəkətverici sistemlə təchiz edilib. Əsas missiyanın sonunda bu sistem vasitəsilə aparatın sürətinin nəzarətli şəkildə azaldılması və onun Ay səthinə doğru endirilməsi planlaşdırılır.

Kacır layihənin Türkiyənin kritik texnologiyalarda müstəqilliyini artırmaq səylərinin bir hissəsi olduğunu bildirib. Onun sözlərinə görə, missiya uğurlu olarsa, Türkiyə Aya missiya göndərən doqquzuncu ölkə olacaq.

Türkiyə “Artemis Sazişləri”nə qoşulub

Türkiyə bu yaxınlarda ABŞ-nin rəhbərlik etdiyi “Artemis Sazişləri”nə (Artemis Accords) qoşulub. Hüquqi öhdəlik yaratmayan bu çərçivə Ayın və dərin kosmosun dinc məqsədlərlə tədqiqinə dair prinsipləri müəyyən edir.

• Münaqişələr qlobal dizel tədarükünü çətinləşdirir, Türkiyə yeni mənbələr axtarır
• NASA-nın yeni teleskopu kainatın böyük sirlərini necə öyrənəcək?

Teqlər

Türkiyə kosmos “Artemis Sazişləri” “Turkish Aerospace Industries” TÜBİTAK UZAY