TDT ölkələri Bakıda iqtisadi əməkdaşlığın genişləndirilməsini müzakirə ediblər

TDT ölkələri Bakıda iqtisadi əməkdaşlığın genişləndirilməsini müzakirə ediblər
Rəsmilər Türk Dövlətləri Təşkilatının Dövlət Başçıları Şurasının iclasında iştirak edirlər. Astana, Qazaxıstan, 10 sentyabr 2026-cı il.
Reuters

Türk Dövlətləri Təşkilatına (TDT) üzv və müşahidəçi ölkələrin yüksək vəzifəli şəxsləri, iqtisadçılar və siyasət araşdırmaçıları Bakıda iqtisadi əməkdaşlığın genişləndirilməsini müzakirə ediblər. Gündəlikdə Orta Dəhliz, ticarət, investisiya və rəqəmsal transformasiya məsələləri yer alıb.

TDT-yə hansı ölkələr daxildir?

TDT 2009-cu ildə Naxçıvan Sazişi əsasında Türkdilli Dövlətlərin Əməkdaşlıq Şurası kimi yaradılıb, 2021-ci ildə isə Türk Dövlətləri Təşkilatı adını alıb.

Təşkilatın tamhüquqlu üzvləri Azərbaycan, Qazaxıstan, Qırğızıstan, Türkiyə və Özbəkistandır. Macarıstan, Türkmənistan və Şimali Kipr Türk Respublikası müşahidəçi statusuna malikdir.

TDT xarici siyasət, iqtisadiyyat, nəqliyyat, enerji, təhsil, səhiyyə, miqrasiya və təhlükəsizlik daxil olmaqla müxtəlif sahələrdə əməkdaşlığı təşviq edir.

Üzvlük hansı imkanlar yaradır?

Təşkilat Avropa İttifaqı tipli inteqrasiya qurumu deyil və üzv ölkələr üçün avtomatik hüquqi öhdəlik yaradan mexanizmlərə malik deyil. Əməkdaşlıq əsasən ticarət, investisiya və nəqliyyat əlaqələrinin asanlaşdırılmasına yönəlib.

Üzv ölkələr gömrük prosedurlarının sadələşdirilməsi, məlumat mübadiləsinin artırılması, elektron icazadə sənədləri və rəqəmsal yük sənədlərinin tətbiqi istiqamətində çalışırlar.

Orta Dəhliz əsas prioritetlərdən biridir

Orta Dəhlizin inkişafı TDT-nin əsas prioritetlərindən biridir. Çin və Mərkəzi Asiyanı Xəzər dənizi, Azərbaycan və Türkiyə üzərindən Avropa ilə birləşdirən bu marşrut üzrə nəqliyyat və logistika imkanlarının artırılması təşkilatın əsas hədəfləri sırasındadır.

İqtisadi əməkdaşlıq çərçivəsində 600 milyon dollar nizamnamə kapitalı olan Türk İnvestisiya Fondu yaradılıb. Fond biznes layihələrini və birgə təşəbbüsləri dəstəkləməyi nəzərdə tutur.

TDT hərbi ittifaqdırmı?

TDT hərbi ittifaq deyil və NATO-ya bənzər kollektiv müdafiə öhdəliyi nəzərdə tutmur. Bununla belə, təşkilat terrorizmlə mübarizə, mütəşəkkil cinayətkarlıq, sərhəd təhlükəsizliyi və fövqəladə hallara cavab sahələrində əməkdaşlıq üçün platforma yaradır. 

2025-ci ildə Qəbələdə keçirilən TDT sammitində liderlər regional təhlükəsizlik və xarici siyasət üzrə koordinasiyanın gücləndirilməsinə çağırıblar.

Təşkilatın əsas prioritetləri

Təşkilatın əsas prioritetləri arasında ticarət və investisiyaların genişləndirilməsi, Orta Dəhlizin inkişafı, enerji və nəqliyyat bağlantılarının yaxşılaşdırılması, gömrük prosedurlarının rəqəmsallaşdırılması və regional dəyər zəncirlərinin yaradılması yer alır.

Müzakirələrdə siyasi əməkdaşlıqla yanaşı, konkret iqtisadi layihələrin həyata keçirilməsi məsələlərinə də diqqət yetirilib.

Teqlər