Pakistan hərbi gəmilərin toqquşmasına görə Hindistana etiraz edib

Pakistan və Hindistan Hərbi Dəniz Qüvvələrinə məxsus gəmilər Ərəb dənizinin şimalında toqquşduqdan sonra tərəflər bir-birinə etiraz bildiriblər.

Hadisə sentyabrın 15-də Pakistan Hərbi Dəniz Qüvvələrinin iki ildən bir keçirdiyi “SEASPARK-26” təlimi zamanı baş verib.

Pakistan tərəfinin məlumatına görə, Hindistanın hərbi gəmisi Pakistan gəmisinə təhlükəli dərəcədə yaxınlaşaraq “aqressiv manevrlər” edib və nəticədə gəmilər toqquşub. Hindistan isə bu iddianı rədd edərək insidentə Pakistan hərbi gəmisinin manevrlərinin səbəb olduğunu bildirib.

 

Tərəflər bir-birinə etiraz bildiriblər

Pakistan Hindistanın İslamabaddakı Ali Komissiyasının müvəqqəti işlər vəkilini Xarici İşlər Nazirliyinə çağıraraq etirazını bildirib.

Pakistan Xarici İşlər Nazirliyi hadisəni ölkənin müstəsna iqtisadi zonasında Hindistan Hərbi Dəniz Qüvvələrinə məxsus gəminin “son dərəcə təxribatçı və qəbuledilməz” hərəkəti kimi qiymətləndirib.

“Hadisə beynəlxalq hüququn və 1991-ci il Hərbi təlimlər, manevrlər və qoşunların hərəkəti barədə qabaqcadan bildiriş haqqında ikitərəfli sazişin ciddi pozuntusudur”, — nazirlik bildirib.

Hindistan da Pakistanın Yeni Dehlidəki müvəqqəti işlər vəkilini çağıraraq etirazını bildirib.

Yeni Dehli Pakistan hərbi gəmisinin hərəkətlərini “qəbuledilməz və qeyri-peşəkar” adlandırıb.

Hindistan tərəfinin məlumatına görə, hadisə beynəlxalq sularda baş verib və ciddi ziyan qeydə alınmayıb. 

Yeni Dehli bildirib ki, Pakistan hərbi gəmisi adi müşahidə missiyasını yerinə yetirən Hindistan döyüş gəmisinə yaxınlaşıb.

Tərəflər 1991-ci il sazişinə istinad edir

Hindistan və Pakistan 1991-ci ilin aprelində hərbi fəaliyyətlərin yanlış anlaşılması və qarşıdurmaya çevrilməsi riskini azaltmaq məqsədilə hərbi təlimlər, manevrlər və qoşunların hərəkəti barədə qabaqcadan bildiriş haqqında saziş imzalayıblar.

Sazişin 10-cu maddəsi beynəlxalq sularda fəaliyyət göstərən hərbi gəmilər və sualtı qayıqlarla bağlıdır. Bu maddəyə əsasən, qəzaların qarşısını almaq üçün iki ölkənin gəmiləri bir-birindən azı üç dəniz mili məsafə saxlamalıdır.

Hər iki tərəf insidentlə bağlı məhz bu müddəaya istinad edir.

Pakistan bildirir ki, Hindistan gəmisi yaxın məsafədə manevr etməklə sazişi pozub. Hindistan isə Pakistan gəmisinin hərəkətlərinin 10-cu maddəyə zidd olduğunu deyir.

Tərəflər hadisənin baş verdiyi yerlə bağlı da fərqli məlumat verir. Pakistan insidentin öz müstəsna iqtisadi zonasında, Hindistan isə beynəlxalq sularda baş verdiyini bildirir.

Müstəsna iqtisadi zona sahilyanı dövlətə təbii ehtiyatların araşdırılması və istifadəsi ilə bağlı xüsusi hüquqlar verir, lakin ərazi suları hesab edilmir.

2025-ci ilin mayından sonra ilk açıq hərbi gərginlik

Hadisə nüvə silahına malik iki qonşu arasında 2025-ci ilin mayında baş verən və atəşkəslə başa çatan dörd günlük hərbi qarşıdurmadan sonra ilk açıq hərbi gərginlikdir.

Hindistan və Pakistan arasında diplomatik münasibətlər 2019-cu ildən aşağı səviyyədə qalır. Həmin il Hindistan Cammu və Kəşmirin xüsusi konstitusiya statusunu ləğv etdikdən sonra tərəflər diplomatik münasibətlərin səviyyəsini aşağı salıblar.

O vaxtdan iki ölkənin paytaxtlarındakı diplomatik nümayəndəliklərə səfirlər deyil, müvəqqəti işlər vəkilləri rəhbərlik edir.

Hələlik tərəflərin reaksiyası diplomatik müstəvidə qalıb. Hər iki ölkə qarşı tərəfin nümayəndəsini çağırıb və toqquşma ilə bağlı fərqli versiyalar irəli sürüb.

Hadisə Ərəb dənizində, Körfəz regionu ilə Cənubi Asiyanı birləşdirən əsas beynəlxalq dəniz marşrutlarının yaxınlığında baş verib. Bu baxımdan iki nüvə dövlətinin hərbi qüvvələri arasında belə insidentlərin daha geniş gərginliyə çevrilməsinin qarşısının alınması regional təhlükəsizlik üçün xüsusi əhəmiyyət daşıyır.

• Hindistan Hind çayı sazişi ilə bağlı Haaqa Daimi Arbitraj Məhkəməsinin qərarını rədd edib
• Türkiyə, Pakistan və Səudiyyə Ərəbistanı “Məkkə Müdafiə Sazişi”ni rəsmiləşdirib

Teqlər

Pakistan Hindistan Ərəb dənizi SEASPARK-26 hərbi gəmilər Cammu Kəşmir Regional təhlükəsizlik