Azərbaycanda abidələrin qorunmasında yeni texnologiyaların tətbiqi müzakirə olunub

Azərbaycanda tarixi və dini abidələrin, xüsusilə işğaldan azad edilmiş ərazilərdəki mədəni irs nümunələrinin rəqəmsal texnologiyalar vasitəsilə sənədləşdirilməsi və qorunması imkanları müzakirə olunub.

Məsələ Mədəniyyət Nazirliyi və Dini Qurumlarla İş üzrə Dövlət Komitəsinin birgə təşkilatçılığı ilə Bakıda keçirilən “Tarixi-dini abidələrin qorunması: çağırışlar və perspektivlər” adlı konfransda müzakirə edilib.

Tədbirdə rəsmilər, ekspertlər, alimlər və dini icmaların nümayəndələri mədəni irsin sənədləşdirilməsi, bərpası və qorunması məsələləri ətrafında fikir mübadiləsi aparıblar.

Abidələrin qorunmasında rəqəmsal vasitələr

Dini Qurumlarla İş üzrə Dövlət Komitəsinin sədri Ramin Məmmədov bildirib ki, münaqişədən zərər çəkmiş ərazilərdə abidələrin qorunması bir sıra çətinliklər yaradır. Bu ərazilərdəki bəzi abidələr zədələnib, baxımsız qalıb və ya uzun müddət əlçatmaz olub.

Onun sözlərinə görə, Azərbaycandakı mədəni irs nümunələrinin vəziyyəti barədə məlumatlar toplanmalı və sistemləşdirilməlidir. Ramin Məmmədov bildirib ki, vahid məlumat bazasının və rəqəmsal xəritənin yaradılması ayrı-ayrı abidələrin vəziyyətini izləməyə kömək edə bilər.

Rəqəmsal xəritələşdirmə, üçölçülü skanlama, dron və peyk görüntülərindən istifadə abidələrin sənədləşdirilməsinə və vəziyyətinin izlənməsinə imkan verir. Süni intellektdən isə tarixi artefaktların öyrənilməsi və qorunmasında istifadə edilə bilər.

“Qarabağın Tərəqqisi Naminə” İctimai Birliyinin sədri Şəbnəm Səfərova AnewZ-a bildirib ki, mədəni irsin qorunması üçün abidələr zədələnmədən əvvəl tədbirlər görülməlidir.

Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda bərpa işləri

Mədəniyyət naziri Adil Kərimli bildirib ki, iqlim dəyişikliyi, urbanizasiya və silahlı münaqişələr tarixi, dini və memarlıq abidələrinin üzləşdiyi əsas təhlükələr sırasındadır.

Onun sözlərinə görə, 30 ilə yaxın davam edən işğal dövründə Azərbaycanın yüzlərlə tarix və memarlıq abidəsi dağıdılıb və ya zədələnib.

Adil Kərimli bildirib ki, hazırda Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda genişmiqyaslı bərpa işləri aparılır. Heydər Əliyev Fondu da bu prosesdə iştirak edir.

“Azərbaycan bu irsin orijinal görkəmini qorumaq və gələcək nəsillərə çatdırmaq üçün bütün imkanlardan istifadə edir”, — Kərimli deyib.

Azərbaycan Memarlıq və İnşaat Universitetinin rektoru Gülçöhrə Məmmədova bildirib ki, işğaldan azad edilmiş ərazilərdə zədələnmiş abidələrlə bağlı tədqiqatlar davam etdirilir. Yeni aşkar edilən abidələrin dövlət tərəfindən qorunan abidələrin siyahısına daxil edilməsi məsələsi qiymətləndirilir.

Dini abidələr və qanunvericilik

Dini Qurumlarla İş üzrə Dövlət Komitəsi sədrinin müavini Gündüz İsmayılov bildirib ki, dini abidələrin bərpasında onların hansı dinə mənsubluğundan asılı olmayaraq eyni yanaşma tətbiq edilir.

“İstər məscid, sinaqoq, kilsə, istərsə də qəbiristanlıq olsun, xristianlara və ya müsəlman azərbaycanlılara məxsus olmasından asılı olmayaraq, biz bu abidələrə mədəni irsimizin bir hissəsi kimi hörmətlə yanaşır, onları qoruyub saxlamağa çalışırıq”, — o deyib.

Milli Məclisin İctimai birliklər və dini qurumlar komitəsinin sədri Fazil Mustafa bildirib ki, müvafiq şərait yaranarsa, Azərbaycan xarici ölkələrdə, o cümlədən Ermənistanda yerləşən tarixi və dini abidələrin bərpasına töhfə verə bilər.

O əlavə edib ki, konfransda aparılan müzakirələr müvafiq qanunvericiliyin təkmilləşdirilməsinə xidmət edə bilər.

Konfransda Azərbaycanın tarixi və dini abidələrinin uzunmüddətli qorunmasında sənədləşdirmənin, ekspert araşdırmalarının və yerli icmalarla əməkdaşlığın rolu da müzakirə olunub.

• Diplomatik korpus nümayəndələri Qarabağ və Şərqi Zəngəzura iki günlük səfərlərini başa vurublar
• Beynəlxalq dəstək və texnologiyalar Azərbaycanın minatəmizləmə səylərini gücləndirir

Teqlər

Azərbaycan tarixi abidələr Dini abidələr mədəni irs Şərqi Zəngəzur Qarabağ süni intellekt Adil Kərimli Mədəniyyət Nazirliyi