İran BMT Baş Assambleyasında öz mövqeyini çatdırmağa çalışır

İran Prezidenti Məsud Pezeşkian BMT Baş Assambleyasının 81-ci sessiyasında iştirak etmək üçün sentyabrın 22-də Tehrandan Nyu-Yorka yola düşüb. Xarici işlər naziri Abbas Əraqçi isə diplomatik nümayəndə heyəti ilə birlikdə Nyu-Yorka daha əvvəl səfər edib.

İran rəsmilərinin bildirdiyinə görə, BMT Baş Assambleyasında ölkələrinin regional və beynəlxalq məsələlərə dair mövqeyini açıqlayacaq, milli maraqlarını müdafiə edəcəklər.

“BMT Baş Assambleyasında iştirak İran İslam Respublikasının mövqeyini açıqlamaq, regiondakı vəziyyəti təqdim etmək və İran xalqının səsini dünya ictimaiyyətinə çatdırmaq üçün fürsətdir”, – deyə Pezeşkian səfərdən əvvəl jurnalistlərə bildirib.

BMT Baş Assambleyasının builki sessiyası ABŞ və İsrailin fevralın 28-də İrana endirdiyi zərbələrlə başlayan münaqişə fonunda keçirilir. Qarşıdurmanın ilk genişmiqyaslı mərhələsi 40 gün davam edib və apreldə müvəqqəti atəşkəslə başa çatıb. Sonrakı aylarda isə tərəflər arasında hərbi gərginlik yenidən artıb.

Ötənilki sessiya isə 2025-ci ilin iyununda baş verən 12 günlük İsrail–İran müharibəsindən sonra keçirilib. ABŞ həmin münaqişə zamanı İranın nüvə obyektlərinə də zərbələr endirib.

Pezeşkian İran KİV nümayəndələrinə viza verilməməsi ilə bağlı sualı cavablandırarkən bildirib ki, BMT Tehrana öz mövqeyini çatdırmaq imkanı yaradır və Nyu-Yorkda kifayət qədər media qurumu fəaliyyət göstərir.

Onun sözlərinə görə, tətbiq olunan məhdudiyyətlər bəzi tərəflərin İranın regiondakı proseslərlə bağlı mövqeyini açıqlamasından narahat olduğunu göstərə bilər.

İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqayi də ABŞ administrasiyasının Pezeşkianı müşayiət edən jurnalistlərə viza verməkdən imtina etməsini tənqid edib. O, bu addımı həqiqətləri gizlətmək və dezinformasiya yaymaq cəhdi kimi qiymətləndirib.

Bəqayi “X” sosial şəbəkəsindəki hesabında bildirib ki, Vaşinqton həm ölkə daxilində fəaliyyətini bəyənmədiyi jurnalistləri, həm də mövqeyini eşitmək istəmədiyi xarici müxbirləri məhdudlaşdırır.

“Bir vaxtlar “dəmir pərdə”nin aradan qaldırılması ilə fəxr edən ölkə indi özünün yaratdığı pərdənin arxasında dayanır”, – deyə o bildirib.

Xarici işlər naziri Abbas Əraqçi Nyu-Yorka gəldikdən sonra BMT-nin Baş katibi Antonio Quterreşlə telefonla danışıb.

İran Xarici İşlər Nazirliyinin məlumatına görə, tərəflər BMT Baş Assambleyasının gündəliyindəki məsələləri, eləcə də beynəlxalq sülhün və təhlükəsizliyin təmin olunması istiqamətində səyləri müzakirə ediblər.

Yerli medianın İran XİN-ə istinadən yaydığı məlumata görə, Əraqçi Baş Assambleya çərçivəsində Avropa İttifaqının xarici siyasət üzrə ali nümayəndəsi Kaya Kallas, Qətər, İsveçrə və İtaliyanın xarici işlər nazirləri, həmçinin Norveçin xarici işlər nazirinin müavini ilə görüşüb.

Pezeşkianın Nyu-Yorkda bir sıra ölkələrin liderləri ilə görüşməsi nəzərdə tutulur. Bununla yanaşı, İrandakı bəzi siyasi dairələr onun ABŞ rəsmiləri ilə görüşməsinə qarşı çıxır və dayandırılmış atəşkəs danışıqlarının bərpasına etiraz edirlər.

Həmin dairələr İranın keçmiş Ali Rəhbərinin və hərbi komandirlərinin öldürülməsinə görə cavab tədbirləri görülməsini tələb edirlər.

Bu çağırışlar İranda “Müqəddəs Müdafiə Həftəsi”nin başlanması fonunda daha da güclənib. Bu münasibətlə 1980–1988-ci illər İran–İraq müharibəsinin ildönümünə həsr olunmuş müxtəlif tədbirlər keçirilir.

İranın rəsmi qurumları və mediası 2025 və 2026-cı illərdə İsrail və ABŞ ilə baş verən müharibələri müvafiq olaraq “ikinci məcburi müharibə” və “üçüncü məcburi müharibə” adlandırır.

• Tramp: “ABŞ–İran görüşü çox yaxşı keçib, danışıqlar davam edəcək”
• Tramp: “İnanıram ki, aralıq seçkilərindən sonra İranla razılaşma əldə edəcəyik”
• İran Tehranda fransız dili mərkəzini bağlayıb

Teqlər

İran Məsud Pezeşkian Abbas Əraqçi BMT Baş Assambleyası Nyu-York Antonio Quterreş Kaya Kallas İsmayıl Bəqayi BMT Yaxın Şərq atəşkəs danışıqları