İranla ABŞ arasında müharibə və Hörmüz boğazına dair fikir ayrılıqları fonunda neft ucuzlaşır

İran Prezidenti Məsud Pezeşkian sentyabrın 23-də Nyu-Yorkda keçirilən BMT Baş Assambleyasının sessiyasında ABŞ Prezidenti Donald Trampın bəyanatlarını tənqid edib. Tehran və Vaşinqton aylar sonra ilk dəfə dolayı danışıqlar aparsalar da, müharibənin başa çatdırılmasına dair fikir ayrılıqları qalır.

Pezeşkian çıxışında Trampın bəyanatlarında hədə-qorxuya əsaslanan düşüncə tərzinin əlamətləri olduğunu bildirib. ABŞ Prezidenti bir gün əvvəl eyni tribunadan İranı məhv etməklə hədələmişdi.

ABŞ və İran arasında aylar sonra keçirilən ilk dolayı danışıqlar iki liderin BMT Baş Assambleyasındakı çıxışları arasında baş tutub. Lakin danışıqlardan sonra tərəflərin müharibənin başa çatdırılmasına dair ictimaiyyətə açıqladıqları mövqelərdə hər hansı güzəşt əlaməti müşahidə olunmayıb.

ABŞ-nin dövlət katibi Marko Rubio sentyabrın 23-də jurnalistlərə bildirib ki, İranla razılaşmanın əldə olunması vaxt və ciddi səy tələb edəcək. O əlavə edib ki, Trampın hərbi variantları da var.

ABŞ həmçinin sentyabrın 23-dən sonra İran təyyarələrinin uçuşlarına icazə verən ölkələrə qarşı ikinci dərəcəli sanksiyalar tətbiq edəcəyini açıqlayıb.

İranın Ali Milli Təhlükəsizlik Şurasının katibi Möhsün Rezai dövlət televiziyasına bildirib ki, qonşu ölkələr İran təyyarələrinin uçuşlarına icazə verməsələr, Tehran həmin ölkələrin hava limanlarının fəaliyyət göstərməsinə imkan verməyəcək.

• Pezeşkian Trampın hədələrini rədd edib, danışıqlara açıq olduğunu bildirib
• Tramp: “İnanıram ki, aralıq seçkilərindən sonra İranla razılaşma əldə edəcəyik”

Pezeşkian: “İran xalqı təzyiqlərə boyun əyməyəcək”

İran Prezidenti Məsud Pezeşkian BMT Baş Assambleyasında çıxışı zamanı ABŞ-nin İran limanlarını blokadaya almasına və Hörmüz boğazındakı vəziyyətə diqqət çəkib. Müharibədən əvvəl dünya üzrə neft və mayeləşdirilmiş təbii qaz daşımalarının təxminən beşdə biri bu boğazdan keçirdi.

“Hər kəsin Hörmüz boğazından istifadə etdiyi halda, bizim bu su yolu ilə daşımalar həyata keçirmək imkanından məhrum edilməyimiz qəbuledilməzdir. Düşmən donanmalarının bölgədə daimi saxlanılması və müharibənin genişləndirilməsi sülhə gətirib çıxarmayacaq”, – deyə Pezeşkian bildirib.

İyuldan sonra ilk dolayı danışıqlar barədə məlumat yayılıb

İran və ABŞ rəsmilərinin iyulda atəşkəsin pozulmasından sonra ilk məlum dolayı danışıqları sentyabrın 22-də keçirdiyi bildirilir. İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi ilə ABŞ nümayəndələri Stiv Uitkoff və Cared Kuşner vasitəçilərin köməyi ilə əlaqə saxlayıblar.

İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqai bildirib ki, Tehran qətərli vasitəçinin köməyi ilə Vaşinqtonla iki saat davam edən mesaj mübadiləsi zamanı öz şərtlərini çatdırıb. Bu şərtlərə bütün cəbhələrdə müharibəyə son qoyulması, ABŞ-nin “təcavüzkar hərəkətlərinin” dayandırılması və İrana məxsus dondurulmuş aktivlərin sərbəst buraxılması daxildir.

“İran xalqı təzyiqlərə boyun əyməyəcək”, – deyə o əlavə edib.

Sentyabrın 24-də neft ucuzlaşıb. “Brent” markalı neftin bir barelinin qiyməti 94 sent, yaxud 0,9 faiz azalaraq 102,13 dollara, ABŞ-nin WTI markalı neftinin qiyməti isə 59 sent, yaxud 0,7 faiz azalaraq 91,56 dollara düşüb.

İran ABŞ ilə münaqişəyə son qoymaq üçün diplomatik danışıqlara açıq olduğunu bildirdikdən sonra neft əvvəlki ticarət sessiyasında 4 faiz yüksəlmişdi.

Hörmüz boğazında gərginlik davam edir

Birləşmiş Krallığın Dəniz Ticarəti Əməliyyatları Mərkəzinin (UKMTO) məlumatına görə, sentyabrın 23-də Hörmüz boğazında “Cape Dao” yük gəmisi mərmi zərbələrinə məruz qalıb. Hücum nəticəsində bir Hindistan vətəndaşı həlak olub. UKMTO ilkin məlumatında ekipaj üzvlərindən iki nəfərin zərər çəkdiyini bildirmişdi. Gəminin qalan 27 ekipaj üzvü təxliyə edilib. Gəmidə yanğın başlayıb və o, dənizdə sürüklənib.

Demək olar ki, hər gün hücumların baş verməsinə baxmayaraq, son həftələrdə boğazdan keçən gəmilərin sayı artıb.

• Səudiyyə Ərəbistanı neft kəmərini bağlayıb, husilər Qırmızı dənizdə mövqelərini gücləndirirlər
• Hörmüz boğazında gəmiyə yeni hücum neft tədarükü ilə bağlı narahatlığı artırıb

Kopyalandı