ABŞ İsrail yaşayış məntəqələri ilə bağlı bəyanatı yayımlamayıb

ABŞ rəsmiləri Birləşmiş Krallıq, Fransa və Kanadanın İsrail yaşayış məntəqələrindən məhsul idxalını qadağan etmək planlarını tənqid edən bəyanat layihəsi hazırlayıblar. “Reuters”in əldə etdiyi və Marko Rubionun adından yayılması nəzərdə tutulan sənəd ictimaiyyətə açıqlanmayıb.

İki mənbənin sözlərinə görə, 8 sentyabr tarixli layihənin hazırlanmasında ABŞ-nin İsraildəki səfiri Mayk Hakabinin köməkçisi Devid Milşteyn əsas rol oynayıb. Sənəddə Rubionun həmin ölkələrin addımlarını İsrailə qarşı düşmənçilik tədbirləri kimi qiymətləndirməsi və bu addımların antisemitizmi gücləndirdiyini bildirməsi təklif olunurdu.

Məsələdən xəbərdar olan üç nəfər deyib ki, layihə Ağ Ev və Dövlət Departamentinin rəhbərliyi tərəfindən dəstəklənməyib. ABŞ rəsmilərindən biri sənədin bu qurumlarla məsləhətləşmədən hazırlandığını bildirib.

Rubio sentyabrın 8-i jurnalistlərə ABŞ-nin Birləşmiş Krallığın qərarını təkrarlamayacağını deyib. Lakin o, qərarı və ya onu qəbul edən ölkələri açıq şəkildə tənqid etməyib.

İsrail yaşayış məntəqələri ilə bağlı fikir ayrılığı

Bəyanat layihəsi Tramp administrasiyasında İsrail yaşayış məntəqələrinin genişləndirilməsinə münasibətdə fikir ayrılığının olduğunu göstərir. Prezident Donald Tramp genişlənməyə qarşı çıxıb. Səfir Hakabi isə İsrail yaşayış məntəqələrini dəstəkləyir. Bununla belə, administrasiya siyasətini dəyişməsi üçün İsrailə ciddi təzyiq göstərməyib.

Hakabi İordan çayının qərb sahilini “Yəhudeya və Samariya” adlandırır. İsrail hökuməti də bu termindən istifadə edir, lakin ABŞ onu rəsmi olaraq qəbul etməyib.

• ABŞ konqresmeni İsrailə 2,8 milyard dollarlıq bomba satışına qarşı çıxıb
• İsrail HƏMAS-ın Rəfah briqadasının komandirinin Qəzzada öldürüldüyünü bildirib
• İsrailin Qəzza blokadası xəstəxanalarda yanacaq çatışmazlığını ağırlaşdırıb
• İsrailin zərbələri Livanın cənubunda 4 nəfərin ölümünə səbəb olub

Ötən il Milşteyn ABŞ-ni Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinə qarşı sanksiyalar tətbiq etməyə çağırmışdı. Məqsəd məhkəmənin Qəzza müharibəsi ilə bağlı İsrail liderlərinə qarşı hüquqi addımlarından geri çəkilməsinə nail olmaq idi. Tramp administrasiyası belə bir qərar qəbul etməyib.

ABŞ-nin İsraildəki səfirliyi “Reuters”in Hakabi və Milşteynə ünvanladığı sualları Dövlət Departamentinə yönləndirib. Ağ Ev şərh sorğusuna cavab verməyib.

ABŞ-də İsrailə münasibət dəyişir

2023-cü ildə Qəzza müharibəsi başlayandan bəri ABŞ-də, xüsusilə demokratlar arasında İsrailə dəstək azalıb.

Quinnipiac Universitetinin iyun sorğusuna görə, seçicilərin 48 faizi, demokratların isə 66 faizi ABŞ-nin İsrailə həddindən artıq dəstək verdiyini düşünür. 2017-ci ildə bu göstəricilər müvafiq olaraq 16 və 20 faiz idi.

“Pew Research Center”in mart sorğusuna görə isə 18–49 yaşlı respublikaçıların 57 faizi İsrail haqqında mənfi fikirdə olduğunu bildirib. Bir il əvvəl bu göstərici 50 faiz idi.

Tramp ötən ilin dekabrında Netanyahu ilə İordan çayının qərb sahili məsələsində tam razı olmadığını demişdi. Həmin ilin sentyabrında isə İsrailin bu ərazini ilhaq etməsinə icazə verməyəcəyini bildirmişdi.

Teqlər

ABŞ İsrail Fələstin Marko Rubio Donald Tramp Fransa Kanada Məhsul idxalı Ağ Ev Qəzza ABŞ–İsrail münasibətləri