Trampın sülh planını rədd etdiyi bildirilir, İran ABŞ-nin addımını gözləyir

İran Hörmüz boğazının yenidən açılması və regionda döyüşlərin dayandırılması ilə bağlı təklifinə ABŞ-nin rəsmi cavabını gözləyir. “The Wall Street Journal” isə ABŞ rəsmilərinə istinadən Prezident Donald Trampın bu təklifi rədd etdiyini yazıb.

İran bu təşəbbüsü Nyu-Yorkda keçirilən BMT Baş Assambleyası çərçivəsində irəli sürüb. Tehran bildirib ki, təklif vasitəçilər, o cümlədən Qətər vasitəsilə ABŞ-yə çatdırılıb. Razılıq əldə olunarsa, Hörmüz boğazında normal gəmiçilik yeddi gün ərzində bərpa oluna və daha geniş danışıqlara başlanıla bilər.

Lakin “The Wall Street Journal”ın məlumatına görə, Tramp İranın ABŞ-nin tələblərini yerinə yetirəcəyinə şübhə ilə yanaşır. Nəşr ABŞ rəsmilərinə istinadən yazıb ki, Tramp əməkdaşlarına noyabrda keçiriləcək aralıq seçkilərdən sonra İrana qarşı hava zərbələrinin yenidən başlamasını mümkün hesab etdiyini bildirib.

Bundan əvvəl Ağ Ev İranla bağlı vasitəçilər üzərindən aparılan təmasların “müsbət və konstruktiv” olduğunu bildirmişdi.

İran təzyiq və məcburiyyəti qəbul etməyəcəyini bildirir

İran tərəfi Hörmüz boğazı ilə bağlı Səudiyyə Ərəbistanı ilə də təmaslar aparıb. Yeddi aydır davam edən münaqişə dünyanın ən mühüm dəniz nəqliyyatı marşrutlarından biri ilə enerji daşımalarını pozub və qlobal bazarlara təzyiq göstərib.

İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi sentyabrın 25-də jurnalistlərə bildirib ki, ABŞ tələb olunan addımları atarsa, Hörmüz boğazında normal gəmiçilik yeddi gün ərzində bərpa oluna bilər.

“Əgər zəruri şərtlər yerinə yetirilərsə, boğaz yeddi gün ərzində yenidən açıla və normal dəniz keçidi bərpa oluna bilər. Seçim indi ABŞ-dən asılıdır”, – Əraqçi deyib.

• Pezeşkian Trampın hədələrini rədd edib, danışıqlara açıq olduğunu bildirib

Bu arada, İran Prezidenti Məsud Pezeşkian CBS-in “Face the Nation” proqramına müsahibəsində Tehranın nüvə proqramı və digər məsələlərlə bağlı danışıqlara hazır olduğunu, lakin “təzyiq və məcburiyyəti” qəbul etməyəcəyini bildirib.

“İran müharibə istəmir, lakin təzyiq, təhdid və hücumlar qarşısında özünü müdafiə edəcək”, – Pezeşkian deyib. O əlavə edib ki, İran nüvə silahı hazırlamağı dini baxımdan qəbuledilməz hesab edir və danışıqlarda əldə olunacaq öhdəliklərə əməl etməyə hazırdır.

İran və ona bağlı qüvvələrin cavab hücumları münaqişənin regionun digər hissələrinə yayılmasına səbəb olub. Hörmüz boğazını Omanla bölüşən İran Körfəzdə ABŞ-nin müttəfiqlərini pilotsuz uçuş aparatları və raketlərlə hədəf alıb. Yəməndə İranın dəstəklədiyi husilər isə Səudiyyə Ərəbistanına hücumlar həyata keçiriblər.

İraqda İranla əlaqəli silahlı qruplar Səudiyyə Ərəbistanının Şərq–Qərb neft kəmərinə hücumda ittiham olunublar. Hücum nəticəsində kəmərin fəaliyyəti müvəqqəti dayandırılıb. Livanda isə İranın dəstəklədiyi “Hizbullah” İsrail qüvvələri ilə döyüşləri davam etdirib.

Səudiyyə Ərəbistanının müttəfiqləri müdafiə əməkdaşlığını gücləndirirlər

İran Xarici İşlər Nazirliyinin məlumatına görə, Abbas Əraqçi Hörmüz boğazından gəmilərin təhlükəsiz keçidi ilə bağlı İran və Oman arasında əldə olunan razılaşma barədə Səudiyyə Ərəbistanının xarici işlər naziri şahzadə Feysəl bin Fərhana məlumat verib.

• Səudiyyə koalisiyası husilərin raket və dron hücumunu dəf etdiyini bildirib

Münaqişənin genişlənməsi Səudiyyə Ərəbistanının tərəfdaşlarını krallığın müdafiəsini gücləndirmək üçün daha sıx əməkdaşlığa sövq edib.

Səudiyyə Ərəbistanının dəstəklədiyi, beynəlxalq səviyyədə tanınan Yəmən hökumətinin qüvvələri İranın dəstəklədiyi husilərin hücumlarına məruz qalıb. Husilər, həmçinin Səudiyyə Ərəbistanındakı hədəflərə raket və dron hücumları həyata keçiriblər.

Teqlər

The Wall Street Journal ABŞ İran İran–ABŞ gərginliyi Tehran Vaşinqton Hörmüz boğazı Oman