“Flydubai” insidenti: İstintaq hansı suallara cavab axtarır?

Müstəntiqlər Dubaydan Təl-Əvivə uçan “flydubai” reysində pilot kabinəsində baş verdiyi iddia olunan hücumu araşdırırlar. Hadisə nəticəsində kapitan xəsarət alıb, təyyarə isə Səudiyyə Ərəbistanının Tabuk şəhərinə yönləndirilib.

Sentyabrın 30-da Təl-Əvivə uçan “FZ1073” reysində 27-si uşaq olmaqla 174 sərnişin olub. İsrail rəsmiləri ikinci pilotun uçuş zamanı kapitana hücum etdiyini bildirirlər. Lakin hadisənin təfərrüatları müstəqil şəkildə təsdiqlənməyib və araşdırma davam edir.

Hadisə necə baş verib?

İsrail rəsmilərinin sözlərinə görə, ikinci pilot kapitana iti alətlə hücum edib. Kapitan xəsarət alsa da, pilot kabinəsinin qapısını açmağa nail olub. Daha sonra sərnişinlər və ekipaj üzvləri müdaxilə ediblər.

İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahunun ofisi bildirib ki, sərnişinlər və ekipaj üzvləri vəziyyətin nəzarətə alınmasına kömək ediblər.

Müstəntiqlər pilot kabinəsində baş verənlərlə bağlı hələ ətraflı məlumat açıqlamayıb. Buna görə qarşıdurmanın dəqiq ardıcıllığı məlum deyil.

Təyyarə niyə Tabuka yönləndirilib?

Uçuş məlumatlarına görə, hadisə zamanı fövqəladə vəziyyət elan edilib.

Uçuşları real vaxtda izləyən “Flightradar24” xidmətinin məlumatına görə, təyyarə Tabuka istiqamət götürməzdən əvvəl hava hərəkətini idarəetmə xidmətinə əvvəlcə 7700, daha sonra qanunsuz müdaxiləni bildirən 7500 transponder kodunu ötürüb.

Təyyarə əvvəlcə sürətlə alçalıb, daha sonra uçuşunu sabitləşdirərək Tabuka davam edib. Sərnişinlər əvvəlcə güclü hava burulğanı səbəbindən təyyarənin silkələndiyini düşünüblər, daha sonra fövqəladə vəziyyət yarandığını anlayıblar.

Uçuş izləmə məlumatları təyyarənin hərəkətini göstərə bilər, lakin pilot kabinəsində nə baş verdiyini və hadisə iştirakçılarının niyyətini müəyyən etmir.

Sərnişinlər və ekipaj heyəti nə ediblər?

Rəsmi məlumatlara görə, vəziyyət gərginləşəndə sərnişinlər və kabin heyəti müdaxilə edib.

İsrail hakimiyyəti bildirib ki, kapitan pilot kabinəsinin qapısını aça bilib və digərləri ona kömək edib. Göyərtədə sərnişin kimi səfər edən iki digər “flydubai” pilotu təyyarəni Tabuka yönləndirərək təhlükəsiz endirib.

“Flydubai” təyyarənin təhlükəsiz eniş etdiyini və bütün sərnişinlərin təxliyə olunduğunu təsdiqləyib. Sərnişinlərin daha sonra əvəzedici təyyarə ilə İsrailə aparıldığı bildirilir.

Şübhəli bilinən şəxs kimdir?

İsrail rəsmiləri hücumda şübhəli bilinən şəxsin Oman vətəndaşı olduğunu bildiriblər.

Təyyarə Tabukda endikdən sonra Səudiyyə Ərəbistanı hakimiyyəti şübhəlini saxlayıb. Onunla bağlı ətraflı məlumat və mümkün motiv barədə rəsmi nəticə açıqlanmayıb.

Xəbərlərdə yaralanan kapitanın Hindistan vətəndaşı Smit Maççar olduğu bildirilir. O, hadisədən sonra tibbi yardım alıb.

Motiv müəyyən edilibmi?

Hələlik motiv müəyyən edilməyib.

Bəzi İsrail rəsmiləri hadisənin təyyarəni təhlükəyə atmaq cəhdi ola biləcəyini deyiblər. Lakin bunu qəti şəkildə təsdiqləyən sübut ictimaiyyətə təqdim edilməyib.

Müstəntiqlər hücumun motivini müəyyənləşdirməyə çalışırlar.

“Flydubai” isə araşdırma davam etdiyi müddətdə fərziyyələrə ehtiyatla yanaşmağa çağırıb.

Hadisə ilə bağlı araşdırma aparılır

Hazırda bir neçə ölkənin aidiyyəti qurumları araşdırmaya cəlb olunub.

Səudiyyə Ərəbistanının aidiyyəti qurumları şübhəli şəxslə bağlı araşdırma aparır. BƏƏ-nin aviasiya qurumları insidenti, İsrailin təhlükəsizlik rəsmiləri isə Təl-Əvivə uçan təyyarədə baş verənləri araşdırırlar.

Araşdırmada əsas diqqət bu məsələlərə yönəlib:

Qarşıdurmanın necə başladığı;
Uçuşdan əvvəl şübhəli məqamların mövcudluğu;
Hücumda istifadə edildiyi bildirilən alətin necə əldə edildiyi;
Pilot kabinəsinin təhlükəsizlik qaydalarına əməl edilməsi;
Pilotlar və kabin heyətinin hadisə zamanı hansı addımları atdığı;
Təyyarə ilə hava hərəkətini idarəetmə xidməti arasında hansı məlumatların ötürüldüyü.

Aviasiya təhlükəsizliyinə mümkün təsirlər

Hadisə aviasiya təhlükəsizliyi prosedurları ilə bağlı suallar yaradıb.

İsrail rəsmiləri bildiriblər ki, ölkəyə uçuşlarda pilotların yoxlanılması və təhlükəsizlik prosedurlarına nəzarət daha da gücləndirilə bilər. Müstəntiqlərin pilot kabinəsinin təhlükəsizliyi, ekipajın fəaliyyəti və fövqəladə vəziyyət qaydalarında dəyişiklik ehtiyacının da qiymətləndiriləcəyi gözlənilir.

2020-ci il normallaşma razılaşmaları çərçivəsində BƏƏ ilə İsrail arasında reyslər həyata keçirən “flydubai” İsrailə və İsraildən uçuşları araşdırma müddətində dayandırıb.

Cavabsız qalan suallar

Təyyarənin təhlükəsiz eniş etməsinə baxmayaraq, bir sıra əsas suallar cavabsız qalır:

Pilot kabinəsində dəqiq nə baş verib?
Hücumda hansı əşyadan istifadə olunub?
Qarşıdurmanın səbəbi nə olub?
Hadisə təyyarənin idarə olunmasına necə təsir edib?
Təyyarə qəsdən təhlükəyə atılıbmı?
Aviasiya təhlükəsizliyi prosedurlarında dəyişiklik ediləcəkmi?

Hadisə insan itkisi olmadan başa çatıb. İndi əsas məsələ pilot kabinəsində baş verənləri dəqiq müəyyənləşdirmək və insidentin səbəbini üzə çıxarmaqdır.

• Sərnişinlər “flydubai” reysindəki insidentdən sonra İsrailə qayıdıblar
• Netanyahu: “İsrail “flydubai” təyyarəsindəki insidentin araşdırılmasında iştirak edə bilər”
• Netanyahu: “Sərnişinlər “flydubai”ın ikinci pilotunu zərərsizləşdiriblər”

Teqlər

flydubai Dubay Təl-Əviv BƏƏ Səudiyyə Ərəbistanı Tabuk aviasiya təhlükəsizliyi pilot kabinəsi təyyarə insidenti Benyamin Netanyahu