Əfqanıstan və Tacikistan elektrik təchizatını və İranla enerji xəttini müzakirə edib

Əfqanıstan və Tacikistan Əfqanıstana elektrik təchizatının artırılmasını və Əfqanıstan ərazisindən keçərək İrana uzanacaq yüksək gərginlikli elektrik xəttinin çəkilməsi planını müzakirə ediblər. Danışıqlar Kabulun enerji idxalını artırmağa çalışdığı bir vaxtda aparılıb.

Danışıqlar oktyabrın 1-də Əfqanıstanın “Da Afghanistan Breshna Sherkat” (DABS) şirkətinin baş icraçı direktoru Əbdül Haq Həmkar və Tacikistanın energetika və su ehtiyatları naziri Daler Cuma arasında keçirilib.

DABS-ın məlumatına görə, tərəflər Tacikistandan elektrik enerjisi idxalının artırılmasını, ötürmə infrastrukturunun genişləndirilməsini, eləcə də Əfqanıstanın Bədəxşan vilayətində və sərhədyanı rayonlarında yeni enerji layihələrinin həyata keçirilməsini müzakirə ediblər.

Tərəflər həmçinin Tacikistandan Əfqanıstan ərazisi ilə İrana uzanacaq 500 kilovoltluq elektrik ötürmə xəttinin çəkilməsi layihəsini müzakirə ediblər. Bu xətt regional enerji mübadiləsini genişləndirə bilər.

Elektrik enerjisi idxalı

Həmkar bildirib ki, etibarlı enerji təchizatı ictimai xidmətlər və Əfqanıstan iqtisadiyyatının inkişafı üçün vacibdir.

“Enerji yalnız texniki zərurət deyil, xəstəxanaların fəaliyyəti, sənayenin inkişafı, təhsil, eləcə də əhalinin iqtisadi və sosial inkişafı üçün əsas şərtdir”, – Həmkar DABS-ın açıqlamasında bildirib.

Bir gün əvvəl Həmkar “Barqi Tojik” şirkətinin sədri Məhəmməd Ömər Asuzoda ilə danışıqlar aparıb.

DABS-ın məlumatına görə, həmin görüşdə elektrik tarifləri, investisiyalar, texniki təlim, gərginlik göstəricilərinin və elektrik enerjisinin keyfiyyətinin yaxşılaşdırılması, eləcə də ötürmə xətlərinin gücləndirilməsi müzakirə olunub.

Şirkət bildirib ki, Tacikistan Əfqanıstanın elektrik təchizatının artırılması barədə müraciətini nəzərdən keçirməyə hazırdır.

• Qazaxıstan, Özbəkistan və BƏƏ Pakistan limanlarına yeni dəmir yolu marşrutunu nəzərdən keçirir

• Mərkəzi Asiyanın dörd ölkəsində elektrik kəsintisi qeydə alınıb

Regional enerji əlaqələri

Əfqanıstan elektrik enerjisinə tələbatının böyük hissəsini idxal hesabına ödəyir. ACAPS-ın 2026-cı ilin oktyabrında yayımladığı təhlilə görə, 2025-ci ildə ölkə daxilində təxminən 250 meqavat elektrik enerjisi istehsal olunub, təxminən 800 meqavat isə idxal edilib.

Tacikistan, Özbəkistan və Türkmənistan birlikdə Əfqanıstanın idxal etdiyi elektrik enerjisinin 70–80 faizini təmin edir. Qalan həcmin böyük hissəsi İrandan tədarük edilir.

Əfqanıstan həmçinin dəyəri 1,2 milyard dollar olan CASA-1000 regional elektrik enerjisi layihəsinin iştirakçısıdır. Layihə Tacikistan və Qırğızıstanda hidroelektrik stansiyalarda istehsal olunan artıq elektrik enerjisinin Əfqanıstan ərazisindən keçərək Pakistana ötürülməsini nəzərdə tutur.

DABS bildirib ki, Əfqanıstan və Tacikistanın texniki və kommersiya qrupları təkliflərlə bağlı danışıqları davam etdirəcəklər.

Teqlər

Əfqanıstan Düşənbə elektrik enerjisi enerji idxalı enerji təchizatı