canlı Tramp APEC sammitində Putinlə üçtərəfli danışıqlardan öncə Si Cinpinlə görüşəcək
ABŞ Prezidenti Donald Tramp Çinin Şencen şəhərində keçirilən APEC sammitində iştirak edir. Onun əvvəlcə Çin Xalq Respublikasının Sədri Si Cinpinlə...
Xarici qrantlarla bağlı qaydaların sərtləşdirilməsi fonunda Almaniyanın dörd əsas siyasi fondu Gürcüstandakı fəaliyyətini dayandırıb. Bu addım Tbilisi ilə Avropa tərəfdaşları arasında gərginliyi artırıb və Almaniya–Gürcüstan əməkdaşlığının gələcəyi ilə bağlı narahatlığı gücləndirib.
Almaniyanın Gürcüstandakı səfiri Barbara Foss bildirib ki, ölkədə fəaliyyət göstərən dörd əsas alman siyasi fondu hökumətin qərarları səbəbindən işini dayandırmağa məcbur olub. Konrad Adenauer Fondu və Fridrix Naumann Fondu sentyabrın 30-da Tbilisidəki ofislərini bağlayıb.
Bu qərar Gürcüstanın Qrantlar haqqında Qanununu yenidən diqqət mərkəzinə gətirib. Eyni zamanda xaricdən maliyyələşən vətəndaş cəmiyyəti, elmi araşdırma və təhsil layihələrinin gələcəyi ilə bağlı narahatlıqlar artıb.
Almaniyanın siyasi partiyalarla əlaqəli fondları dövlət vəsaiti ilə maliyyələşir və xaricdə vətəndaş təhsili, siyasi dialoq və institutların inkişafı sahəsində fəaliyyət göstərirlər.
Xristian Demokratlar İttifaqı ilə əlaqəli Konrad Adenauer Fondu 2003-cü ildən Gürcüstanda demokratiya, hüququn aliliyi, parlamentin inkişafı, Avropaya inteqrasiya, dinlərarası dialoq və Almaniya–Gürcüstan münasibətləri üzrə layihələr həyata keçirirdi.
Azad Demokratlar Partiyası ilə əlaqəli Fridrix Naumann Fondu liberal dəyərlər, plüralizm, vətəndaş iştirakı və hüququn aliliyi sahələrində işləyir, müstəqil jurnalistlər üçün təlimlər də təşkil edirdi.
Yaşıllarla əlaqəli Henrix Böll Fondu 2003-cü ildə Tbilisidə Cənubi Qafqaz üzrə regional ofis açmışdı. Fond demokratikləşmə, gender bərabərliyi, ekologiya, münaqişə dialoqu və sovet dövrü tarixi ilə bağlı layihələr həyata keçirirdi.
Sosial Demokratlar Partiyası ilə əlaqəli Fridrix Ebert Fondu isə sosial-demokrat dəyərlər, azad həmkarlar ittifaqları ilə əməkdaşlıq və əmək hüquqları ilə bağlı araşdırmalara diqqət yetirirdi.
Fondların fəaliyyəti təlimlər, konfranslar, araşdırmalar, nəşrlər və yerli tərəfdaşlara qrantların verilməsini əhatə edirdi. Fondlar fəaliyyətlərinin hər hansı partiyanın maraqlarına xidmət etmədiyini bildirir, Gürcüstan rəsmiləri isə bununla razılaşmırlar.
Barbara Foss Almaniya–Gürcüstan əməkdaşlığının təzyiq altında qalan istiqamətləri sırasında təqaüd proqramlarını, elmi əməkdaşlığı və Şərq Tərəfdaşlığı layihələrini də qeyd edib.
2025-ci ilin aprelində qəbul edilən dəyişikliklər xarici donorların Gürcüstanda qrant verməzdən əvvəl hökumətin razılığını almasını tələb edir. Həmin razılıq olmadan verilən qrantların qəbuluna da icazə verilmir.
2026-cı ilin martında qəbul edilən əlavə dəyişikliklərlə “qrant” anlayışı genişləndirilib və qaydalar daha da sərtləşdirilib.
Tələb olunan razılıq olmadan qrant qəbul edənlər həmin məbləğin iki misli qədər cərimələnə bilər. Qanuna əsasən, pozuntu törədən şəxs hadisədən sonra altı il ərzində məsuliyyətə cəlb oluna bilər.
Gürcüstan hökuməti bildirir ki, qaydaların məqsədi ölkənin suverenliyini qorumaq və xarici müdaxilənin qarşısını almaqdır. Tbilisi vurğulayır ki, xarici donorların fəaliyyəti qadağan edilmir, lakin onlar milli qanunvericiliyə əməl etməlidirlər.
Fondlar bildirirlər ki, yeni tələblər onların müstəqil fəaliyyətinə imkan vermir.
Konrad Adenauer Fondu bildirib ki, Gürcüstan hakimiyyəti iyulun 28-də layihələrin maliyyələşdirilməsi ilə bağlı müraciətlərini rədd edib. Almaniya hökumətinin fondun fəaliyyətini davam etdirməsi üçün həll yolu tapmaq cəhdləri də nəticə verməyib.
Fondun sözlərinə görə, razılığın yalnız layihələrin siyasi xarakterini və missiyasını əks etdirməsinə imkan verməyən şərtlərlə alınması mümkün görünürdü.
2002-ci ildən Gürcüstanda fəaliyyət göstərən Fridrix Naumann Fondu da yeni qrant qanunvericiliyinə uyğun olaraq müraciət etdiyini bildirib. Fondun məlumatına görə, Gürcüstan hakimiyyəti proqramların hökumətin prioritetlərinə uyğunlaşdırılmasını və hər bir fəaliyyətin ayrıca təsdiqlənməsini tələb edib.
Fond hesab edir ki, bu tələblər onun liberal siyasi fond kimi müstəqil fəaliyyət göstərməsini mümkünsüz edir.
Barbara Foss həmçinin Almaniyadan ciddi dəstək alan və bu ölkə ilə sıx elmi əlaqələri olan İlia Dövlət Universitetinin mövcudluğunun təhlükə altında olduğunu bildirib. Gürcüstan hakimiyyəti isə bu qiymətləndirmə ilə razılaşmır.
Qrant qanunvericiliyi Gürcüstanda xaricdən maliyyələşən fəaliyyətləri tənzimləyən daha geniş qanun paketinin bir hissəsidir.
Xarici agentlərin qeydiyyatı haqqında qanun müəyyən qəsdən törədilən pozuntulara, o cümlədən qeydiyyat tələblərinə əməl edilməməsinə görə cərimə və ya beş ilədək həbs cəzası nəzərdə tutur.
Qanunvericilik beynəlxalq insan haqları təşkilatları və Avropa institutlarının tənqidinə səbəb olub. Gürcüstan hökuməti isə ölkəni xarici siyasi müdaxilədən qorumaq üçün daha sərt qaydaların lazım olduğunu bildirir.
Mübahisə Gürcüstanın Aİ-yə üzvlük prosesinin faktiki dayandığı bir vaxta təsadüf edir. Avropa İttifaqı Şurası 2024-cü ilin oktyabrında prosesin faktiki dayandığını bildirmişdi. Növbəti ay Gürcüstan hökuməti 2028-ci ilə qədər Aİ-yə üzvlük danışıqlarının açılmasına çalışmayacağını açıqlamışdı.
2026-cı ilin martında Avropa Komissiyası Gürcüstanın diplomatik, xidməti və rəsmi pasport sahibləri üçün vizasız gediş-gəlişi 12 ay müddətinə dayandırıb. Adi pasport sahibləri qərardan təsirlənməyib.
Gürcüstan rəsmiləri Berlinin tənqidlərinə cavab olaraq öz arqumentlərini irəli sürüblər.
“Gürcü Arzusu – Demokratik Gürcüstan” partiyasından deputat İrakli Kirtsxaliya bildirib ki, fondlar hökumətin uyğun hesab etdiyi qrant proqramları təqdim etsəydilər, razılıq ala bilərdilər. O, Almaniyadakı seçkilərin nəticələrinə, ölkənin iqtisadi vəziyyətinə və enerji problemlərinə də toxunub. Kirtsxaliya həmçinin vurğulayıb ki, hansı ölkənin Aİ-yə üzv olacağına təkcə Berlin qərar vermir.
Parlamentin Hüquq Məsələləri Komitəsinin sədri Arçil Qorduladze isə fondların iddialarını dezinformasiya adlandırıb və Almaniya səfirinin açıqlamalarına cavab olaraq Vyana Konvensiyasına istinad edib.
Tərəflərdən heç birinin geri addım atmağa hazır görünmədiyi bir vaxtda fondların fəaliyyətini dayandırması Tbilisi ilə Avropa tərəfdaşları arasında yeni gərginlik nöqtəsinə çevrilib və Almaniya–Gürcüstan arasında onilliklər ərzində formalaşmış əməkdaşlığın mühüm istiqamətlərindən birini də risk altına salıb.
ABŞ Prezidenti Donald Tramp noyabrın 18-də Manilada Filippin Prezidenti Ferdinand Markosla görüşür. Onun daha sonra Çində Si Cinpin və Vladimir Putinlə danışıqlar aparması planlaşdırılır.
Asiya-Sakit okean regionunun liderləri Asiya-Sakit Okean İqtisadi Əməkdaşlıq Təşkilatının (APEC) 33-cü sammiti üçün Çinin cənubundakı Şencen şəhərində toplaşırlar. Sammitdə əsas diqqət ticarət, iqtisadi əməkdaşlıq və süni intellekt məsələlərinə yönəlib.
AnewZ-un 17 noyabr tarixli gündəlik icmalında beynəlxalq görüşlərin əsas məqamlarına nəzər salırıq. İslamabadda ticarət, Manilada dəniz təhlükəsizliyi, Çində böyük dövlətlərin münasibətləri, Türkiyədə iqlim maliyyəsi, Brüsseldə isə Ukraynanın təhlükəsizliyi müzakirə olunur.
ABŞ ilə Rusiyanın mümkün sövdələşmə üçün şərtlər formalaşdırması Ukraynanın başı üzərində kəskin bir qılınc kimi asılıb.
ABŞ Prezidenti Donald Tramp Filippinin paytaxtı Manilada keçirilən ASEAN-ın 49-cu sammitində iştirak etmək üçün ölkəyə gedib. Dünya liderlərinin görüşündə ticarət, regional təhlükəsizlik və Çinlə münasibətlərdə yaranan gərginlik əsas müzakirə mövzularıdır.
Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyan ölkəsinin Qarabağ hərəkatından imtina etdiyini bildirib. O, Azərbaycanla barışın davamlı olması üçün sülh sazişinin imzalanmasının vacibliyini vurğulayıb.
Pakistan və Türkmənistan əməkdaşlığın genişləndirilməsinə dair iki sənəd imzalayıb, turizm sahəsində anlaşma memorandumu isə mübadilə edilib. Tərəflər icrası uzun müddətdir gecikən TAPI qaz kəməri layihəsini, eləcə də regional nəqliyyat əlaqələrini müzakirə ediblər.
İran PUA-larla Küveytdəki ABŞ hərbi texnikasını hədəf aldığını iddia edib. Bu arada Oman Tehranla gərginliyi azaltmaq və Hörmüz boğazında gəmiçiliyin təhlükəsizliyini təmin etmək üçün diplomatik səylərini davam etdirir.
Ermənistan Rusiyanın erməni məhsullarının idxalına tətbiq etdiyi məhdudiyyətlərə görə Avrasiya İqtisadi İttifaqının (Aİİ) Məhkəməsinə müraciət edə bilər. Bunu Ermənistanın iqtisadiyyat naziri Gevorq Papoyan noyabrın 18-də bildirib.
Azərbaycan və Almaniya enerji təhlükəsizliyi, ticarət və regional nəqliyyat sahələrində əməkdaşlığı daha da gücləndirmək niyyətlərini bildiriblər. Bakıda keçirilən yüksək səviyyəli danışıqlarda Almaniya Azərbaycanın Avropa üçün alternativ qaz təchizatçısı kimi əhəmiyyətinin artdığını vurğulayıb.
AnewZ tətbiqini “Play Store” və “App Store”dan yükləyə bilərsiniz.
Bu mövzu haqqında fikriniz nədir?
İlk şərhi siz yazın