Avropa Parlamenti müxalifətə qadağa cəhdinə görə Gürcüstan rəsmilərinə sanksiya tələb edir

Avropa Parlamenti müxalifətə qadağa cəhdinə görə Gürcüstan rəsmilərinə sanksiya tələb edir
Avropa Parlamentinin binası. Strasburq, Fransa, 6 oktyabr 2026-cı il.
Reuters

Avropa Parlamenti Gürcüstanda hakim “Gürcü Arzusu” partiyasının müxalifət partiyalarını qadağan etmək cəhdini pisləyən və ölkənin yüksəkvəzifəli rəsmilərinə qarşı hədəfli sanksiyaların tətbiqinə çağıran qətnamə qəbul edib.

“Gürcüstanda hakim “Gürcü Arzusu” partiyasının müxalifət partiyalarını qadağan etmək cəhdləri haqqında” adlı qətnamə oktyabrın 8-də 445 lehinə, 37 əleyhinə səslə qəbul edilib. 97 deputat isə bitərəf qalıb.

Avropa Parlamentinin deputatları müxalifət partiyalarının qadağan edilməsi üçün qaldırılmış konstitusiya iddiasının dərhal geri götürülməsini tələb ediblər. Onlar həmçinin “Gürcü Arzusu” partiyasının təsisçisi Bidzina İvanişvili, Baş nazir İrakli Kobaxidze, parlamentin sədri Şalva Papuaşvili və Tbilisi meri Kaxa Kaladzeyə qarşı hədəfli sanksiyaların və viza məhdudiyyətlərinin tətbiqi ilə bağlı əvvəlki çağırışlarını təkrarlayıblar.

Avropa İttifaqına tənqidlər

Qətnamədə Avropa İttifaqının (Aİ) özü də tənqid olunur. Sənəddə bildirilir ki, Brüssel və üzv dövlətlər Gürcüstandakı proseslərə qarşı kifayət qədər təsirli tədbirlər görməyiblər.

Bu məsələ oktyabrın 7-də Strasburqda keçirilən üçsaatlıq müzakirələrin əsas mövzularından biri olub. Deputatlar Gürcüstanın siyasi kursu və Aİ-nin buna reaksiyası ilə bağlı kəskin fikir ayrılığı yaşayıblar.

Aİ-nin genişlənmə üzrə komissarı Marta Kos deputatlara bildirib ki, üzv dövlətlərin xarici işlər nazirləri Gürcüstan məsələsini 12–18 oktyabr 2026-cı il tarixlərini əhatə edən həftədə Xarici İşlər Şurasının iclasında ayrıca müzakirə edəcəklər.

Vizasız səyahət rejiminə tətbiq edilən məhdudiyyətlərin genişləndirilməsi və hədəfli sanksiyaların tətbiqi ilə bağlı sualı cavablandıran Kos qeyd edib ki, Aİ yalnız üzv dövlətlərin razı olduğu çərçivədə tədbir görə bilər.

Müzakirələr zamanı Almaniyanın “Almaniya üçün Alternativ” (AfD) partiyasından olan Avropa Parlamenti deputatı Tomaş Fröliç isə fərqli mövqe ortaya qoyub.

O, Aİ-ni ikili standartlar tətbiq etməkdə ittiham edib. Fröliç bildirib ki, Avropa Parlamentinin deputatları Gürcüstanda müxalifət partiyalarının qadağan edilməsi planlarını tənqid etsələr də, Almaniyada AfD-nin qadağan olunmasına dair çağırışlar da səslənir.

Deputat Ukraynada 20-dən çox siyasi partiyanın qadağan edilməsinə də diqqət çəkərək Aİ-nin bu məsələyə fərqli yanaşmasını sorğulayıb.

Digər deputatlar isə əks mövqe bildirərək müxalifət partiyalarının qadağan edilməsi cəhdinin Gürcüstanı Aİ-dən daha da uzaqlaşdırdığını vurğulayıblar.

Avropa Parlamentinin Xarici Əlaqələr Komitəsinin sədri Devid Makallister bu cəhdin avtoritarizmə doğru daha bir addım olduğunu bildirib. O, Avropa Komissiyasının Gürcüstanı “yalnız formal olaraq Aİ üzvlüyünə namizəd ölkə” kimi xarakterizə etdiyini xatırladıb.

Almaniyalı deputat Tobias Kremer Bidzina İvanişviliyə qarşı sanksiyaların tətbiqinə çağırıb.

Litvalı deputat Daynyus Jalimas isə Aİ-nin Gürcüstandakı proseslərə reaksiyasının yetərsiz olduğunu bildirib. O, Brüsseli ABŞ, Birləşmiş Krallıq və Aİ-nin bəzi üzv dövlətlərinin artıq tətbiq etdiyi sanksiyalara uyğun addımlar atmağa çağırıb.

Almaniyadan olan digər deputat Lukas Ziper bildirib ki, hazırkı hökumətin dövründə Gürcüstanın Aİ-yə üzvlüyü illərlə uzana bilər. Onun fikrincə, bu proses təxminən 20 il, hər şey yolunda gedərsə isə 10 il çəkə bilər.

Gürcüstan hökuməti tənqidləri rədd edir

Gürcüstan parlamentinin Hüquq Məsələləri Komitəsinin sədri Arçil Qorduladze Avropa Parlamentinin qətnaməsini siyasi motivlərlə qəbul edilmiş sənəd adlandırıb. O, Brüsseli Gürcüstan hökumətinə və onun tərəfdarlarına siyasi kurslarını dəyişdirmək məqsədilə dəfələrlə təzyiq göstərməkdə ittiham edib.

Qorduladze bildirib ki, Avropa Parlamenti bundan əvvəl Gürcüstanla bağlı doqquz qətnamə qəbul etsə də, onun fikrincə, bu sənədlərin heç biri hökumətin mövqeyini dəyişməyib.

O, həmçinin Aİ-ni Gürcüstanı “başqa dövlətlərin təsiri altında fəaliyyət göstərən dövlətə” çevirməyə çalışmaqda ittiham edib və bu cür qətnamələrin ölkənin suverenliyini şübhə altına aldığını bildirib.

Bu qarşıdurma Gürcüstanın Aİ-yə üzvlük prosesinin faktiki olaraq dayandığı bir dövrə təsadüf edir.

2024-cü ilin noyabrında “Gürcü Arzusu” hökuməti 2028-ci ilə qədər Aİ-yə üzvlük danışıqlarının başlanması üçün təşəbbüs göstərməyəcəyini elan edib. Bu qərar Gürcüstanda genişmiqyaslı Avropayönümlü etirazlara yol açıb və Tbilisi ilə Brüssel arasında onsuz da ciddi olan gərginliyi daha da artırıb.

Aİ daha sonra Gürcüstan hökumətinin siyasi kursu və demokratik islahatlarla bağlı narahatlıqları əsas gətirərək ölkənin üzvlük prosesinin faktiki olaraq dayandığını açıqlayıb.

Avropa Parlamentinin son qətnaməsi ilə əsas diqqət Aİ-yə üzv dövlətlərin atacağı addımlara yönəlib.

Qətnamədə sanksiyaların tətbiqi ilə bağlı çağırışlar üzv dövlətlərin hökumətləri üçün hüquqi baxımdan məcburi deyil. Marta Kosun açıqlamaları da əlavə tədbirlərin üzv dövlətlər arasında razılığın əldə olunmasından asılı olduğunu göstərir.

Gürcüstan məsələsi 12–18 oktyabr 2026-cı il tarixlərini əhatə edən həftədə Aİ ölkələrinin xarici işlər nazirləri tərəfindən müzakirə olunacaq. Əsas məsələ isə Avropa Parlamentinin tələblərinin üzv dövlətlər tərəfindən konkret tədbirlərə çevrilməsidir.

Teqlər