Gürcüstan Konstitusiya Məhkəməsi müxalifətin vəsatətini rədd edib

Gürcüstan Konstitusiya Məhkəməsi müxalifətin vəsatətini rədd edib
Gürcüstan Konstitusiya Məhkəməsinin üzvləri məhkəmə iclasında. Batumi, Gürcüstan.
Nini Nikoleishvili

Gürcüstanın Konstitusiya Məhkəməsi beş müxalifət partiyasının qadağan edilməsi ilə bağlı iş üzrə əlavə sənədlərin tələb olunması və şahidlərin çağırılması barədə vəsatəti rədd edib. 

Oktyabrın 22-də Batumidə məhkəmə dinləmələri davam edərkən Almaniya və digər beynəlxalq tərəfdaşlar proseslə bağlı narahatlıqlarını ifadə ediblər.

Qərar məhkəmə dinləmələrinin ikinci günündə qəbul olunub. Proses hakim “Gürcü Arzusu” partiyası ilə müxalifət arasında gərginliyi daha da artırıb.

Almaniya xəbərdarlıq edib ki, məhkəmə prosesi Gürcüstanın Avropa İttifaqı (Aİ) ilə münasibətlərinə əlavə zərər vura bilər. “Gürcü Arzusu” isə beynəlxalq rəsmiləri ölkənin məhkəmə işlərinə müdaxilədə ittiham edib.

Konstitusiya Məhkəməsinin sədri Revaz Nadaraia bildirib ki, yeddi hakimdən ibarət heyət vəsatəti yekdilliklə rədd edib. Hakimlər tələb olunan sübutların indiki mərhələdə zəruri olmadığı qənaətinə gəliblər. Bu qərar qətidir və ondan apellyasiya şikayəti vermək mümkün deyil.

“Dəyişiklik üçün Koalisiya”nın lideri Nika Qvaramiya məhkəmədən dövlət qurumlarından əlavə sənədlər almağı və şahidləri dindirməyə çağırmağı tələb edib. O, həmçinin işə mahiyyəti üzrə baxılmağa başlanmazdan əvvəl müxalifətə sübutlarla tanış olmaq imkanının yaradılmasını istəyib.

Qvaramiya müdafiə tərəfinə təqdim edilməyən sübutların məhkəmə tərəfindən nəzərə alınmamasını da tələb edib.

“Gürcü Arzusu”nun deputatı, parlamentin Hüquqi Məsələlər Komitəsinin sədri Arçil Qorduladze isə vəsatətə qarşı çıxıb. O, müxalifəti prosesi uzatmağa və məhkəmənin nüfuzuna xələl gətirməyə çalışmaqda ittiham edib.

Qorduladzenin fikrincə, bu tələblərin təmin olunması Konstitusiya Məhkəməsini faktiki olaraq istintaq orqanına çevirərdi.

Qvaramiya isə bildirib ki, hakim partiya özü də parlamentin istintaq komissiyasının araşdırma nəticələrini məhkəməyə sübut kimi təqdim edib.

Müxalifət məhkəməyə siyasi təzyiq göstərildiyini iddia edir

Dinləmələr zamanı “Lelo – Güclü Gürcüstan” partiyasının liderlərindən Badri Caparidze Konstitusiya Məhkəməsinin sədri Revaz Nadaraiaya etirazını bildirib.

Buna səbəb “Gürcü Arzusu” rəhbərliyinin müxalifət partiyalarının tezliklə qadağan olunacağı barədə açıqlamaları olub.

Caparidzenin sözlərinə görə, bu cür bəyanatlar məhkəmənin qərarının əvvəlcədən verildiyi təəssüratını yaradır və ictimaiyyətin məhkəməyə etimadını sarsıda bilər.

“Ən böyük təhqir onların liderinin partiyaların ləğvinə cəmi bir neçə gün qaldığını bəyan etməsidir”, – deyə o bildirib.

Nadaraia isə məhkəməyə kənardan təsir göstərilməsi ilə bağlı iddiaları rədd edib. O qeyd edib ki, məhkəmə zalından kənarda səsləndirilən siyasi bəyanatlara qiymət vermək məhkəmənin vəzifəsi deyil.

Məhkəmə sədri hakimlərə heç bir təzyiq göstərilmədiyini və onların qərarlarına təsir etməyin mümkün olmadığını vurğulayıb.

Caparidze həmçinin məhkəməni Avropa İnsan Hüquqları Məhkəməsindən hüquqi mövqe alınması imkanını nəzərdən keçirməyə çağırıb. Onun fikrincə, beş ayrı siyasi partiyanın bir məhkəmə işi çərçivəsində ləğv edilməsinə cəhd göstərilməsi misli görünməmiş haldır.

Qorduladze prosesin qeyri-adi olduğunu qəbul etsə də, həmin partiyaların birgə fəaliyyət göstərərək Gürcüstan Konstitusiyasının siyasi partiyalarla bağlı 23-cü maddəsini pozduğunu iddia edib.

Almaniya Gürcüstanın Aİ ilə münasibətlərinin pisləşə biləcəyi barədə xəbərdarlıq edib

Almaniya da məhkəmə prosesini tənqid edən beynəlxalq tərəfdaşlara qoşulub. Berlin xəbərdarlıq edib ki, bu proses Gürcüstanı Avropa İttifaqından daha da uzaqlaşdıra və ölkədə demokratik prinsiplərin zəifləməsinə səbəb ola bilər.

Almaniya Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü Katrin Deşauer oktyabrın 21-də bildirib ki, Berlin məhkəmə prosesini narahatlıqla izləyir.

O, məhkəmə sistemindən siyasi məqsədlərlə istifadə edilməsini “son dərəcə problemli” adlandırıb və Almaniyanın narahatlığını birbaşa Gürcüstan hakimiyyətinə çatdıracağını bildirib.

Bundan əvvəl Avropada Təhlükəsizlik və Əməkdaşlıq Təşkilatının (ATƏT) Parlament Assambleyasının vitse-prezidenti Qudrun Kuqler də Gürcüstanı məhkəmə iddiasını geri götürməyə çağırıb.

Kuqler vurğulayıb ki, siyasi fikir ayrılıqları məhkəmə vasitəsilə rəqibləri sıradan çıxarmaqla deyil, seçkilər və demokratik müzakirələr yolu ilə həll olunmalıdır.

O əlavə edib ki, siyasi partiyaların qadağan edilməsi müstəsna addımdır və belə qərarlar ən yüksək hüquqi və demokratik standartlara uyğun qəbul edilməlidir.

ATƏT və Avropa Şurasının üzvü olan Gürcüstan 2023-cü ilin dekabrında Aİ-yə namizəd ölkə statusu alıb. Lakin ölkədə demokratiyanın vəziyyəti ilə bağlı artan narahatlıqlar fonunda Gürcüstanın Aİ-yə üzvlük prosesi faktiki olaraq dayanıb.

“Gürcü Arzusu” məhkəməyə müdaxilə iddialarını rədd edir

Hakim “Gürcü Arzusu” partiyası məhkəmə iddiasını ölkənin siyasi sistemini qorumağa yönəlmiş qanuni addım kimi qiymətləndirir.

Partiya beş müxalifət təşkilatını Gürcüstanın konstitusiya quruluşuna qarşı fəaliyyət göstərməkdə ittiham edir.

Bu ittihamlar keçmiş prezident Mixeil Saakaşvilinin hakimiyyəti dövründə baş verdiyi iddia olunan qanun pozuntularını araşdıran parlament komissiyasının nəticələrinə əsaslanır.

Parlamentin sədri Şalva Papuaşvili xarici rəsmilərin tənqidlərinə etiraz edərək bildirib ki, deputatların siyasi partiyaların fəaliyyətinin qanuniliyini məhkəmədə mübahisələndirmək hüququ var.

Onun fikrincə, məhkəmə işin mahiyyətinə baxmamış beynəlxalq rəsmilərin bəyanatlar verməsi hakimlərə təzyiq göstərilməsi deməkdir və məhkəmənin müstəqilliyini təhlükə altına qoyur.

“Gürcü Arzusu”nun deputatı İrakli Çeişvili də ATƏT-i müstəqil məhkəməyə təsir göstərməyə çalışmaqda ittiham edib.

Deputat bildirib ki, hakim partiya iddiasını əsaslandırmaq üçün kifayət qədər sübut təqdim edib. O, beynəlxalq tərəfdaşları ikili standartlar tətbiq etməkdə günahlandırıb.

Müxalifət seçicilərin siyasi təmsilçilik hüququnu itirə biləcəyini bildirir

Müxalifət ittihamları rədd edərək məhkəmə iddiasını siyasi rəqibləri susdurmaq cəhdi kimi qiymətləndirib.

“Lelo – Güclü Gürcüstan” partiyasının xarici əlaqələr üzrə katibi Qriqol Qeqeliya xəbərdarlıq edib ki, partiyaların qadağan olunması təkcə onların üzvlərinə deyil, seçicilərə də təsir göstərə bilər.

Onun sözlərinə görə, belə qərar vətəndaşları seçdikləri siyasi nümayəndələrdən məhrum edə bilər.

Badri Caparidze də beş partiyanın hər birinin fərqli tarixə, siyasi mövqeyə və kimliyə malik olduğunu vurğulayıb. O hesab edir ki, buna görə onların hamısının eyni qərarla qadağan edilməsini əsaslandırmaq xüsusilə çətindir.

Məhkəmə prosesinin növbəti mərhələsi

Məhkəmə dinləmələrinin oktyabrın 23-də davam etdirilməsi gözlənilir.

İddia beş siyasi partiya və birliyə qarşı qaldırılıb: Vahid Milli Hərəkat Partiyası, “Dəyişiklik üçün Koalisiya”, “Lelo - Güclü Gürcüstan”, “Federalistlər” partiyası, “Gürcüstan naminə Qaxariya”.

“Gürcü Arzusu”nun 88 deputatının imzaladığı iddiada bu beş siyasi qüvvənin Konstitusiyaya zidd elan olunması və fəaliyyətinin qadağan edilməsi tələb olunur.

Konstitusiya Məhkəməsi hələ yekun qərar qəbul etməyib. Qərarın çıxarılması üçün 2027-ci ilin iyun ayınadək vaxt var.

Gürcüstanın Qərb tərəfdaşları ilə münasibətlərinin gərgin olduğu bir dövrdə məhkəmənin verəcəyi qərar ölkədə siyasi rəqabətə, məhkəmələrin müstəqilliyinə və demokratiyanın gələcəyinə ciddi təsir göstərə bilər.

Teqlər