Qətər İranla ABŞ arasında müharibəyə son qoymaq üçün yeni təklif təqdim edib

Qətər İranla ABŞ arasında müharibəyə son qoymaq üçün yeni təklif təqdim edib
Reuters

Qətərli vasitəçilər ABŞ və İsraillə müharibəyə son qoymaq üçün İrana yeni təklif təqdim ediblər. Danışıqlar barədə məlumatlandırılmış rəsmin sözlərinə görə, Tehranın həftənin sonunadək cavab verəcəyi gözlənilir.

Oktyabrın 25-də təqdim edilən yeddigünlük plan Tehran və Vaşinqtonun narahatlıq doğuran məsələlərini həll etməyə və tərəflər arasında etimadı artırmağa yönəlib. Proses noyabrın 2-də başlayan həftənin əvvəlində başlaya bilər. Bir neçə ölkənin mümkün razılaşmanın təminatçısı olması nəzərdə tutulur.

Qətər və Pakistan münaqişəyə son qoymaq üçün aparılan diplomatik səylərə rəhbərlik edirlər. Fevralda başlayan müharibə beynəlxalq dəniz daşımalarında və neft təchizatında fasilələrə səbəb olub.

İran sülh üçün şərtlər irəli sürür

İranın Ali rəhbəri Ayətullah Seyid Müctəba Xamenei bildirib ki, istənilən razılaşmada İranın və “müqavimət cəbhəsi” kimi tanınan regional müttəfiqlərinin hüquq və maraqları qorunmalıdır.

Ali Milli Təhlükəsizlik Şurasının katibi Möhsün Rzayi ilə oktyabrın 27-də keçirilən görüşdən sonra yayılan bəyanatda Xamenei mövcud vəziyyəti “nə müharibə, nə də sülh” kimi səciyyələndirib və Tehranın şərtlərinin yerinə yetirilməli olduğunu bildirib.

AnewZ-un Tehrandakı müxbiri Turac Şiralılının məlumatına görə, İran Vaşinqtonun Tehranın tələblərini qəbul edəcəyi təqdirdə yeddi gün ərzində müharibəyə son qoymağı və Hörmüz boğazını yenidən açmağı təklif edib.

Bu tələblərə iqtisadi təzyiqlərin dayandırılması, ABŞ-nin İranın Fars körfəzi və Oman körfəzindəki limanlarına tətbiq etdiyi dəniz blokadasının qaldırılması və İranın dondurulmuş aktivlərinin sərbəst buraxılması daxildir.

Məlumatlara görə, tərəflər etimadın artırılması tədbirlərinin hansı ardıcıllıqla həyata keçiriləcəyi barədə razılığa gələ bilmirlər. Vaşinqtonun İranın nüvə proqramının yekun razılaşmaya daxil edilməsində israr etməsi də danışıqları çətinləşdirir.

Regional gərginlik sülh səylərini təhlükə altına qoyur

Yeni sülh təklifi qətərli vasitəçilərin, həmçinin Pakistan, Səudiyyə Ərəbistanı və Türkiyənin təhlükəsizlik və müdafiə sahəsində yüksəkvəzifəli rəsmilərinin Tehrana səfərlərindən sonra təqdim olunub.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp oktyabrın 23-də İrana yenidən zərbə endirməklə hədələyib. İranın təhlükəsizlik rəsmiləri isə ABŞ və İsrailin hücumları bərpa edəcəyi təqdirdə körfəzdəki sualtı kabelləri hədəf almaq üçün planlar hazırladıqlarını bildiriblər.

Yəməndə İranın dəstəklədiyi husilərin son həftələrdə Səudiyyə Ərəbistanına təkrar hücumları regionda gərginliyi artırıb.

İyunda əldə olunan müvəqqəti sülh razılaşması qüvvəyə mindikdən qısa müddət sonra pozulub.

Tehran və Vaşinqton mümkün razılaşmanın şərtləri və icrası ilə bağlı hələ də ortaq mövqeyə gələ bilməyiblər. Bu fikir ayrılıqları sülh danışıqlarını çətinləşdirir.

Teqlər