Hərbi süni intellekt: “Helsing” “Palantir”ə rəqib sistem təqdim edir
Almaniyanın müdafiə texnologiyaları şirkəti “Helsing” Avropada ABŞ texnologiyalarından asılılıqla bağlı narahatlıqların artdığı bir vaxtda hədəflərin...
ABŞ federal hakimi Araseli Martinez-Olgin “Anthropic” şirkətinin müəlliflər və nəşriyyatlarla bağladığı 1,5 milyard dollarlıq razılaşmanı təsdiqləyib.
Şirkət "Claude" süni intellekt sistemini öyrətmək üçün müəllif hüquqları qorunan kitabları icazəsiz istifadə etməkdə ittiham olunurdu.
Bu qərar süni intellekt sahəsində müəllif hüquqları ilə bağlı artan məhkəmə prosesləri dalğasında ilk böyük həll yolu kimi qiymətləndirilir.
Razılaşma 482 mindən çox kitabı əhatə edir. Hüquqları təsdiqlənən müəlliflər və nəşriyyatlar hər kitab üçün təxminən 3 min dollar kompensasiya alacaq.
Hakim bildirib ki, razılaşma müəllif hüquqları sahibləri üçün əhəmiyyətli ödəniş təmin edir. Əhatə olunan əsərlərin təxminən 91 faizi üzrə artıq müraciətlər daxil olub.
İddiaçı tərəfin vəkili Castin Nelson bu razılaşmanı tarixdə məlum olan ən böyük müəllif hüquqları kompensasiyası adlandırıb.
İş 2024-cü ildə bestseller yazıçısı Andrea Bartzın rəhbərlik etdiyi müəlliflər qrupunun iddiası ilə başlayıb. Müəlliflər Anthropic şirkətini süni intellekt sistemlərini hazırlayarkən onların əsərlərindən icazəsiz istifadə etməkdə ittiham ediblər.
Məhkəmə prosesində süni intellekt modellərinin müəllif hüquqları ilə qorunan əsərlər əsasında öyrədilməsinin ABŞ qanunlarına görə bəzi hallarda ədalətli istifadə hesab oluna biləcəyi barədə qərar verilib.
Lakin məhkəmə müəyyən edib ki, Anthropic milyonlarla kitabı pirat saytlardan qanunsuz əldə edib. Bu da şirkətə qarşı hüquqi iddiaların əsasını yaradıb.
“Anthropic” məhkəmənin qərarını müsbət qarşılayıb.
Şirkət bildirib ki, müəlliflərin və nəşriyyatların böyük əksəriyyətinin razılaşma çərçivəsində nəzərdə tutulan kompensasiyadan yararlanmaq üçün müraciət etməsindən məmnundur.
Bu razılaşma süni intellekt şirkətlərinin müəllif hüquqları ilə qorunan əsərlərdən istifadəsi ilə bağlı məhkəmə işləri arasında ilk böyük həll olunan işlərdən biri hesab olunur.
Müəllif hüquqları ilə bağlı iş yekunlaşmağa yaxınlaşsa da, “Anthropic” yeni hüquqi mübahisə ilə üzləşib.
Tennessi Universitetinin Araşdırma Fondu Delaver ştatında federal məhkəməyə müraciət edərək şirkəti süni intellekt sistemlərində istifadə olunan neyron şəbəkələr, maşın öyrənməsi və neyroelm əsaslı hesablama texnologiyaları ilə bağlı patentləri pozmaqda ittiham edib.
Fondun iddiasına görə, universitet tədqiqatçıları tərəfindən hazırlanmış iki patent “Anthropic”in süni intellekt modellərində istifadə olunan texnologiyaları əhatə edir. Qurum məbləği açıqlanmayan təzminat və gələcək patent pozuntularının qarşısını almaq üçün məhkəmə qərarı tələb edir.
Fond bildirib ki, “Anthropic”in əqli mülkiyyətlə bağlı fəaliyyəti yalnız müəllif hüquqları ilə qorunan materialların istifadəsi ilə məhdudlaşmır. Şirkət həmçinin patentlə qorunan texnologiyalardan istifadə ilə bağlı iddialarla üzləşir.
Bu, “Anthropic”ə qarşı ilk patent pozuntusu iddiası hesab olunur. İş süni intellekt şirkətlərinin üzləşdiyi geniş hüquqi araşdırmaların bir hissəsidir. Məhkəmələr süni intellekt dövründə əqli mülkiyyət hüquqlarının sərhədlərini müəyyənləşdirməyə çalışır.
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanın dəvəti ilə COP31-in Liderlər Sammitində iştirak etmək üçün noyabrın 10-da Antalyaya gəlib.
Polşanın Krakov şəhərində noyabrın 7-də altı nəfərin öldürüldüyü silahlı hücumda şübhəli bilinən 24 yaşlı şəxs xəstəxanada ölüb. Polis bu barədə noyabrın 9-da məlumat yayıb.
“Nvidia” şirkəti baş icraçı direktoru Censen Huanqın xarici kəşfiyyat əməliyyatının hədəfi olması ehtimalını araşdırır. Müstəqil araşdırmaya Huanqın şəxsi münasibətdə olduğu iş qadınının Çinə məlumat ötürdüyü barədə iddialardan sonra başlanılıb.
Türkiyənin İzmir vilayətində polad zavodunda baş verən partlayışda azı 17 nəfərin öldüyü bildirilir. Texniki xidmət zamanı kran aşıb, ardınca partlayış olub. Hadisə ilə bağlı istintaq başlanıb.
AnewZ-un Günün İcmalını təqdim edirik. “Nvidia” ilə bağlı casusluq iddialarından ABŞ–İran gərginliyinə qədər dünyada baş verən beş əsas xəbəri diqqətinizə çatdırırıq.
Ekoloji təşkilatlar yanğınları izləmək, nəsli kəsilməkdə olan növləri qorumaq və iqlim məlumatlarını təhlil etmək üçün süni intellektdən daha çox istifadə edir. Texnologiyanın artan elektrik və su sərfi isə onun ətraf mühitə təsiri ilə bağlı narahatlıq doğurur.
Dubayda dekabrın 7–11-də keçiriləcək GITEX Global 2026 sərgisində süni intellektin enerji tələbatı, rəqəmsal infrastruktur və investisiya imkanları müzakirə olunacaq. Tədbirə 180-dən çox ölkədən 200 mindən artıq iştirakçının qatılması gözlənilir.
Səudiyyə Ərəbistanının “Saudi Aramco” şirkətinin süni intellekt sahəsində fəaliyyət göstərən “HUMAIN” şirkətinin səhmlərinin 49 faizini əldə etməsi dünyanın iri enerji şirkətlərinin bu sahəyə artan marağını gündəmə gətirib.
Çində hazırlanan yeni süni intellekt çipi şirkətin açıqladığı sınaq nəticələrinə görə, “Nvidia H200” ilə eyni səviyyədə performans göstərib. Bu nəticələr təsdiqlənərsə, Çinin xarici texnologiyalardan asılılığını azaltması istiqamətində mühüm addım ola bilər.
“NVIDIA” şirkətinin baş direktoru Censen Huanq Qazaxıstanın süni intellekt sahəsindəki planlarını yüksək qiymətləndirib. O, ölkənin fiziki süni intellekt üzrə qlobal mərkəzə çevrilmək, yeni startaplar yaratmaq və sənayenin müxtəlif sahələrini inkişaf etdirmək potensialına malik olduğunu bildirib.
AnewZ tətbiqini “Play Store” və “App Store”dan yükləyə bilərsiniz.
Bu mövzu haqqında fikriniz nədir?
İlk şərhi siz yazın