Pekin Syanşan Forumunda hərbi süni intellektin riskləri müzakirə olunub

Pekin Syanşan Forumunda hərbi süni intellektin riskləri müzakirə olunub
Çinin müdafiə naziri Don Cun Syanşan Forumunun açılış mərasimində çıxış edir. Pekin, Çin, 16 sentyabr 2026-cı il.
Reuters

Pekində keçirilən təhlükəsizlik forumunda hərbi rəsmilər və ekspertlər süni intellektin nəzarətsiz inkişafının və texnoloji rəqabətin qlobal təhlükəsizlik risklərini artıra biləcəyi barədə xəbərdarlıq ediblər.

Müzakirələr süni intellekt sahəsində iki aparıcı güc olan Çin və ABŞ-nin bu ay ikitərəfli sammitə hazırlaşdığı vaxta təsadüf edir.

Pekin və Vaşinqton süni intellektin hərbi sistemlərdə, o cümlədən nüvə silahları ilə bağlı sistemlərdə istifadəsinə nəzarət məsələsində fərqli mövqedədirlər.

Qərarlar sürətlənir, risklər artır

Üçgünlük Pekin Syanşan Forumunda 100 ölkədən təxminən 2 mindən çox hərbçi, diplomat və alim iştirak edib.

Forum iştirakçıları bildiriblər ki, süni intellekt hərbi qərarların qəbulunu sürətləndirir. Eyni zamanda, yanlış məlumatların sürətlə yayılması əlavə risklər yaradır.

Pakistanın müdafiə katibi Məhəmməd Əli bildirib ki, texnoloji inkişaf strateji qərarların qəbuluna ayrılan vaxtı qısaldır. Onun sözlərinə görə, süni intellekt qərarların qəbulunu sürətləndirir, dezinformasiya və yanlış məlumatlar isə hökumətlər cavab verənədək ictimai etimadı sarsıda bilər.

Pakistanın müdafiə katibi Məhəmməd Əli Pekin Syanşan Forumunun plenar iclasında iştirak edir. Pekin, Çin, 17 sentyabr 2026-cı il.
Reuters

Beynəlxalq Qızıl Xaç Komitəsinin vitse-prezidenti Yürq Lauber isə silah sistemlərinin getdikcə daha avtonom olması fonunda insan nəzarətinin əhəmiyyətinin artdığını vurğulayıb.

“Silah sistemləri daha avtonom olduqca, güc tətbiqinə dair qərarlarda insan nəzarətinin və qərarvermə rolunun qorunması daha vacib olur”, — o deyib.

Böyük güclər arasında rəqabət

Müzakirələr Çin və ABŞ-nin süni intellekt sahəsində liderlik uğrunda rəqabət apardığı və texnologiyanın inkişafı ilə istifadəsinə təsir göstərməyə çalışdığı bir vaxtda keçirilir. Hər iki ölkə süni intellektin yaratdığı riskləri qəbul etsə də, onun hərbi sahədə istifadəsinə nəzarət məsələsində fərqli mövqelər tuturlar.

Tailandın müdafiə naziri Adul Buntumcaroen bildirib ki, süni intellekt və digər texnologiyalar müharibənin xarakterini dəyişdirdikcə əsas məsələ hansı ölkənin daha güclü olacağı deyil, beynəlxalq nizamın necə qurulacağıdır.

Tailandın müdafiə naziri Adul Buntumcaroen Pekin Syanşan Forumunun plenar iclasında çıxış edir. Pekin, Çin, 16 sentyabr 2026-cı il.
Reuters

“Ən vacib məsələ kimin ən güclü olacağı deyil, beynəlxalq nizamı necə qura biləcəyimizdir”, — o deyib.

Həm Çin, həm də ABŞ hərbi sahədə süni intellektdən istifadənin yarada biləcəyi riskləri qəbul edir. Lakin tərəflər indiyədək ortaq təhlükəsizlik mexanizmləri ilə bağlı razılığa gələ bilməyiblər.

Forumda bildirilib ki, məsələ yalnız böyük gücləri deyil, digər ölkələri də narahat edir. İştirakçılar xəbərdarlıq ediblər ki, aydın qaydalar və insan nəzarəti olmadan daha avtonom texnologiyaların istifadəsi münaqişələrin sürətlə inkişaf etməsinə, onların idarə olunmasının çətinləşməsinə və risklərin artmasına səbəb ola bilər.

Teqlər