Tramp İran üzərində iqtisadi təzyiqi gücləndirmək istəyir
ABŞ Prezidenti Donald Tramp İrana qarşı iqtisadi təzyiqləri sərtləşdirəcəyini bildirib. ABŞ Maliyyə naziri Skott Bessent isə Va...
İran Xarici İşlər nazirinin müavini Kazem Qəribabadi ABŞ Prezidenti Donald Trampın Hörmüz boğazını ABŞ ərazisinin bir hissəsinə çevirməklə bağlı təhdidlərini ələ salaraq bildirib ki, bu dəniz keçidini “tvitlə ələ keçirmək olmaz”.
Rəsmilər bildiriblər ki, Yəmənin Taiz və Səada vilayətlərində husilərlə baş verən döyüş və hücumlar nəticəsində hökumətyönlü qüvvələrin dörd hərbçisi həlak olub.
Hökumətyönlü hərbi sözçünün məlumatına görə, husilərin Milli Müqavimət qüvvələrinin mövqelərinə irəliləmək cəhdindən sonra Taizin qərbindəki Əl-Barh cəbhəsində bir neçə saat davam edən toqquşmalarda üç hərbçi ölüb, yeddi nəfər yaralanıb.
Milli Müqavimət qüvvələri əks-hücumlar nəticəsində 45-dən 55-dək husinin öldüyünü, yaralandığını və ya itkin düşdüyünü iddia edib.
Ayrıca, Səada vilayətindəki Maran cəbhəsində husilərin atəşi nəticəsində hökumətyönlü bir zabitin həlak olduğu bildirilib.
Husilər bu iddialara münasibət bildirməyib. Məlumatlar müstəqil şəkildə təsdiqlənməyib.
ABŞ Mərkəzi Komandanlığı (CENTCOM) “USS George H.W. Bush” təyyarədaşıyan gəmisinin Ərəbistan dənizində hərəkət etdiyini göstərən görüntülər yayıb. Kadrlarda qırıcı təyyarələrin gəmidən havaya qalxdığı görünür. Təyyarədaşıyan gəmi ABŞ-nin Yaxın Şərqdəki əməliyyatlarına dəstək verir.
Görüntülər ABŞ-nin uzunmüddətli missiyadan sonra “USS Abraham Lincoln” təyyarədaşıyan gəmisini regiondan çıxarmağa hazırlaşdığı bir vaxtda yayımlanıb. Prezident Donald Tramp “USS Abraham Lincoln”un əvəzlənəcəyini təsdiqləyib. Hərbi Dəniz Qüvvələri katibi Hunq Kao isə gəminin planlaşdırılmış rotasiya çərçivəsində ABŞ-yə qayıdacağını bildirib.
“USS Abraham Lincoln” 250 gündən çoxdur missiyadadır. Gəmidə təchizatın gecikməsi və heyətin şəraiti ilə bağlı məlumatlardan sonra hərbçilərin ailələri və qanunvericilər narahatlıqlarını ifadə ediblər.
İsrailin Livanın cənubuna endirdiyi ölümcül hava zərbələrindən sonra yüzlərlə ailə bölgəni tərk etməyə başlayıb. Sidondan çıxan avtomobillər uzun növbələr yaradıb.
Livanın Səhiyyə Nazirliyinin məlumatına görə, endirilən zərbələr nəticəsində üçü uşaq olmaqla azı 11 nəfər həlak olub, daha 19 nəfər isə yaralanıb.
Baş nazir Nəvvaf Salam vəziyyətin gərginləşməsini “son dərəcə təhlükəli” adlandırıb və İsraili hücumları dayandırmağa çağırıb.
İsrail “Hizbullah”ı Livanın cənubunda İsrail qüvvələrinin hədəf aldığı hərbi obyektə bilərəkdən mülki şəxsləri yerləşdirməkdə və onlardan “canlı sipər” kimi istifadə etməkdə ittiham edib.
İsrail Baş nazirinin Ofisi bildirib ki, obyekt “Hizbullah”ın hücumu nəticəsində üç İsrail əsgərinin ağır yaralanmasından sonra vurulub. Açıqlamaya görə, İsrail ordusu obyektin ərazisində mülki şəxslərin olduğunu yalnız zərbədən sonra öyrənib.
İran və Oman həftələrlə davam edən texniki danışıqlardan sonra Hörmüz boğazında gəmiçilik marşrutları üzrə razılığa gəlib. Bu barədə İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqayi bildirib.
Bəqayinin sözlərinə görə, birgə bəyanat da daxil olmaqla bəzi məsələlər üzrə müzakirələr hələ davam edir. O bildirib ki, razılaşma təhlükəsiz keçidin təmin edilməsinə və hər iki sahilyanı dövlətin suverenliyinin qorunmasına yönəlib.
Bəqayi qeyd edib ki, Hörmüz boğazında normal kommersiya gəmiçiliyinin bərpası ABŞ-nin hərbi təhdidlərinə və Tehranın “dəniz blokadası” adlandırdığı vəziyyətə son qoyulmasından asılıdır. Onun sözlərinə görə, İran həmçinin ABŞ-nin əvvəlki öhdəliklərini pozduğunu iddia edir və buna görə kompensasiya tələb edir.
İraq və Kürdüstan Regional Hökumətinin rəsmiləri Ərbildə görüşərək İraqla İran arasında təhlükəsizlik sazişinin icrasını müzakirə ediblər. Bu barədə İraq Xəbər Agentliyi məlumat yayıb.
İraqın milli təhlükəsizlik üzrə müşaviri Qasim əl-Əbudi və Kürdüstan Regional Hökumətinin daxili işlər naziri Reber Əhmədin rəhbərlik etdiyi danışıqlarda İran-İraq sərhədində təhlükəsizliyin təmin edilməsi, qanunsuz sərhəd keçidlərinin və qaçaqmalçılığın qarşısının alınması, eləcə də Bağdadla Ərbil arasında koordinasiyanın gücləndirilməsi müzakirə olunub.
2023-cü ildə imzalanan saziş İraqın sərhəd təhlükəsizliyini gücləndirməsini və sərhədyanı ərazilərdə fəaliyyət göstərən İranın silahlı kürd müxalif qrupları ilə bağlı tədbirlər görməsini nəzərdə tutur.
İran ABŞ-ni “məğlubiyyət reallığını qəbul etməyə” çağırıb. Bu arada sülh danışıqlarının bərpası ilə bağlı irəliləyiş olmayıb, Hörmüz boğazından gəmi keçidləri isə məhdud olaraq qalıb.
İran Xarici İşlər nazirinin müavini Kazem Qəribabadi bildirib ki, “bu boğaz yalnız İranın əmri ilə açılıb-bağlanacaq”. O, Vaşinqton mövqeyini dəyişənədək Tehranın blokadanı davam etdirəcəyini deyib.
Xarici İşlər naziri Abbas Əraqçi isə bildirib ki, İran ABŞ ilə danışıqları bərpa etmək barədə hələ qərar verməyib. Onun sözlərinə görə, gəmiçiliyin tam bərpası üçün Vaşinqton Tehranın şərtlərini yerinə yetirməlidir.
"Kpler"in məlumatına görə, avqustun 14-də Hörmüz boğazından cəmi iki gəmi keçib və xam neft daşıyan heç bir gəmi qeydə alınmayıb. Müharibədən əvvəl isə bu strateji su yolundan gündə adətən 130-dan çox gəmi keçirdi.
Husilərin təkrarlanan raket və dron hücumları Yəmənin Moxa limanında kommersiya və gəmiçilik fəaliyyətinin dayandırılmasına səbəb olub. Liman rəhbərinin sözlərinə görə, hücumlar nəticəsində təxminən 16 milyon dollar ziyan dəyib.
Limanın direktoru Əbdülməlik əş-Şərabi bildirib ki, hücumlar nəticəsində dörd təhlükəsizlik əməkdaşı və üç liman işçisi olmaqla, ümumilikdə yeddi nəfər həlak olub. Altı taxta gəmi və bir dibdərinləşdirmə gəmisi də zədələnib. Onun sözlərinə görə, avqustun 9-dan bəri limana 25-dən çox raket düşüb.
Əş-Şərabi bildirib ki, limanın fəaliyyətinin dayanması təxminən 1 300 işçini gəlirdən məhrum edib.
Husilər isə Moxa bölgəsindəki hücumlarının hərbi qüvvələrin toplandığı əraziləri, silah anbarlarını və hərbi gəmiləri hədəf aldığını bildiriblər. Tərəflərin iddiaları müstəqil şəkildə təsdiqlənməyib.
Yəmənin “Aljoumhouriya TV” kanalının məlumatına görə, husilər ölkənin cənub-qərbindəki Əd-Dali vilayətində məscidi dronla hədəfə alıblar.
Məlumata görə, zərbə Maris rayonunun Beyt Caula kəndində yerləşən məscidə dəyib və divarlardan birinə ziyan vurub. Hadisə nəticəsində ölən və ya yaralananlar barədə məlumat verilməyib. Husilər isə iddia ilə bağlı açıqlama verməyiblər.
Hadisə Əd-Dali, Marib, Əl-Cəvf və Taiz də daxil olmaqla bir sıra vilayətlərdə husilərlə hökumət qüvvələri arasında uzun müddət davam edən nisbi sakitlikdən sonra döyüşlərin yenidən başlaması fonunda baş verib.
Livanın Səhiyyə Nazirliyinin məlumatına görə, İsrailin ölkənin cənubuna endirdiyi hava zərbələri nəticəsində ölənlərin sayı 11-ə çatıb. Həlak olanlar arasında üç uşaq da var. Daha 19 nəfər yaralanıb.
Bundan əvvəl Ənsar yaxınlığındakı evə endirilən zərbə nəticəsində 7 nəfərin öldüyü bildirilmişdi. Nazirlik Deyr əz-Zəhraniyə endirilən ayrıca zərbənin yekun nəticələrinə görə, 4 nəfərin öldüyünü, 17 nəfərin yaralandığını açıqlayıb. Yaralılar arasında bir uşaq və 11 qadın var.
İsrail ordusu Nəbatiyyə və Ənsar bölgələrində “Hizbullah”a aid infrastrukturu hədəfə aldığını bildirib. Ordu zərbələrin qruplaşmanın İsrail əsgərlərinə qarşı həyata keçirdiyi hərəkətə cavab olduğunu açıqlayıb.
Livanın Baş naziri Nəvvaf Salam gərginliyin artmasını “son dərəcə təhlükəli” adlandıraraq, həlak olan mülki şəxslərin hərbi hədəf olmadığını bildirib.
Zərbələr Livan və İsrail arasında iyun ayında ABŞ-nin vasitəçiliyi ilə imzalanmış çərçivə sazişinə baxmayaraq həyata keçirilib.
İranın Kəşfiyyat Nazirliyi bildirib ki, xarici müdaxilə iddiaları ilə bağlı milli təhlükəsizlik araşdırması çərçivəsində iki fransız diplomat saxlanılıb. Daha sonra onlar Fransanın səfirinə təhvil verilib.
Nazirliyin məlumatına görə, kəşfiyyat əməkdaşları iki şübhəlinin həbsi ilə bağlı məhkəmə qərarını icra edərkən diplomatlarla qarşılaşıblar. Onların diplomatik statusu təsdiqləndikdən sonra İran rəsmiləri Xarici İşlər Nazirliyini məlumatlandırıb və diplomatları polis müşayiəti ilə Fransa səfirinə təhvil veriblər.
Rəsmi Tehran iddia edib ki, istintaq zamanı ələ keçirilən sənədlər və digər materiallar ölkədə xarici təsir imkanlarının genişləndirilməsi və daxili proseslərə müdaxilə cəhdlərinə işarə edir. İran tərəfi bəzi sənədlərdə Fransanın Tehrandakı keçmiş səfirinin imzasının olduğunu da bildirib.
Nazirliyin məlumatına görə, araşdırma davam edir. Fransa tərəfi ittihamlarla bağlı hələlik açıqlama verməyib.
İran Prezidenti Məsud Pezeşkian bildirib ki, ABŞ və İsraillə müharibə dövründə ölkənin iqtisadi problemləri xeyli ağırlaşıb. O, buna neft gəlirlərinin azalmasını, idxal xərclərinin artmasını və zavodlara dəyən ziyanı səbəb göstərib.
Pezeşkianın sözlərinə görə, Tehran zərər görmüş bir çox zavoddan artıq vergi toplaya bilmir. Əksinə, onların fəaliyyətini davam etdirməsi üçün maliyyə dəstəyi göstərməli olur. Bu isə dövlət gəlirlərinin azalmaqda davam etdiyi bir vaxtda büdcəyə əlavə yük yaradır.
“Hizbullah”dan verilən məlumata görə, İsrailin Livana hücumları cavabsız qalmayacaq. Açıqlama İsrailin ölkəyə zərbələri davam etdirdiyi bir vaxtda mümkün cavab tədbirlərinə işarə edib.
Hələlik “Hizbullah”ın “cavab” dedikdə konkret nəyi nəzərdə tutduğu açıqlanmadığı üçün bu ifadənin təşkilata istinadla verilməsi daha məqsədəuyğundur.
Omanın dövlət xəbər agentliyinin məlumatına görə, tankerdən sızan neft Ras Madraka yaxınlığında sahil xəttinin təxminən 12 kilometrlik hissəsini çirkləndirib. Masirah adasına isə ziyan dəyməyib.
Omanın Ətraf Mühit İdarəsi bildirib ki, təmizləmə və müdaxilə işləri davam edir. Dənizdəki neft ləkəsi açıq sulara doğru hərəkət edir.
İran Silahlı Qüvvələrinin Baş Qərargahı Qətərdə saxlanıldığı bildirilən üç iranlı pilotun azad edilməsinə kömək göstərilməsi üçün Beynəlxalq Qızıl Xaç Komitəsinə (BQXK) müraciət edib. Bu barədə İran mediası məlumat yayıb.
Rəsmi Tehran bildirir ki, pilotlar mart ayında Qətərdəki ABŞ hərbi bazasına hücum zamanı təyyarələri vurulduqdan sonra itkin düşüb.
Doha daha əvvəl onların harada olması barədə məlumatının olmadığını açıqlayıb. İranın son iddiası ilə bağlı Qətər tərəfindən rəsmi təsdiq verilməyib.
Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri (BƏƏ) Hörmüz boğazından keçən ADNOC-a bağlı gəmiyə qarşı İranın həyata keçirdiyi bildirilən hücumu pisləyib. ADNOC bildirib ki, hadisə nəticəsində xəsarət alan olmayıb və vəziyyət nəzarət altındadır.
BƏƏ Xarici İşlər Nazirliyi İran İnqilab Keşikçiləri Korpusunu “dəniz quldurluğu aktları” törətməkdə ittiham edib. Nazirlik kommersiya gəmilərinə hücumların dayandırılmasına və Hörmüz boğazının tam açılmasına çağırıb.
ABŞ Prezidenti Donald Tramp “USS Abraham Lincoln” təyyarədaşıyan gəmisinin Yaxın Şərqdə başqa gəmi ilə əvəzlənəcəyini təsdiqləyib. Qərar gəminin uzunmüddətli missiyası və heyət üzvlərinin üzləşdiyi şəraitlə bağlı narahatlıqlar fonunda verilib.
ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələri katibinin vəzifəsini icra edən Hunq Kao bildirib ki, təyyarədaşıyan gəmi planlaşdırılmış rotasiya çərçivəsində ABŞ-yə qayıdacaq. Gəmi 266 gün missiyada olub, bunun 200 günü döyüş zonasında keçib.
İran Prezidenti Məsud Pezeşkian bildirib ki, ABŞ ilə müharibə qiymətlərin artmasına və ölkə iqtisadiyyatına əlavə təzyiqin yaranmasına səbəb olub. O, buna dəniz ticarətinin pozulmasını, neft gəlirlərinin azalmasını və zavodlara dəyən ziyanı səbəb göstərib.
Pezeşkianın sözlərinə görə, əvvəllər dəniz yolu ilə daşınan mallar indi daha uzun və baha marşrutlarla çatdırılır. Hökumət isə zərər görmüş zavodların fəaliyyətini davam etdirməsi üçün onlara maliyyə dəstəyi göstərir.
Livanın dövlət xəbər agentliyinin məlumatına görə, İsrailin səhər saatlarında ölkənin cənubundakı Ənsar kəndinə endirdiyi hava zərbəsi nəticəsində 7 nəfər ölüb. Beyrutdakı Milli Xəbər Agentliyi hücum zamanı daha bir neçə nəfərin yaralandığını bildirib.
Bundan əvvəl İsrail ordusu Livanın cənubunda “Hizbullah”a aid infrastrukturu vurduğunu açıqlamışdı.
Bu hücum Livanın İsraillə ABŞ-nin vasitəçiliyi ilə razılaşdırılmış sülh çərçivəsini qəbul etməsindən sonra ölkəyə endirilən ən ölümcül zərbələrdən biri hesab olunur.
Razılaşmanın şərtlərinə əsasən, İsrail qüvvələri Livanın cənubundan mərhələli şəkildə geri çəkilməli, Livan ordusu isə İranın dəstəklədiyi “Hizbullah”ı tərk-silah edərək bölgə üzərində nəzarəti tədricən bərpa etməlidir.

İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqayi sosial şəbəkə paylaşımında Fyodor Dostoyevskinin “Karamazov qardaşları” əsərindən insanın özünü aldatması ilə bağlı bir parçaya istinad edib.
Bəqayi bu sitat vasitəsilə ABŞ-nin İran və regionla bağlı xarici siyasətinin reallıqdan uzaqlaşdığını ifadə edib.
İsrail ordusu Livanın cənubunda “Hizbullah”a məxsus infrastruktura zərbələr endirdiyini bildirib.
Ordunun açıqlamasına görə, hücumlar hərbi bufer zonasında İsrail Müdafiə Qüvvələrinin əsgərlərinə qarşı həyata keçirildiyi bildirilən “hərəkətlərə” cavab olaraq həyata keçirilib.
Birləşmiş Krallığın Dəniz Ticarəti Əməliyyatları (UKMTO) təşkilatının məlumatına görə, Hörmüz boğazında gəmi naməlum mərmi ilə vurulub.
Yük gəmisinin gövdəsinə Oman sahillərindəki Kumzar balıqçı kəndi yaxınlığında, Hörmüz boğazında zərbə dəyib.
UKMTO-nun məlumatına görə, ekipaj üzvləri təhlükəsizdir və ətraf mühitə hər hansı ziyan dəyməsi barədə məlumat verilməyib.
İran ABŞ ilə danışıqları bərpa etmək barədə hələ qərar verməyib. Qətər və Pakistan vasitəsilə aparılan mesaj mübadiləsi isə danışıqlar hesab olunmur. Bunu İranın Xarici İşlər naziri Abbas Əraqçi müsahibəsində bildirib.
Əraqçi İran mediasına deyib ki, Omanla ayrıca aparılan danışıqlar Hörmüz boğazından keçəcək dəniz marşrutunun müəyyənləşdirilməsinə yönəlib. O əlavə edib ki, boğazda gəmiçiliyin bərpası üçün Vaşinqton müəyyən şərtləri yerinə yetirməlidir.
İran Xarici İşlər nazirinin müavini Kazem Qəribabadi Prezident Donald Trampın Hörmüz boğazını ABŞ ərazisinin bir hissəsi elan etməklə bağlı təhdidlərini rədd edib. O bildirib ki, bu su yolu “tvitlə ələ keçirilə bilməz”.
Qəribabadi əlavə edib ki, boğazı “nə təyyarədaşıyan gəmi ilə, nə əmr verməklə, nə də seçki çıxışı ilə” ələ keçirmək mümkündür. Bu barədə onun fars dilində paylaşdığı tvitin ingilis dilinə tərcüməsində bildirilir.
“İran nə təhdidlərdən qorxur, nə də güc nümayişi qarşısında geri çəkilir”, – Qəribabadi əlavə edib.
Tramp Nyu-Yorkda keçirilən mitinqdə bildirib ki, İranla münaqişə başa çatdıqdan sonra Hörmüz boğazını ABŞ ərazisinə çevirəcək.
Daha sonra Ağ Evin yüksəkvəzifəli rəsmisi “The Wall Street Journal”a bildirib ki, Prezident zarafat edib.
Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski müharibə dövründə seçki keçirilməsi ilə bağlı çağırışları rədd edib. O bildirib ki, Rusiyanın genişmiqyaslı işğalı davam etdiyi bir vaxtda səsvermənin keçirilməsi ölkəni parçalaya və milli birliyi zəiflədə bilər.
Regional rəsmilərin və şirkətin məlumatına görə, Rusiyanın Samara vilayətinə genişmiqyaslı dron hücumu olub. Nəticədə bəzi obyektlərə ziyan dəyib və "Ozon" logistika kompleksinin fəaliyyətində fasilələr yaranıb.
Azərbaycan və Özbəkistan prezidentləri İlham Əliyev və Şavkat Mirziyoyev avqustun 23-də Daşkənddə “Əbədi dostluq haqqında Müqavilə” imzalayıblar. Liderlər iki ölkə arasında ticarət, investisiya, nəqliyyat və regional əməkdaşlığın genişləndirilməsi barədə də razılığa gəliblər.
AnewZ Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin Özbəkistana dövlət səfərinin işıqlandırılmasında süni intellekt həllərindən istifadə edib.
Karyeram boyunca müxtəlif ölkələrdən, mədəniyyətlərdən, dinlərdən və siyasi sistemlərdən olan minlərlə insanla tanış olmuşam. Lakin insan təbiəti haqqında öyrəndiyim ən maraqlı dərslərdən biri nə iqtisadiyyatla, nə də siyasətlə bağlıdır.
Suriyanın Xarici İşlər naziri Əsəd əl-Şeybani bildirib ki, İsraillə təhlükəsizlik sazişi ilə bağlı danışıqlar yaxın vaxtlarda bərpa oluna bilər. O, tərəflər arasında etimadsızlığın davam etdiyini qeyd edib və İsraili diplomatik imkanlardan istifadə etməyə çağırıb.
Tayvan Prezidenti Lai Çinq-te Kinmen adasına səfəri zamanı ölkənin müdafiə imkanlarının gücləndirilməsinin və milli birliyin qorunmasının vacibliyini bildirib. O deyib ki, sülhü qorumaq üçün güclü olmaq lazımdır.
Avropa İttifaqının (Aİ) Belqraddakı missiyasının rəhbəri bildirib ki, Aİ Mülki Müdafiə Mexanizmi çərçivəsində Serbiyaya helikopterlər və yanğınsöndürmə briqadaları göndərilib. Yardım ölkənin şimal-şərqində yerləşən təbiət qoruğunda baş verən genişmiqyaslı meşə yanğını ilə mübarizəyə yönəlib.
Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski müharibə dövründə seçki keçirilməsi ilə bağlı çağırışları rədd edib. O bildirib ki, Rusiyanın genişmiqyaslı işğalı davam etdiyi bir vaxtda səsvermənin keçirilməsi ölkəni parçalaya və milli birliyi zəiflədə bilər.
Polşa İsrailin polşalı humanitar yardım əməkdaşı Damian Sobolun öldürülməsi ilə bağlı istintaqı dayandırmaq qərarını tənqid edib.
AnewZ tətbiqini Play Store və App Store-dan yükləyə bilərsiniz.
Bu mövzu haqqında fikriniz nədir?
İlk şərhi siz yazın