Qazaxıstanda taxıl məhsuldarlığı azalır

Qazaxıstanın kənd təsərrüfatı sektoru bu yay ikiqat təzyiqə məruz qalıb. Bir tərəfdən anomal hava şəraiti məhsuldarlığı azaldır, digər tərəfdən isə Qara dənizdə artan təhlükəsizlik riskləri regional taxıl ticarətini dəyişməklə hədələyir.

Quraqlıq məhsuldarlığı vurub

Qazaxıstan Taxıl İttifaqının Analitika Komitəsinin rəhbəri Yevgeni Karabanovun sözlərinə görə, davamlı isti və yağışsız hava ölkənin əsas taxılçılıq regionlarına mənfi təsir göstərib. Akmola vilayətinin cənub hissəsi, eləcə də Qaraqanda, Pavlodar, Şərqi Qazaxıstan və Abay vilayətlərində məhsullar inkişafın mühüm mərhələsində susuz qalıb. Nəticədə, Qazaxıstanda buillik taxıl yığımının keçənilki rekord göstəricidən aşağı olacağı gözlənilir.

Qlobal bazarların və Qara dənizin təzyiqi

Zəif məhsuldarlıq qlobal əmtəə bazarlarındakı gərginlik fonunda baş verir. Karabanov bildirib ki, Hörmüz boğazı ətrafındakı gərginlik və İranın addımları neft qiymətlərini qaldırıb, bu da mart ayından bəri Qazaxıstanda bitki yağlarının qiymətini təxminən 15% artırıb.

Lakin ekspertin fikrincə, daha böyük risk Qara dənizdədir. Mülki yük gəmilərinə və tankerlərə dron hücumları, eləcə də son günlər infrastruktura endirilən raket zərbələri dünyanın en mühüm taxıl ixrac dəhlizinin təhlükəsizliyini sual altına koyur.

Rusiya dünyada ən böyük, Ukrayna isə ilk altılıqda yer alan buğda ixracatçısıdır. İllik 200 milyon tondan çox olan qlobal buğda bazarında bu iki ölkənin payı 60 milyon tondan çoxdur. Rusiya taxıl ixracının 70%-dən çoxu Azov-Qara dəniz hövzəsindəki limanlardan həyata keçirilir.

Ucuz Rusiya taxılı yerli fermerləri sıxışdıra bilər

Qara dəniz ixrac marşrutları bloklanarsa, Rusiya eksportçuları taxılı quru yolu ilə Mərkəzi Asiya bazarlarına yönəltmək məcburiyyətində qala bilərlər. Bu halda Qazaxıstan və qonşu ölkələr əsas alternativə çevriləcək.

Ölkəyə ucuz Rusiya taxılının axını daxili qiymətləri aşağı salaraq yerli fermerləri maliyyə çətinliyinə sala bilər. Bir çox istehsalçı artıq kiçik mənfəətlə işləyir və gəlirlərin azalması mövcud kreditlərin ödənilməsini və növbəti ilin əkin kampaniyasını çətinləşdirə bilər.

Bu riski azaltmaq üçün Qazaxıstan Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi taxıl idxalına 6 aylıq qadağa tətbiq edib. Məhdudiyyətlərdən yalnız yerli un dəyirmanları, quşçuluq təsərrüfatları və dövlətə məxsus "Ərzaq Müqavilə Korporasiyası" istisnadır.

Karabanov bildirib ki, bu siyasət daxili bazarı qorumaq məqsədi daşıyır. Lakin o xəbərdarlıq edib ki, fermerlərin gəlirlərinin kəskin düşməsi gələcəkdə daxili istehsalı zəiflədə və qida inflyasiyasını artıra bilər.

Hökumət üçün əsas çətinlik ərzaq inflyasiyasını cilovlamaqla yanaşı, fermerlərin maliyyə dayanıqlığını təmin etmək arasında balans tapmaqdır.

Teqlər

Qazaxıstan taxıl Rusiya Qlobal bazar fermer məhsuldarlığın azalması