Tramp Qrenlandiya ilə bağlı yeni təhlükəsizlik razılaşmasını açıqlayıb

ABŞ Prezidenti Donald Tramp 18 sentyabrda Danimarka və Qrenlandiya ilə Vaşinqtonun adadakı hərbi mövcudluğunu əhəmiyyətli dərəcədə genişləndirəcək razılaşma əldə olunduğunu açıqlayıb. Trampın sözlərinə görə, razılaşma ABŞ-yə Qrenlandiyanın təhlükəsizliyi ilə bağlı daimi səlahiyyətlər verir.

Tramp razılaşmanı “müddətsiz” adlandıraraq onun bitmə tarixinin olmadığını və Vaşinqtonun Qrenlandiya ilə bağlı uzunmüddətli təhlükəsizlik narahatlıqlarını aradan qaldırdığını bildirib.

“ABŞ-nin heç bir rəqibi bizim yazılı razılığımız olmadan Qrenlandiyada baza yarada, hərbi mövcudluğa malik ola və ya həssas sahələrə sərmayə qoya bilməz”, — Tramp “Truth Social”da bildirib.

O, ABŞ-nin Qrenlandiyada daha geniş hərbi mövcudluq yaratmağa dərhal başlayacağını və bunun Vaşinqtona əlavə xərc yaratmayacağını bildirib.

Danimarka: Suverenlik qorunur

Danimarka razılaşmanın gələn həftə BMT Baş Assambleyası çərçivəsində imzalanacağını bildirib. Sənədin qüvvəyə minməsi üçün Danimarka və Qrenlandiya parlamentlərində müvafiq prosedurların tamamlanması tələb olunur.

Danimarkanın Baş naziri Mette Frederiksen bildirib ki, razılaşma Arktika və Şimali Atlantikada təhlükəsizliyi gücləndirəcək, eyni zamanda Danimarka Krallığının suverenliyi və ərazi bütövlüyü, eləcə də Qrenlandiya xalqının öz müqəddəratını təyinetmə hüququ qorunacaq.

Beləliklə, Trampın daha əvvəl Qrenlandiyanı əldə etməklə bağlı açıqlamalarına baxmayaraq, razılaşma ada üzərində suverenliyin ABŞ-yə verilməsini nəzərdə tutmur.

“Reuters”in məlumatına görə, danışıqlarda Qrenlandiyanın Trampın planlaşdırdığı “Qızıl Günbəz” raketdən müdafiə sistemində iştirakı, həmçinin Çinin adadakı təsir və sərmayələrinin məhdudlaşdırılması məsələləri də müzakirə olunub.

ABŞ-nin hərbi mövcudluğu genişlənəcək

ABŞ Danimarka ilə uzunmüddətli müdafiə razılaşmaları çərçivəsində artıq Qrenlandiyanın şimal-qərbində Pituffik Kosmik Bazasını idarə edir.

Tramp Qrenlandiyanın Arktikadakı strateji mövqeyini, eləcə də Rusiya və Çinlə artan rəqabəti əsas gətirərək ABŞ-nin adada daha geniş hərbi imkanlara malik olmasının milli təhlükəsizlik üçün vacib olduğunu dəfələrlə bildirib.

Bu ilin əvvəlində Trampın Qrenlandiyanı əldə etmək üçün hərbi gücdən istifadəni istisna etməməsi Danimarka və Qrenlandiya ilə ciddi fikir ayrılığına səbəb olub. Hər iki tərəf adanın satılmadığını bildirib.

Razılaşma Qrenlandiya üzərində suverenliyi ABŞ-yə vermədən Vaşinqtonun adadakı təhlükəsizlik və hərbi rolunu əhəmiyyətli dərəcədə genişləndirir.

“Bu, Amerika Birləşmiş Ştatları üçün gerçəkləşən arzudur”, — Tramp bildirib və razılaşmanı “tarixi və xüsusi” adlandırıb.

• Danimarkanın Baş naziri Qrenlandiya ilə bağlı danışıqlara nikbin yanaşır

Teqlər

Donald Trump Danimarka ABŞ Qrenlandiya BMT Çin