İran ABŞ ilə müharibəyə diplomatik yolla son qoymağa ümid edir

İran ABŞ ilə müharibəyə diplomatik yolla son qoymağa ümid edir
İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi BMT-nin İqlim Dəyişikliyi Konfransında iştirak edir. Antalya, Türkiyə, 11 noyabr 2026.
Reuters

İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi bildirib ki, Tehran ABŞ ilə müharibəyə diplomatik yolla son qoymağa hələ də ümid edir. Onun sözlərinə görə, İran yeni müharibənin qarşısını alacaq razılaşma əldə etməyə çalışır.

Əraqçi dövlətə məxsus “İran” qəzetinə müsahibəsində Vaşinqtonla vasitəçilər üzərindən mesaj mübadiləsinin davam etdiyini bildirib. Nazir bildirib ki, Tehran yeni müharibənin başlanmasının qarşısını alacaq razılaşma əldə etməyə çalışır.

Əraqçi əlavə edib ki, İran növbəti addımı atmazdan əvvəl Vaşinqtonun danışıqlara ciddi yanaşdığına dair təminat almaq istəyir. Tehran etimadın artırılması üçün hansı addımların atıla biləcəyini də vasitəçilərlə müzakirə edib.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp mətbuat konfransından sonra zalı tərk edir. Vaşinqton, ABŞ, 20 noyabr 2026.
Reuters

ABŞ Prezidenti Donald Tramp noyabrın 20-də keçirdiyi mətbuat konfransında bildirib:

“Onlar razılaşma əldə etmək istəyirlər, amma mənim qəbul edə biləcəyim şərtlərlə razılaşmaq istəmirlər”.

Fevralın 28-də ABŞ və İsrail İrana hücum edib. Tehran buna cavab olaraq İsrailə və ABŞ-nin hərbi bazalarının yerləşdiyi Körfəz ölkələrinə zərbələr endirib. Münaqişə Yaxın Şərqdə sabitliyi pozub, gəmiçiliyə maneələr yaradıb və dünya bazarında enerji qiymətlərinin artmasına səbəb olub. Bölgənin bir sıra ölkələri də münaqişəyə cəlb olunub.

Qətər Xarici İşlər Nazirliyinin məlumatına görə, Qətər və İran rəsmiləri noyabrın 17-də irəli sürülən təkliflər üzrə razılığa gəlmək üçün görüşüblər.

İranın uranla bağlı “qırmızı xətti”

İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi bildirib ki, yüksək səviyyədə zənginləşdirilmiş uranın ölkədə saxlanılması Tehranın “qırmızı xətlərindən” biridir. Bununla belə, o, ədalətli həll yolunun hələ də mümkün olduğunu deyib.

“Hesab edirəm ki, nüvə materialı məsələsində milli maraqlarımıza əsaslanan və ölkəmizin ehtiyaclarına cavab verən ədalətli həll tapmaq mümkündür”, – deyə Əraqçi bildirib.

İran rəsmiləri daha əvvəl mübahisənin həlli üçün “həyata keçirilə bilən variantların” olduğunu bildiriblər. Bu variantlardan biri uran ehtiyatlarının zənginləşdirmə səviyyəsinin Atom Enerjisi üzrə Beynəlxalq Agentliyin (AEBA) nəzarəti altında azaldılmasıdır.

AEBA-nın hesablamalarına görə, 2025-ci ilin iyununda İsrail və ABŞ İranın nüvə obyektlərinə zərbələr endirən zaman ölkədə 60 faizədək zənginləşdirilmiş 440,9 kiloqram uran ehtiyatı olub. Bu səviyyə nüvə silahı hazırlamaq üçün tələb olunandan aşağı, mülki enerji istehsalında istifadə ediləndən isə yüksəkdir. Hücumlardan sonra İranın nə qədər uran ehtiyatının qaldığı məlum deyil.

ABŞ İranın neft ticarətinə yeni sanksiyalar tətbiq edib

ABŞ Maliyyə Nazirliyi noyabrın 20-də İran neftinin ticarəti ilə məşğul olan şəxslərə və hökumətlə əlaqəli vasitəçilərə qarşı yeni sanksiyalar elan edib. Nazirlik onları İrana xarici bazarlarda neft satmağa və satışdan əldə edilən gəlirləri toplamağa kömək etməkdə ittiham edib.

İnsanlar Tehran küçələrindən birində piyada hərəkət edirlər. Tehran, İran, 20 noyabr 2026.
Reuters

ABŞ Maliyyə Nazirliyinin məlumatına görə, sanksiyalar “İqtisadi təcrid” əməliyyatı çərçivəsində iki prezident fərmanına əsasən tətbiq edilib. Fərmanlardan biri İranın neft, neft-kimya və aviasiya sektorlarını hədəf alır, digəri isə terrorizmlə mübarizə çərçivəsində sanksiyaların tətbiqinə imkan verir.

“İranın zalım rejimi həmişə öz maraqlarını vətəndaşlarının maraqlarından üstün tutur. Adi iranlılar çörək və yanacaq qıtlığı ilə üzləşəndə də belədir. Rejim dəniz yolu ilə ixrac üçün nəzərdə tutulan neft ehtiyatlarını tükədib və artıq satdığı neftin pulunu heç vaxt ala bilməyə bilər. Gəmi batır”, – deyə ABŞ-nin maliyyə naziri Skott Bessent bildirib.

Nazirliyin məlumatına görə, əməliyyat başlayandan bəri gəmilərə neft yüklənməyib. Qurum bildirib ki, ABŞ-nin müharibə dövründə tətbiq etdiyi hərbi blokada zonasından kənarda da İran nefti daşıyan heç bir gəmi yoxdur.

Sanksiya siyahısına İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun (SEPAH) keçmiş kəşfiyyat zabiti Məhəmməd Cavad Bəvənd və İran Futbol Federasiyası rəhbərinin qardaşı Məcid Tac da daxil edilib. ABŞ Maliyyə Nazirliyinin məlumatına görə, onlar İranın getdikcə azalan neft ehtiyatlarının satışını həyata keçirən şəbəkəyə rəhbərlik edirlər.

SEPAH-ın briqada generalı Möhsün Sərvətinin oğlu Məhəmmədhüseyn Sərvəti və “Mahan Air” aviaşirkətinin baş direktoru Həmid Ərəbnejadın oğlu Müctəba Ərəbnejad da sanksiya siyahısına daxil edilib.

ABŞ Dövlət Departamenti bu dörd şəxsi İranın hərbi xərclərini və Tehranın terrorizmə dəstəyini maliyyələşdirmək üçün qanunsuz neft satışı ilə məşğul olmaqda ittiham edib. Departamentin məlumatına görə, İran SEPAH-ın xaricdə məxfi əməliyyatlar həyata keçirən Qüds qüvvələri üçün silah və döyüşçülərin daşınmasında “Mahan Air” aviaşirkətindən istifadə edir.

Daha ətraflı:

Teqlər