Azərbaycan və Özbəkistan prezidentləri İlham Əliyev və Şavkat Mirziyoyev avqustun 23-də Daşkənddə “Əbədi dostluq haqqında Müqavilə” imzalayıblar. Liderlər iki ölkə arasında ticarət, investisiya, nəqliyyat və regional əməkdaşlığın genişləndirilməsi barədə də razılığa gəliblər.
Avrasiya İnkişaf Bankının (AİB) yeni hesabatına görə, Qazaxıstanın 32,3 milyard dollarlıq sərmayəsi Mərkəzi Asiyanın yol və dəmir yolu infrastrukturuna yatırılan investisiyaların 45 faizini təşkil edir.
Kanye Uestin Mərkəzi Asiyada ilk solo konserti Almatı turizminə təxminən 5 milyard tenge (11 milyon dollar) gəlir gətirib. Tədbir 50-dən çox ölkədən 31 min tamaşaçını cəlb edib.
Gürcüstanın 2026-cı ilin yanvar-iyul ayları üzrə xarici ticarət göstəriciləri Qırğızıstan, Çin və Rusiyanın ölkənin əsas ixrac bazarları olduğunu göstərir. Bu mənzərə Tbilisinin Orta Dəhlizdə daha böyük rol oynamaq istəyini və Moskva ilə mürəkkəb iqtisadi əlaqələrini ortaya qoyur.
Analitik Əhməd Əlili bildirir ki, Azərbaycanın strateji yüksəlişi onu tranzit ölkədən regionda qaydaları müəyyən edən dövlətə çevirir. Onun sözlərinə görə, Orta Dəhliz Bakıya öz miqyasından qat-qat böyük nüfuz qazandırır.
Qazaxıstan, Qırğızıstan, Tacikistan və Özbəkistanı əhatə edən enerji sistemindəki nasazlıq Mərkəzi Asiyanın bir-birinə bağlı elektrik şəbəkəsinin həm üstünlüklərini, həm də zəif tərəflərini üzə çıxarıb.
Mərkəzi Asiya Avrasiyada nəqliyyat investisiyalarının əsas istiqamətlərindən birinə çevrilib. Avrasiya İnkişaf Bankının 2026-cı il Nəqliyyat Observatoriyasının məlumatına görə, regionda 114 nəqliyyat layihəsinə ümumilikdə 71,7 milyard dollar investisiya ayrılıb.
On il əvvəl Cənubi Qafqaz və Mərkəzi Asiya ölkələrində rəqəmsal reklam televiziya, açıq hava reklamı və yerli media ilə yanaşı sadəcə əlavə bir satış vasitəsi idi. Bu gün isə vəziyyət tamamilə dəyişib.
Türk ölkələri iqtisadi əlaqələrini daha da gücləndirməyə çalışır. Bu prosesdə Türk İnvestisiya Fondu (TİF) siyasi əməkdaşlığı real layihələrə çevirən əsas maliyyə vasitəsidir.
Avqustun 14-də Qazaxıstan, Qırğızıstan, Tacikistan və Özbəkistanda elektrik enerjisinin verilişində fasilələr yaranıb. Qazaxıstanın Energetika Nazirliyi kəsintilərin Mərkəzi Asiyanın vahid elektrik şəbəkəsində enerji axınının “qəfil dəyişməsi” nəticəsində baş verdiyini bildirib.
Mərkəzi Asiyanın ümumi iqtisadiyyatı 543 milyard dolları ötüb.
“AnewZ”un “Opinion” bölməsi qlobal və regional məsələlər üzrə ekspert baxışlarını bölüşmək üçün müstəqil yazarlara platforma təqdim edir. Burada ifadə edilən fikirlər yalnız müəlliflərə məxsusdur və “AnewZ”un rəsmi mövqeyini əks etdirmir.
Qazaxıstan Çin və Avropa arasında tranzit məsafəsini təxminən 1000 kilometr, çatdırılma vaxtını isə üç günədək azaldacaq Beyneu-Saksaulsk avtomobil yolunun inşasına start verib.
Qazaxıstanda 70 ildən sonra ilk dəfə Amur pələngi vəhşi təbiətə buraxılıb. Bu addım Mərkəzi Asiyada pələnglərin vaxtilə yaşadığı ərazilərdə populyasiyanın bərpasına yönələn uzunmüddətli proqramın başlanğıcı hesab olunur.
Tacikistan Rusiyadan tədarükün kəskin azalması səbəbindən Mərkəzi Asiya ölkələrindən yanacaq idxalını üç dəfə artırıb. Bu vəziyyət region ölkələrinin Rusiyadan yanacaq tədarükündə yaranan fasilələr fonunda alternativ mənbələrə üz tutduğunu göstərir.
Rusiyanın neft obyektlərinə dron hücumları və ixrac məhdudiyyətləri yanacaq sektorunda çətinliklər yaradıb, buna görə də Mərkəzi Asiya ölkələri enerji strategiyalarını dəyişir.
İlk dibdərinləşdirici gəminin əraziyə çatmasından sonra Anaklia Dərin Dəniz Limanında işlərə rəsmən başlanılıb. Limanın 2029-cu ildə ilk gəmiləri qəbul etməsi və fəaliyyətə başlaması gözlənilir.
Azərbaycanın regional məşvərət formatına qoşulması Mərkəzi Asiyanın Xəzər üzərindən əlaqə imkanlarını genişləndirir. Lakin coğrafi mövqeyi siyasi gücə çevirmək üçün sammitlər və dəhlizlər kifayət etməyəcək.
YUNESKO Daşkənddə modern memarlıq üslubunda tikilmiş 10 obyekti Dünya İrsi Siyahısına daxil edib. Bu tikililər 1966-cı il zəlzələsindən sonra Özbəkistan paytaxtının yenidən qurulmasında mühüm rol oynayıb.
Rusiya daxili yanacaq bazarında sabitliyi qorumaq üçün benzin, dizel, gəmi yanacağı və qazoyl ixracına qoyulan qadağanı 31 yanvar 2027-ci ilədək uzadıb. Bu qərar Mərkəzi Asiya ölkələrini yanacaq təhlükəsizliyini gücləndirməyə və tədarük mənbələrini şaxələndirməyə sövq edib.
Rusiya Prezidenti Vladimir Putin xarici işçilər üçün daha sərt maliyyə tələblərini nəzərdə tutan qanunları imzalayıb.Rəsmi Moskva xüsusilə Mərkəzi Asiyadan olan milyonlarla əmək miqrantına təsir edən miqrasiya nəzarətini sərtləşdirir.
Qazaxıstan Mərkəzi Asiyada elektrikli şaquli qalxış və eniş aparatlarını nəqliyyat sisteminə inteqrasiya edən ilk ölkə olmağa hazırlaşır.
Əfqanıstan və Özbəkistan Mərkəzi və Cənubi Asiya arasında yükdaşıma əlaqələrini genişləndirmək məqsədilə Trans-Əfqan dəmir yolu layihəsi üzrə araşdırmaların davam etdirilməsi barədə razılığa gəliblər.
Daşkənd 2026-cı ilin ilk altı ayında 4,3 milyard dollar xarici investisiya və kredit cəlb edib. Bu göstərici paytaxtı Özbəkistanda ən çox investisiya alan şəhər edib.
AnewZ tətbiqini Play Store və App Store-dan yükləyə bilərsiniz.
