Meksikada 2 minə yaxın miqrant ABŞ sərhədinə doğru yola çıxıb
ABŞ sərhədinə çatmağa çalışan 2 minə yaxın miqrant noyabrın əvvəlində Meksikanın cənubundakı Çiapas ştatında magistral yolun nəzarət məntəqəsindən...
Noyabrın 15-də Filippinin paytaxtı Manilada ASEAN-ın 49-cu sammiti işə başlayıb.
Danışıqların əsas mövzuları Myanmadakı böhran, təhlükəsizlik məsələləri və iqtisadi qeyri-müəyyənlikdir.
Filippin Prezidenti kiçik Ferdinand Markos Myanma ilə dialoqu davam etdirməyə, münaqişələrin və enerji təchizatındakı fasilələrin yaratdığı problemlərə daha təsirli cavab verməyə çağırıb.
Markos bildirib ki, ASEAN üzvləri Myanma ilə konstruktiv və prinsiplərə əsaslanan əlaqələri davam etdirmək barədə razılığa gəliblər. Bu proses ölkədə 2021-ci ildə baş vermiş hərbi çevrilişdən sonra qəbul edilən və sülhün təmin olunmasını nəzərdə tutan Beş Bəndlik Konsensus əsasında aparılacaq.
Noyabrın 15–17-də keçirilən sammitdə region ölkələrinin liderləri və beynəlxalq tərəfdaşlar, o cümlədən Kanada və Braziliya nümayəndələri iştirak edirlər. Görüşlərdə Cənubi Çin dənizindəki gərginliyin və Yaxın Şərqdəki münaqişənin iqtisadi nəticələrinin də müzakirəsi gözlənilir.
Myanmada 2021-ci il hərbi çevrilişindən sonra dərinləşən böhran ASEAN üçün ən çətin diplomatik məsələlərdən biri olaraq qalır.
Beş Bəndlik Konsensus zorakılığın dərhal dayandırılmasını, bütün tərəflər arasında dialoqun qurulmasını, humanitar yardımın göstərilməsini və ASEAN-ın xüsusi nümayəndəsinin vasitəçiliyini nəzərdə tutur.
Lakin bu istiqamətdə irəliləyiş məhduddur. Myanmanın hərbçilərin dəstəklədiyi rəhbərliyinin ASEAN-ın yüksək səviyyəli toplantılarında yenidən iştirakına icazə verilməsi məsələsində fikir ayrılıqları davam edir.
Filippinin xarici işlər naziri və ASEAN-ın xüsusi nümayəndəsi Tereza Lazaro noyabrın 14-də çıxışı zamanı təşkilatın Myanma ilə bağlı mövqeyini yumşaltdığına dair fikirləri rədd edib.
Myanmanın həbsdə olan eks-lideri Aun San Su Çji Qırmızı Xaç nümayəndəsi ilə görüşüb
Hindistan nadir torpaq elementləri üzrə alternativ mənbə kimi Myanmaya yönəlir
Myanma sahillərində 2 qayıq batıb, 500-dən çox insan itkin düşüb
“Myanma ilə bağlı mövqeyimizdə heç bir yumşalma yoxdur. Beş Bəndlik Konsensus qüvvədə qalır”, – deyə Lazaro jurnalistlərə bildirib.
Tailand və ASEAN-ın bir sıra digər üzvləri Myanma ilə təmasları artırıblar. Eyni zamanda, ölkənin siyasi nümayəndələrinə tətbiq edilən məhdudiyyətlərə yenidən baxılması ilə bağlı təkliflər müzakirə olunur.
Markos noyabrın 15-də liderlərin qeyri-rəsmi toplantısında münaqişənin humanitar nəticələrinə diqqət çəkib.
“Myanma sadəcə ASEAN-ın gündəliyindəki məsələlərdən biri deyil. Myanma ASEAN ailəsinin bir hissəsidir”, – deyə o bildirib.
Markos liderləri Myanmanın özünün rəhbərlik etdiyi və bütün tərəflərin iştirak etdiyi dinc siyasi prosesi dəstəkləməyə çağırıb. O, həmçinin münaqişə səbəbindən evlərini tərk etmiş ailələrə və humanitar yardıma ehtiyacı olan icmalara daha çox diqqət ayrılmasının vacibliyini vurğulayıb.
Sammitin plenar iclasını açan Markos bildirib ki, ASEAN üzvləri və tərəfdaşları arasında aylarla davam edən danışıqlar nəticəsində 100-dən çox yekun sənəd layihəsi hazırlanıb.
O, ASEAN-ın 2045-ci ilədək uzunmüddətli inkişaf strategiyası çərçivəsində iqtisadi dayanıqlılıq, təhlükəsizlik və regional inkişaf sahələrində əməkdaşlığın gücləndirilməsinə çağırıb.
“Buna görə də qarşılıqlı fayda əsasında tərəfdaşlıq əlaqələrimizi daha da gücləndirməliyik”, – deyə Markos bildirib.
Filippin Prezidenti çıxışında enerji təhlükəsizliyinə də xüsusi diqqət ayırıb. O, yanacaq və elektrik enerjisi təchizatındakı fasilələrin əhaliyə və müəssisələrə birbaşa təsir etdiyini bildirib.
Markos region ölkələrinin enerji şəbəkələri arasında əlaqələrin gücləndirilməsinə, enerji mənbələrinin şaxələndirilməsinə və bərpaolunan enerjinin daha sürətlə inkişaf etdirilməsinə çağırıb.
O, ASEAN ölkələrinin elektrik şəbəkələrini birləşdirməyi nəzərdə tutan layihəni regionun enerji təhlükəsizliyinin gücləndirilməsi üçün mühüm əsas kimi qiymətləndirib.
Sammit Filippin və Çin arasında Cənubi Çin dənizindəki mübahisəli ərazilərlə bağlı gərginliyin davam etdiyi bir vaxtda keçirilir.
Manila ABŞ, Yaponiya və Avstraliya da daxil olmaqla beynəlxalq tərəfdaşları ilə hərbi əməkdaşlığı genişləndirib. Filippin hakimiyyəti Çin gəmilərini mübahisəli sularda aqressiv davranışda ittiham edir.
Pekin isə dənizdəki fəaliyyətinin qanuni olduğunu bildirir və Filippinlə müttəfiqlərinin birgə hərbi təlimlərini tənqid edir.
Noyabrın 15-də Filippin və Avstraliya birgə hərbi fəaliyyətlərin təşkilini asanlaşdırmaq və dəniz təhlükəsizliyini gücləndirmək məqsədilə müdafiə sahəsində əməkdaşlıq sazişi imzalayıblar.
Avstraliyanın Baş naziri Entoni Albaniz Manilada sazişin imzalanması mərasimində iştirak edib. O, dənizdə müşahidə imkanlarının artırılmasına, dron texnologiyalarına və hərbi təlimlərə əlavə vəsait ayrılacağını açıqlayıb.
Noyabrın 15-də Manilada yüzlərlə etirazçı ASEAN sammitinin keçirildiyi məkana doğru yürüş etməyə çalışarkən polislə toqquşub.
“Yeni Vətənpərvər Alyans”ın üzvləri ABŞ Prezidenti Donald Trampın Filippinə gözlənilən səfərinə etiraz ediblər. Onlar həmçinin Yaxın Şərqdə davam edən münaqişəni tənqid edərək, Filippində qiymət artımının və iqtisadi çətinliklərin bu münaqişədən qaynaqlandığını bildiriblər.
Polis etirazçıların sammitin keçirildiyi məkana yaxınlaşmasına mane olub. Yayılan görüntülərdə polis əməkdaşlarının nümayişçiləri geri itələdiyi görünür.
Etiraz aksiyasının lideri Teddi Kasino da Markosu tənqid edib. O bildirib ki, Filippin Prezidenti ölkə daxilindəki problemlərə kifayət qədər diqqət ayırmadığı halda xarici liderləri qəbul edir.
Cənub-Şərqi Asiya Ölkələri Assosiasiyası (ASEAN) 1967-ci ildə iqtisadi əməkdaşlığı, siyasi dialoqu və regional sabitliyi gücləndirmək məqsədilə yaradılmış təşkilatdır.
Təşkilata Filippin, İndoneziya, Malayziya, Sinqapur, Tailand, Vyetnam, Bruney, Kamboca, Laos, Myanma və Şərqi Timor daxildir.
ASEAN Cənub-Şərqi Asiya ölkələrini Çin, ABŞ, Yaponiya və Avstraliya kimi böyük dövlətlərlə bir araya gətirərək regional diplomatiyada mühüm rol oynayır.
Təşkilatın əhəmiyyəti təkcə diplomatiya ilə məhdudlaşmır. Cənub-Şərqi Asiya qlobal istehsal, ticarət və dəniz daşımalarının əsas mərkəzlərindən biridir. Buna görə də regionda sabitliyin qorunması beynəlxalq təchizat zəncirləri və enerji bazarları üçün böyük əhəmiyyət daşıyır.
Manilada keçirilən sammit ASEAN liderlərinə regional problemlərin həlli üçün birgə addımları razılaşdırmaq imkanı yaradır. Bununla belə, mühüm qərarların qəbulu əsasən üzv ölkələrin razılığından asılıdır.
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin Hanoyda Vyetnam Prezidenti To Lam ilə geniş tərkibdə görüşü keçirilib. Liderlər Birgə Bəyanat qəbul edib, enerji, təhlükəsizlik və institusional əməkdaşlıq sahələrində imzalanmış sənədləri mübadilə ediblər.
Bəhreyndə noyabrın 21-də mülki təyinatlı sənaye obyektində yanğın baş verib. Ölkə rəsmiləri yanğının İranın hücumundan sonra başladığını bildiriblər.
ABŞ-nin müdafiə naziri Pit Heqset ABŞ ilə Kanada arasında müdafiə əməkdaşlığına yeni məhdudiyyətlər tətbiq edib. Bu barədə “The Washington Post” noyabrın 20-də göstərişdən xəbərdar olan rəsmilərə istinadən məlumat yayıb.
Birləşmiş Krallıq və Avropa İttifaqı (Aİ) ticarəti asanlaşdırmaq, gənclər üçün yeni imkanlar yaratmaq və iqtisadi əlaqələri gücləndirmək barədə razılığa gəliblər. Bu saziş “Brexit”dən sonra tərəflər arasında münasibətlərin yenidən qurulması baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Birləşmiş Millətlər Təşkilatının (BMT) Cenevrədə keçirilən, insan müdaxiləsi olmadan və ya məhdud nəzarətlə işləyə bilən silahlarla bağlı danışıqları başa çatıb. İştirakçılar 2028-ci ilədək yeni qaydaların hazırlanması üçün müzakirələri davam etdirməyə razılaşıblar.
ABŞ sərhədinə çatmağa çalışan 2 minə yaxın miqrant noyabrın əvvəlində Meksikanın cənubundakı Çiapas ştatında magistral yolun nəzarət məntəqəsindən keçib. Yayılan məlumata görə, bu, Donald Trampın Ağ Evə qayıtmasından sonra bölgədə qeydə alınan ilk böyük miqrant karvanı olub.
ABŞ-nin Vaşinqton ştatının qubernatoru Bob Ferqyuson immiqrasiya xidməti əməkdaşlarının Sietl–Takoma Beynəlxalq Hava Limanında iki sərnişini saxlamasını pisləyib.
Belçikada hökumətin qənaət tədbirlərinə qarşı noyabrın 23-nə planlaşdırılan ümummilli tətil səbəbindən Brüssel hava limanına gələn və oradan yola düşən reyslərin əksəriyyəti ləğv oluna bilər. Hava hərəkəti dispetçerlərinin bir hissəsi tətilə qoşulacaq.
BMT-nin Antalyada keçirilən iqlim konfransında (COP31) noyabrın 22-də yekun razılaşma layihəsi açıqlanıb.
Baltik dənizində PUA zərbələrinə məruz qalan Rusiyanın “Sparta II” yük gəmisində yanğının söndürülməsi səylərinə baxmayaraq, alov bütün gecə davam edib. Bu barədə Finlandiya Sahil Mühafizəsi noyabrın 22-də məlumat yayıb.
AnewZ tətbiqini “Play Store” və “App Store”dan yükləyə bilərsiniz.
Bu mövzu haqqında fikriniz nədir?
İlk şərhi siz yazın