Ermənistan KTMT-nin Moskva sammitində səsvermə hüququndan məhrum edilib

Ermənistan KTMT-nin Moskva sammitində səsvermə hüququndan məhrum edilib
KTMT-yə üzv ölkələrin liderləri Kollektiv Təhlükəsizlik Şurasının sammitində. Moskva, Rusiya, 11 noyabr 2026-cı il.
Qırğızıstan Prezidentinin rəsmi saytı (president.kg)

Ermənistan noyabrın 11-də Moskvada keçirilən Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatı (KTMT) sammitində səsvermə və müəyyən vəzifələrə namizəd irəli sürmək hüququnu itirib. Qərar İrəvanla təşkilat arasında uzunmüddətli gərginlik fonunda qəbul olunub.

Kremlin sözçüsü Dmitri Peskovun sözlərinə görə, Ermənistan öhdəliklərini yerinə yetirmədiyi üçün qərar KTMT-nin nizamnaməsinə əsasən qəbul olunub. Rusiyanın xarici işlər naziri Sergey Lavrov isə daha əvvəl İrəvanın iki ildən artıqdır üzvlük haqqını ödəmədiyini açıqlayıb.

KTMT nizamnaməsinin 25-ci maddəsinə əsasən, üzvlük haqqını ödəməyən ölkənin səsvermə və öz vətəndaşlarını müəyyən vəzifələrə namizəd göstərmək hüququ borc ödənilənədək dayandırıla bilər.

Bununla belə, Ermənistan KTMT-nin üzvü olaraq qalır. Təşkilatın Baş katibi Taalatbek Masadıkov sammitdə Ermənistanın təşkilatdan çıxarılması məsələsinin müzakirə olunmadığını bildirib. Lavrov da Moskvanın Ermənistanı təşkilatdan çıxarmağa çalışmadığını vurğulayıb.

Ermənistan Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi çərçivəsindəki digər hüquqlarını, o cümlədən kollektiv müdafiə hüququnu saxlayır.

Ermənistanın KTMT ilə münasibətləri niyə pisləşib?

KTMT 1992-ci ildə imzalanmış kollektiv təhlükəsizlik müqaviləsi əsasında 2002-ci ildə yaradılıb. Təşkilata altı ölkə daxildir: Ermənistan, Belarus, Qazaxıstan, Qırğızıstan, Rusiya və Tacikistan.

KTMT-nin əsas məqsədi üzv ölkələr arasında hərbi əməkdaşlığı və kollektiv müdafiəni təmin etməkdir. Müqavilənin əsas prinsiplərindən birinə görə, üzv dövlətlərdən birinə silahlı hücum bütün üzvlərə hücum sayılır. Lakin Ermənistan son illərdə təşkilatın bu prinsipə nə dərəcədə əməl etdiyini sual altına qoyub.

2024-cü ilin fevralında Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyan KTMT-nin ölkəsi qarşısındakı öhdəliklərini yerinə yetirmədiyini əsas gətirərək Ermənistanın təşkilatda iştirakını dayandırdığını açıqlayıb.

Ermənistan hökumətinin narazılığı əsasən KTMT-nin Cənubi Qafqazdakı təhlükəsizlik məsələlərinə münasibəti ilə bağlı olub. Bundan sonra İrəvan təşkilatın iclaslarına qatılmayıb, birgə tədbirlərdə və hərbi təlimlərdə iştirakını dayandırıb.

Paşinyan Moskva sammitində iştirak etməyib

Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyan Moskvada keçirilən KTMT sammitində iştirak etməyib. O, COP31 iqlim konfransına qatılmaq üçün Türkiyənin Antalya şəhərinə səfər edib.

Paşinyan noyabrın 5-də Ermənistanın KTMT-də artıq marağının qalmadığını bildirib. O, daha əvvəl ölkəsinin ən azı beş il təşkilatın fəaliyyətində yenidən fəal iştirak etməyəcəyini açıqlayıb.

Rusiyanın xarici işlər naziri Sergey Lavrov isə sammitdən əvvəl Ermənistanın KTMT-dən çıxmaq barədə rəsmi müraciət etmədiyini təsdiqləyib.

KTMT təhlükəsizlik və müdafiə planlarını açıqlayıb

Sammitdə Ermənistanla bağlı fikir ayrılıqları ilə yanaşı, təşkilatın təhlükəsizlik və müdafiə sahəsində prioritetləri də müzakirə olunub.

Liderlər sammitdə 19 sənədi təsdiqləyiblər. Onların arasında beynəlxalq və regional təhlükəsizlik məsələlərinə dair ortaq mövqeləri əks etdirən bəyannamə də var.

Kremlin rəsmi məlumatına görə, bəyannamədə KTMT-nin məsuliyyət zonasına yaxın ərazilərdə kollektiv təhlükəsizliyə təhdid yarada biləcək silahların yerləşdirilməsinə qarşı çıxılıb.

Rusiya Prezidenti Vladimir Putin KTMT-nin aviasiya imkanlarını gücləndirmək və birgə hərbi əməliyyatlarda istifadə üçün mobil hava hücumundan müdafiə bölmələri yaratmaq planlarını açıqlayıb.

Sammitdə 2030-cu ilədək terrorizmlə mübarizə strategiyası da müzakirə olunub. Həmçinin KTMT-yə sədrliyin 2027-ci il yanvarın 1-dən Rusiyadan Tacikistana keçəcəyi təsdiqlənib.

Teqlər