Çin alimləri dünyanın ən kiçik 6 kiloqramlıq KT skanerini hazırlayıblar

Çinli tədqiqatçılar kiçik fosillərin və arxeoloji tapıntıların görüntülərini əldə etmək üçün nəzərdə tutulan dünyanın ən kiçik portativ kompüter tomoqrafiyası (KT) skanerini hazırlayıblar.

KT skaneri dedikdə, adətən xəstəxananın radiologiya şöbəsində quraşdırılan, kiçik avtomobil ölçüsündə, bir neçə ton ağırlığında, ayrıca otaq və böyük həcmdə elektrik enerjisi tələb edən cihaz təsəvvür olunur. Çin tədqiqatçıları isə masaüstü səsucaldan ölçüsündə KT skaneri hazırlayıblar.

Şandun əyalətinin Cinan şəhərində yerləşən “Rayim” şirkətinin hazırladığı “Xtomo-Cube” cəmi 6 kiloqram ağırlığındadır. Təxminən ərzaqla dolu bir çanta qədər çəkisi olan cihazın ölçüləri 14×13×22 santimetrdir.

“Rayim” şirkətinin baş direktoru və Çin Elmlər Akademiyasının baş mühəndisi Liu Baodonq cihazı belə təsvir edib:

“Cihazı bir əl ilə tutmaq mümkündür. Bu, dünyanın ən kiçik və ən yüngül KT sistemidir”.

Cihaz artıq “ovuc ölçülü KT skaneri” adlandırılır.

Müqayisə üçün, bundan əvvəl dünyanın ən kiçik portativ KT skaneri Almaniyada hazırlanmışdı və 19 kiloqram ağırlığında idi. Əvvəlki cihaz “Xtomo-Cube”dan üç dəfədən çox ağır idi.

“Rayim” Çin Elmlər Akademiyasının Yüksək Enerji Fizikası İnstitutunun tədqiqat qrupu tərəfindən yaradılıb. Cihazın bütün əsas komponentləri — rentgen şüalarının mənbəyi, fırlanan platforma, detektor və proqram təminatı — Çində hazırlanıb.

Cihaz cəmi 200 vat enerji sərf edir. Bu göstərici cihazın açıq havada adi portativ enerji mənbəyi ilə işləməsinə imkan verir.

“Xtomo-Cube” fosillər, arxeoloji tapıntılar, ilbiz qabıqları, toyuq sümükləri və dərman kapsulları kimi kiçik obyektlərin tədqiqi üçün xüsusi olaraq hazırlanıb.

• ABŞ və Çin süni intellekt təhlükəsizliyi üzrə ilk xüsusi danışıqları planlaşdırır
• BRICS sammiti: Çin süni intellektin inkişafı üçün açıq mənbə platforması yaradacaq
• “Anthropic” rəhbəri süni intellekt modellərinin inkişaf tempini azaltmağa çağırıb

Cihazın məkan üzrə ayırdetmə qabiliyyəti 80 mikrometrdir. Bu göstərici təxminən insan saçının qalınlığına bərabərdir və həssas obyektlərin daxili üçölçülü quruluşunu onlara toxunmadan və zərər vermədən dəqiq görüntüləməyə imkan verir.

Skaner ölçüsü 16 millimetrədək olan obyektləri görüntüləyə bilir.

Cihaz kövrək və tarixi əhəmiyyət daşıyan obyektlərlə işləyən mütəxəssislər üçün geniş tətbiq imkanları yaradır.

Məsələn, ucqar ərazidə qazıntı aparan arxeoloq cihazı özü ilə apara, yeni aşkar edilmiş artefaktı skan platformasına yerləşdirərək onun daxili quruluşunun ətraflı üçölçülü görüntüsünü yerindəcə əldə edə bilər. Beləliklə, zədələnmə riski olan tapıntını laboratoriyaya aparmağa ehtiyac qalmaz.

Paleontoloq fosili tapıldığı ərazidəcə skan edə, muzey mütəxəssisi isə qədim eksponatın daxilini ona zərər vermədən araşdıra bilər.

Cihaz istehsalatda keyfiyyətə nəzarət, əczaçılıq tədqiqatları və materialşünaslıq sahələrində də istifadə oluna bilər. Başqa sözlə, kiçik obyektlərin daxilini sürətlə, dəqiq və onları zədələmədən araşdırmağa ehtiyac olan sahələrdə tətbiq imkanları var.

Cihaz hələ satışa çıxarılmayıb. Eyni zamanda, skan edə bildiyi obyektlərin ölçüsü və mürəkkəbliyi baxımından daha iri və güclü KT sistemləri ilə müqayisədə hansı nəticələri göstərəcəyi ilə bağlı suallar qalır.

Bununla belə, əvvəllər ayrıca otaq və mütəxəssis heyəti tələb edən texnologiyanın çantada daşına biləcək ölçüyə qədər kiçildilməsi mühüm mühəndislik nailiyyətidir və kompakt görüntüləmə texnologiyalarının gələcək imkanlarını nümayiş etdirir.

Kopyalandı