19 sentyabr 2026, 18:42
Çinli tədqiqatçılar kiçik fosillərin və arxeoloji tapıntıların görüntülərini əldə etmək üçün nəzərdə tutulan dünyanın ən kiçik portativ kompüter tomoqrafiyası (KT) skanerini hazırlayıblar.
KT skaneri dedikdə, adətən xəstəxananın radiologiya şöbəsində quraşdırılan, kiçik avtomobil ölçüsündə, bir neçə ton ağırlığında, ayrıca otaq və böyük həcmdə elektrik enerjisi tələb edən cihaz təsəvvür olunur. Çin tədqiqatçıları isə masaüstü səsucaldan ölçüsündə KT skaneri hazırlayıblar.
Şandun əyalətinin Cinan şəhərində yerləşən “Rayim” şirkətinin hazırladığı “Xtomo-Cube” cəmi 6 kiloqram ağırlığındadır. Təxminən ərzaqla dolu bir çanta qədər çəkisi olan cihazın ölçüləri 14×13×22 santimetrdir.
“Rayim” şirkətinin baş direktoru və Çin Elmlər Akademiyasının baş mühəndisi Liu Baodonq cihazı belə təsvir edib:
“Cihazı bir əl ilə tutmaq mümkündür. Bu, dünyanın ən kiçik və ən yüngül KT sistemidir”.
Cihaz artıq “ovuc ölçülü KT skaneri” adlandırılır.
Müqayisə üçün, bundan əvvəl dünyanın ən kiçik portativ KT skaneri Almaniyada hazırlanmışdı və 19 kiloqram ağırlığında idi. Əvvəlki cihaz “Xtomo-Cube”dan üç dəfədən çox ağır idi.
“Rayim” Çin Elmlər Akademiyasının Yüksək Enerji Fizikası İnstitutunun tədqiqat qrupu tərəfindən yaradılıb. Cihazın bütün əsas komponentləri — rentgen şüalarının mənbəyi, fırlanan platforma, detektor və proqram təminatı — Çində hazırlanıb.
Cihaz cəmi 200 vat enerji sərf edir. Bu göstərici cihazın açıq havada adi portativ enerji mənbəyi ilə işləməsinə imkan verir.
“Xtomo-Cube” fosillər, arxeoloji tapıntılar, ilbiz qabıqları, toyuq sümükləri və dərman kapsulları kimi kiçik obyektlərin tədqiqi üçün xüsusi olaraq hazırlanıb.
Cihazın məkan üzrə ayırdetmə qabiliyyəti 80 mikrometrdir. Bu göstərici təxminən insan saçının qalınlığına bərabərdir və həssas obyektlərin daxili üçölçülü quruluşunu onlara toxunmadan və zərər vermədən dəqiq görüntüləməyə imkan verir.
Skaner ölçüsü 16 millimetrədək olan obyektləri görüntüləyə bilir.
Cihaz kövrək və tarixi əhəmiyyət daşıyan obyektlərlə işləyən mütəxəssislər üçün geniş tətbiq imkanları yaradır.
Məsələn, ucqar ərazidə qazıntı aparan arxeoloq cihazı özü ilə apara, yeni aşkar edilmiş artefaktı skan platformasına yerləşdirərək onun daxili quruluşunun ətraflı üçölçülü görüntüsünü yerindəcə əldə edə bilər. Beləliklə, zədələnmə riski olan tapıntını laboratoriyaya aparmağa ehtiyac qalmaz.
Paleontoloq fosili tapıldığı ərazidəcə skan edə, muzey mütəxəssisi isə qədim eksponatın daxilini ona zərər vermədən araşdıra bilər.
Cihaz istehsalatda keyfiyyətə nəzarət, əczaçılıq tədqiqatları və materialşünaslıq sahələrində də istifadə oluna bilər. Başqa sözlə, kiçik obyektlərin daxilini sürətlə, dəqiq və onları zədələmədən araşdırmağa ehtiyac olan sahələrdə tətbiq imkanları var.
Cihaz hələ satışa çıxarılmayıb. Eyni zamanda, skan edə bildiyi obyektlərin ölçüsü və mürəkkəbliyi baxımından daha iri və güclü KT sistemləri ilə müqayisədə hansı nəticələri göstərəcəyi ilə bağlı suallar qalır.
Bununla belə, əvvəllər ayrıca otaq və mütəxəssis heyəti tələb edən texnologiyanın çantada daşına biləcək ölçüyə qədər kiçildilməsi mühüm mühəndislik nailiyyətidir və kompakt görüntüləmə texnologiyalarının gələcək imkanlarını nümayiş etdirir.
Rusiya rəsmilərinin və hərbi bloqerlərin məlumatına görə, Ukraynanın Moskva və ətraf bölgələrə genişmiqyaslı dron hücumu nəticəsində iki nəfər ölüb,...
Rusiya rəsmiləri bildiriblər ki, Sibirdə vəfat edən laboratoriya əməkdaşı ilə təmasda olmuş şəxslər arasında taun aşkarlanmayıb. Yoluxucu...
Qazaxıstan Hərbi Dəniz Qüvvələrinin keçmiş komandanı Kanat Niyazbekov sentyabrda Xəzər dənizində keçirilən hərbi təlim zamanı 14 hərbçinin həlak...
Avstraliyanın terrorla mübarizə orqanları İsrailə uçan “flydubai” təyyarəsində kapitana hücum etməkdə və təyyarəni ələ keçirməyə cəhddə ittiham olunan ikinci pilotun əlaqələrini araşdırır.
Qara dənizdə, Rumıniya sahilləri yaxınlığında “Royad Mammadov” yük gəmisinə dron hücumu nəticəsində bir Azərbaycan vətəndaşı həlak olub, digəri itkin düşüb. Bu barədə Azərbaycan Xarici İşlər Nazirliyi məlumat yayıb.
İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi və Ermənistanın xarici işlər naziri Ararat Mirzoyan oktyabrın 5-də Tehranda görüşüblər. Tərəflər ikitərəfli münasibətləri, regional prosesləri, həmçinin Cənubi Qafqazda sülh və təhlükəsizliyin möhkəmləndirilməsi yollarını müzakirə ediblər.
Sağçı senator Flavio Bolsonaro səsvermədə gözləntiləri üstələyərək hazırkı prezident Luiz İnasio Lula da Silvanı cüzi fərqlə qabaqlayıb və ikinci tura vəsiqə qazanıb. Solçu Lula da Silva ilə sağçı Bolsonaro bu ayın sonlarında keçiriləcək həlledici səsvermədə üz-üzə gələcək.
ABŞ İranla gərginliyin artdığı bir vaxtda Körfəz bölgəsinə daha iki “Patriot” raketdən müdafiə batareyası yerləşdirib. Sistemlər Səudiyyə Ərəbistanı və Qətərdə əsas enerji obyektlərinin qorunmasına xidmət edəcək.
Süni intellekt artıq bankların, xəstəxanaların, müəssisələrin və dövlət qurumlarının işində daha geniş istifadə olunur. Əbu-Dabidə keçirilən “AI Everything Abu Dhabi” sərgi və sammitində də əsas diqqət bu texnologiyanın gündəlik iş proseslərinə təhlükəsiz və səmərəli şəkildə tətbiqinə yönəlib.
İki amerikalı və bir kanadalı astronavt, həmçinin bir rusiyalı kosmonavtdan ibarət “Crew-13” heyəti oktyabrın 1-də Beynəlxalq Kosmik Stansiyaya (BKS) çatıb. Heyət BKS-də uzunmüddətli missiyaya başlayıb.
Avropa Kosmik Agentliyi (ESA), “Airbus” və avropalı tərəfdaşlar altıtəkərli Mars roverinin prototipini İspaniyanın Tabernas səhrasında sınaqdan keçiriblər. Sınaq zamanı gələcək Mars missiyası üçün nəzərdə tutulan şərait simulyasiya edilib.
“OpenAI”ın süni intellekt agentləri müxtəlif saytlardan məlumat əldə edərkən bəzi hallarda fəaliyyətlərinin izlənilməsini çətinləşdirən üsullardan istifadə ediblər.
“SpaceX”in qurucusu, amerikalı milyarder İlon Mask hesab edir ki, süni intellektin sürətlə artan elektrik enerjisi tələbatının həlli Yerdən kənarda ola bilər.
AnewZ tətbiqini “Play Store” və “App Store”dan yükləyə bilərsiniz.
Bu mövzu haqqında fikriniz nədir?
İlk şərhi siz yazın