Fransada yaşayış xərclərinə qarşı etirazlarda toqquşmalar baş verib
Fransanın bir neçə şəhərində yaşayış xərclərinin artması və tələbə hüquqları ilə bağlı keçirilən aksiyalar zamanı polislə nümayişçilər arasında...
Tacikistan və Çin Pamir dağlarından keçən yüksək ötürmə qabiliyyətli fiber-optik rabitə xəttini istifadəyə veriblər.
İki ölkə arasında birbaşa telekommunikasiya əlaqəsi yaradan layihə Tacikistanda internet xidmətlərinin keyfiyyətini yaxşılaşdıra və ölkəni Mərkəzi Asiya ilə Cənubi Asiya arasında məlumat ötürülməsi üzrə mühüm tranzit marşrutuna çevirə bilər.
Yeni rabitə xətti Düşənbə–Xoroq–Kulma–Karasu–Pekin marşrutu üzrə çəkilib. Xəttin 1 010 kilometri Tacikistan, təxminən 6 100 kilometri isə Çin ərazisindən keçir.
Tacikistan ərazisində tikinti işlərinin ən çətin mərhələlərindən biri Dağlıq Bədəxşan Muxtar Vilayətindən keçən 435 kilometrlik hissənin çəkilişi olub. İki ölkənin rabitə şəbəkələri Çinin Sincan bölgəsi ilə sərhəddə, dəniz səviyyəsindən 4 363 metr yüksəklikdə yerləşən Kulma aşırımında birləşir.
Layihə Tacikistanın telekommunikasiya sahəsində uzun illərdir üzləşdiyi problemlərdən birinin həllinə yönəlib.
Dənizə çıxışı olmayan ölkənin ərazisinin təxminən 93 faizini dağlar təşkil edir. Bu coğrafi şərait beynəlxalq rabitə infrastrukturunun qurulmasını və saxlanılmasını çətinləşdirir.

Tacikistan uzun illər beynəlxalq şəbəkələrə qoşulmaq üçün qonşu Mərkəzi Asiya ölkələrindən keçən fiber-optik xətlərdən asılı olub. Nəticədə ölkənin internet əlaqəsinə sərhədlərindən kənarda yaranan fasilələr də təsir göstərib.
Çinlə yeni bağlantı beynəlxalq məlumat ötürülməsi üçün alternativ marşrut yaradır. Bu, Tacikistanın qonşu ölkələrin şəbəkələrindən asılılığını azaltmağa və milli rabitə sisteminin dayanıqlığını artırmağa imkan verə bilər.
Tacikistanın Çinin qərb sərhədində yerləşməsi layihənin regional əhəmiyyətini artırır.
Ölkənin şimalında və qərbində yerləşən Qırğızıstan və Özbəkistan vasitəsilə digər Mərkəzi Asiya dövlətlərinin telekommunikasiya şəbəkələrinə qoşulmaq mümkündür. Cənubda yerləşən Əfqanıstan isə Pakistan və digər Cənubi Asiya bazarlarına çıxış üçün potensial marşrut hesab olunur.
Kulma aşırımı Tacikistanla Çinin Sincan bölgəsi arasında birbaşa rabitə əlaqəsi yaradaraq Mərkəzi Asiyaya məlumat ötürülməsi üçün əlavə imkan yaradır. Yeni xətt gələcəkdə Tacikistanın regional məlumat ötürülməsi üzrə tranzit mərkəzinə çevrilməsinə şərait yarada bilər. Lakin Cənubi Asiya istiqamətində əlaqələrin genişləndirilməsi üçün əlavə infrastrukturun qurulması və ölkələrarası sazişlərin imzalanması tələb olunur.
Yeni xətt Tacikistanın beşinci beynəlxalq telekommunikasiya çıxış nöqtəsidir. Layihə ölkənin 2030-cu ilədək beynəlxalq rabitə xətlərinin ümumi ötürmə qabiliyyətini saniyədə 2 terabitə çatdırmaq planının tərkib hissəsidir.
Düşənbə–Xoroq–Kulma hissəsində 16 optik lifdən ibarət kabeldən istifadə olunur. Xətt dalğa uzunluğuna görə sıx multipleksləşdirmə (DWDM) texnologiyası ilə təchiz edilib. Onun ilkin ötürmə qabiliyyəti saniyədə 1 terabitədəkdir.
Operatorlar bu göstəricini saniyədə 10 terabitə çatdırmağı planlaşdırırlar. Sonrakı texniki təkmilləşdirmələr nəticəsində ötürmə qabiliyyətinin saniyədə bir neçə yüz terabitədək artırılması da mümkün hesab olunur.
Yeni marşrut Tacikistanın “Tajiktelecom” şirkətinə Asiya-Sakit okean regionunun internet trafikinin əsas mübadilə mərkəzlərindən biri olan Honkonq İnternet Mübadilə Mərkəzinə (HKIX) birbaşa çıxış imkanı verir.
Bunun beynəlxalq xidmətlərlə məlumat mübadiləsini yaxşılaşdıracağı və ölkələrarası internet əlaqəsinin etibarlılığını artıracağı gözlənilir.
Yeni infrastruktur Tacikistanın ucqar Dağlıq Bədəxşan bölgəsində rəqəmsal təhsil və biznes xidmətlərinə çıxışı da yaxşılaşdıra bilər.
Layihə həmçinin süni intellekt tətbiqləri üçün qrafik prosessorlarla (GPU) təchiz edilmiş serverlərin yerləşdiyi məlumat mərkəzlərinə investisiya cəlb olunmasına şərait yarada bilər. Tacikistanın hidroenerji ehtiyatları böyük həcmdə elektrik enerjisi tələb edən bu mərkəzlərin enerji ilə təminatında üstünlük yarada bilər.
Tacikistanın Rabitə Xidməti layihəni ölkənin Rəqəmsal İpək Yolunda yerini möhkəmləndirmək səylərinin bir hissəsi kimi təqdim edib.
Yeni xəttin ilkin üstünlükləri rabitə şəbəkəsinin ötürmə qabiliyyətinin artırılması və beynəlxalq əlaqələrin dayanıqlığının gücləndirilməsidir. Lakin layihənin uzunmüddətli uğuru Tacikistanın regional tranzit mərkəzinə çevrilmək üçün kifayət qədər beynəlxalq məlumat trafiki cəlb etməsindən asılı olacaq.
Bu məqsədə çatmaq üçün qonşu ölkələrlə telekommunikasiya əlaqələrinin gücləndirilməsi və rəqəmsal xidmətlər üzrə regional bazarın genişləndirilməsi tələb olunur.
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin Hanoyda Vyetnam Prezidenti To Lam ilə geniş tərkibdə görüşü keçirilib. Liderlər Birgə Bəyanat qəbul edib, enerji, təhlükəsizlik və institusional əməkdaşlıq sahələrində imzalanmış sənədləri mübadilə ediblər.
Bəhreyndə noyabrın 21-də mülki təyinatlı sənaye obyektində yanğın baş verib. Ölkə rəsmiləri yanğının İranın hücumundan sonra başladığını bildiriblər.
ABŞ-nin müdafiə naziri Pit Heqset ABŞ ilə Kanada arasında müdafiə əməkdaşlığına yeni məhdudiyyətlər tətbiq edib. Bu barədə “The Washington Post” noyabrın 20-də göstərişdən xəbərdar olan rəsmilərə istinadən məlumat yayıb.
Birləşmiş Krallıq və Avropa İttifaqı (Aİ) ticarəti asanlaşdırmaq, gənclər üçün yeni imkanlar yaratmaq və iqtisadi əlaqələri gücləndirmək barədə razılığa gəliblər. Bu saziş “Brexit”dən sonra tərəflər arasında münasibətlərin yenidən qurulması baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Birləşmiş Millətlər Təşkilatının (BMT) Cenevrədə keçirilən, insan müdaxiləsi olmadan və ya məhdud nəzarətlə işləyə bilən silahlarla bağlı danışıqları başa çatıb. İştirakçılar 2028-ci ilədək yeni qaydaların hazırlanması üçün müzakirələri davam etdirməyə razılaşıblar.
İranın “Bəsic” qüvvələri rəhbərinin müavini, briqada generalı Qasım Qureyşi bildirib ki, ABŞ qüvvələrinin İrandan min və ya iki min kilometr uzaqlaşması onların təhlükəsizliyinə zəmanət vermir.
İsrail ordusu və ABŞ Mərkəzi Komandanlığı (CENTCOM) İranla mümkün qarşıdurmaya hazırlıq məqsədilə birgə hərbi planlar hazırlamaq barədə razılığa gəliblər. Bu barədə İsrailin “Channel 13” telekanalı noyabrın 21-də məlumat yayıb.
ABŞ investorları Azərbaycanın Qarabağ və Şərqi Zəngəzur bölgələrində investisiya qoyuluşu imkanlarını araşdırırlar. Ərazilərdə aparılan bərpa-quruculuq işləri, kənd təsərrüfatının müasirləşdirilməsi və yeni nəqliyyat əlaqələrinin yaradılması xarici şirkətlər üçün biznes imkanları yaradır.
Bəhreyndə noyabrın 21-də mülki təyinatlı sənaye obyektində yanğın baş verib. Ölkə rəsmiləri yanğının İranın hücumundan sonra başladığını bildiriblər.
İraqın Bəsrə şəhərindəki “Əl-Harta” elektrik stansiyasında baş verən yanğında azı 4 nəfər ölüb, 35 nəfər yaralanıb. Təhlükəsizlik rəsmilərinin sözlərinə görə, ölənlərin sayı arta bilər.
AnewZ tətbiqini “Play Store” və “App Store”dan yükləyə bilərsiniz.
Bu mövzu haqqında fikriniz nədir?
İlk şərhi siz yazın