Meksikada 2 minə yaxın miqrant ABŞ sərhədinə doğru yola çıxıb
ABŞ sərhədinə çatmağa çalışan 2 minə yaxın miqrant noyabrın əvvəlində Meksikanın cənubundakı Çiapas ştatında magistral yolun nəzarət məntəqəsindən...
Səudiyyə Ərəbistanının xarici işlər naziri şahzadə Feysəl bin Fərhan ABŞ dövlət katibi Marko Rubio ilə danışıqlar aparmaq üçün Vaşinqtona gedib. Görüşlər husilərin hücumlarının Ər-Riyada təzyiqi artırdığı və Qırmızı dənizdə gəmiçiliyə təhlükə yaratdığı bir vaxta təsadüf edir.
Danışıqlar Səudiyyə Ərəbistanının ABŞ-dən daha güclü təhlükəsizlik dəstəyi istədiyi, husilərin isə Amerika gəmilərini münaqişədən kənarda saxlamaq niyyətində olduqlarını bildirdiyi bir şəraitdə keçirilir.
Səudiyyə Ərəbistanı İranın dəstəklədiyi husilərə qarşı Vaşinqtondan hərbi yardım istəyib. “Reuters”in mənbələrinə görə, ABŞ indiyədək birbaşa zərbələr endirməkdən imtina etsə də, Ər-Riyada kəşfiyyat məlumatları və hədəflərin müəyyənləşdirilməsi üzrə dəstək verməyə razılaşıb.
Krallıq husi raketləri və dronlarının hücumları ilə də üzləşib. Səudiyyə Ərəbistanı yaxınlığında iki ballistik raket və iki dronun zərərsizləşdirildiyi bildirilir.
Husilər isə Səudiyyə Ərəbistanı və ABŞ hədəflərinə fərqli yanaşdıqlarını bildiriblər. Hərəkatın yüksək vəzifəli rəsmisi Məhəmməd əl-Buxeyti sentyabrın 20-də “Associated Press” agentliyinə deyib ki, qrup Qırmızı dənizdə ABŞ gəmilərinə hücum etməyi planlaşdırmır. O, eyni zamanda digər ölkələrə Səudiyyə Ərəbistanına dəstək verməmələri barədə xəbərdarlıq edib.
ABŞ Prezidenti Donald Tramp da bildirib ki, husilər Vaşinqtona Amerika gəmilərinin hədəfə alınmayacağına dair təminat veriblər. Bu barədə “Reuters” məlumat yayıb.
Beləliklə, hazırda birbaşa hərbi təzyiq daha çox Səudiyyə Ərəbistanının üzərindədir.
Məsələ regionla məhdudlaşmır. Qırmızı dəniz dünyanın ən mühüm ticarət yollarından biri olan Süveyş kanalına çıxış verir.
2023-cü ildə kanaldan təxminən 26 min gəmi keçib. Kanal qlobal dəniz ticarətinin həcminin təxminən 10 faizini, konteyner daşımalarının isə 22 faizini təmin edir.
Bu marşrut Asiya, Avropa, Aralıq dənizi və ABŞ-nin şərq sahilləri arasında sənaye və istehlak mallarının, avadanlıqların, enerji daşıyıcılarının və digər məhsulların daşınmasında mühüm rol oynayır.
Marşrutdakı fasilələr daha uzun alternativ yollar səbəbindən yükdaşıma, sığorta və yanacaq xərclərini artırır. Əvvəlki Qırmızı dəniz böhranı bu xərclərin nə qədər sürətlə arta biləcəyini göstərib.
2024-cü ilin ortalarınadək Süveyş kanalından keçən yük tonnajı təxminən 70 faiz azalıb, Ümid burnu ətrafından keçən gəmilərin sayı isə 89 faiz artıb. Buna səbəb gəmilərin Afrikanın cənubundan keçən alternativ marşruta yönəlməsi olub.
BMT-nin Ticarət və İnkişaf Konfransının (UNCTAD) məlumatına görə, bu dəyişiklik qlobal gəmi tələbatını 3 faiz, konteyner gəmilərinə tələbatı isə 12 faiz artırıb.
Səudiyyə Ərəbistanının digər həssas nöqtəsi onun neft infrastrukturudur.
Krallığın 1 200 kilometrlik Şərq-Qərb neft kəməri xam nefti ölkənin şərqindəki yataqlardan Qırmızı dənizə daşıyır və bununla da Hörmüz boğazından yan keçməyə imkan verir.
“Reuters”in məlumatına görə, son aylarda bu kəmərlə gündə təxminən 4–5 milyon barel neft nəql olunub. Bu, qlobal neft təchizatının təxminən 4–5 faizinə bərabərdir.
Kəmərin fəaliyyəti sentyabrın 13-də dron hücumundan sonra müvəqqəti dayandırılıb. Bundan sonra Səudiyyə Ərəbistanı daha çox xam nefti Körfəzdəki terminallara yönəltməli olub.
“Aramco” sentyabrın 20-də Ras-Tanurada yeddi iri tankerə təxminən 14 milyon barel xam neft yükləyib. Səudiyyə neftinin Hörmüz boğazından keçən gündəlik həcmi də avqustdakı təxminən 700 min bareldən 2,9 milyon barelə yüksəlib.
Bu fonda Feysəl bin Fərhanın Rubio ilə danışıqları yalnız ikitərəfli münasibətlərlə məhdudlaşmır.
Vaşinqtondan neft infrastrukturu və gəmiçilik marşrutları artan təzyiq altında olan yaxın müttəfiqinə dəstək verməsi istənilir. Eyni zamanda, husilər ABŞ gəmilərini münaqişədən kənarda saxlamaq istədiklərini bildirirlər.
Bu vəziyyət Vaşinqton qarşısında çətin seçim yaradır: Səudiyyə Ərəbistanının təhlükəsizliyinə dəstək vermək və eyni zamanda Yəməndə daha geniş hərbi qarşıdurmaya cəlb olunmamaq.
Ər-Riyad üçün əsas prioritet daha güclü müdafiədir. Husilər isə ABŞ ilə birbaşa qarşıdurmadan yayınaraq Səudiyyə Ərəbistanına təzyiqi davam etdirməyə çalışırlar.
Qırmızı dənizin əhəmiyyəti riski daha da artırır. Qlobal konteyner ticarətinin təxminən beşdə birinin keçdiyi bu marşrutda uzunmüddətli fasilələr yükdaşıma xərclərinə, enerji bazarlarına və nəticədə dünya üzrə biznes və istehlak qiymətlərinə təsir göstərə bilər.
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin Hanoyda Vyetnam Prezidenti To Lam ilə geniş tərkibdə görüşü keçirilib. Liderlər Birgə Bəyanat qəbul edib, enerji, təhlükəsizlik və institusional əməkdaşlıq sahələrində imzalanmış sənədləri mübadilə ediblər.
Bəhreyndə noyabrın 21-də mülki təyinatlı sənaye obyektində yanğın baş verib. Ölkə rəsmiləri yanğının İranın hücumundan sonra başladığını bildiriblər.
ABŞ-nin müdafiə naziri Pit Heqset ABŞ ilə Kanada arasında müdafiə əməkdaşlığına yeni məhdudiyyətlər tətbiq edib. Bu barədə “The Washington Post” noyabrın 20-də göstərişdən xəbərdar olan rəsmilərə istinadən məlumat yayıb.
Birləşmiş Krallıq və Avropa İttifaqı (Aİ) ticarəti asanlaşdırmaq, gənclər üçün yeni imkanlar yaratmaq və iqtisadi əlaqələri gücləndirmək barədə razılığa gəliblər. Bu saziş “Brexit”dən sonra tərəflər arasında münasibətlərin yenidən qurulması baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Birləşmiş Millətlər Təşkilatının (BMT) Cenevrədə keçirilən, insan müdaxiləsi olmadan və ya məhdud nəzarətlə işləyə bilən silahlarla bağlı danışıqları başa çatıb. İştirakçılar 2028-ci ilədək yeni qaydaların hazırlanması üçün müzakirələri davam etdirməyə razılaşıblar.
Bəhreyndə noyabrın 21-də mülki təyinatlı sənaye obyektində yanğın baş verib. Ölkə rəsmiləri yanğının İranın hücumundan sonra başladığını bildiriblər.
İraqın Bəsrə şəhərindəki “Əl-Harta” elektrik stansiyasında baş verən yanğında azı 4 nəfər ölüb, 35 nəfər yaralanıb. Təhlükəsizlik rəsmilərinin sözlərinə görə, ölənlərin sayı arta bilər.
İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi bildirib ki, Tehran ABŞ ilə müharibəyə diplomatik yolla son qoymağa hələ də ümid edir. Onun sözlərinə görə, İran yeni müharibənin qarşısını alacaq razılaşma əldə etməyə çalışır.
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin Hanoyda Vyetnam Prezidenti To Lam ilə geniş tərkibdə görüşü keçirilib. Liderlər Birgə Bəyanat qəbul edib, enerji, təhlükəsizlik və institusional əməkdaşlıq sahələrində imzalanmış sənədləri mübadilə ediblər.
Qırğızıstan və Türkmənistan Çin, Mərkəzi Asiya, Xəzər regionu və Avropanı birləşdirəcək yeni multimodal nəqliyyat dəhlizinin yaradılmasını müzakirə ediblər.
AnewZ tətbiqini “Play Store” və “App Store”dan yükləyə bilərsiniz.
Bu mövzu haqqında fikriniz nədir?
İlk şərhi siz yazın