Özbəkistan Buxarada 7,8 milyard dollarlıq layihələrə başlayıb
Özbəkistanın Buxara vilayətində ümumi dəyəri 7,8 milyard dollar olan 145 investisiya layihəsinin icrasına başlanılıb.
Dubayda dekabrın 7–11-də keçiriləcək GITEX Global 2026 sərgisində süni intellektin enerji tələbatı, rəqəmsal infrastruktur və investisiya imkanları müzakirə olunacaq. Tədbirə 180-dən çox ölkədən 200 mindən artıq iştirakçının qatılması gözlənilir.
Tədbir dekabrın 7-də Dubay Dünya Ticarət Mərkəzində keçiriləcək sammitlə başlayacaq. Dekabrın 8-dən 11-dək isə sərgi və konfranslar Expo City Dubai ərazisindəki Dubay Sərgi Mərkəzində davam edəcək. Startaplarla investorları bir araya gətirən “Expand North Star” tədbiri də dekabrın 8-dən 10-dək təşkil olunacaq.
Təşkilatçıların məlumatına görə, sərgidə 6 800 şirkət və 400-dən çox dövlət qurumunun təmsil olunması gözlənilir. Dünyanın aparıcı texnologiya şirkətləri, hökumət nümayəndələri və investorlar süni intellektin inkişafı üçün tələb olunan enerji, hesablama gücü və maliyyə imkanlarını müzakirə edəcəklər.
GITEX Global 2026 hökumətlərin və şirkətlərin 2027-ci il üçün texnologiya xərclərini planlaşdırdığı dövrə təsadüf edir. Bu baxımdan süni intellekt infrastrukturu və ona yatırılan investisiyalar əsas mövzulardan biri olacaq.

Süni intellektin inkişafı daha güclü məlumat mərkəzlərinə, fasiləsiz elektrik təchizatına və müasir hesablama avadanlıqlarına ehtiyacı artırır. Bir sıra ölkələrdə mövcud infrastruktur artan tələbatı qarşılamaqda çətinlik çəkir.
Beynəlxalq Enerji Agentliyinin (IEA) məlumatına görə, 2025-ci ildə məlumat mərkəzlərinin elektrik enerjisi istehlakı 17 faiz artıb. Agentlik bu artımı qismən süni intellekt xidmətlərinə tələbatın yüksəlməsi ilə əlaqələndirir.
IEA-nın proqnozuna əsasən, 2030-cu ilədək dünyada məlumat mərkəzlərinin elektrik enerjisi istehlakı təxminən iki dəfə arta bilər. Süni intellekt üzrə ixtisaslaşmış məlumat mərkəzlərinin elektrik enerjisi istehlakının isə üç dəfə artacağı proqnozlaşdırılır.
Agentlik avadanlıq çatışmazlığını və yeni məlumat mərkəzlərinin elektrik şəbəkələrinə qoşulmasındakı gecikmələri də əsas problemlər sırasında göstərir. Bu çətinliklər investisiyalar artsa belə, yeni süni intellekt sistemlərinin istifadəyə verilməsini ləngidə bilər.
GITEX çərçivəsində məlumat mərkəzləri və enerji infrastrukturuna həsr olunan xüsusi sərgilərdə bu problemlərin həlli yolları araşdırılacaq. Əsas diqqət hesablama gücünün artırılması ilə yanaşı, elektrik istehlakının və xərclərin nəzarətdə saxlanılmasına yönələcək.

Sərgidə dövlətlərin süni intellekt texnologiyalarına, məlumatlara və hesablama resurslarına nəzarəti artırmaq səyləri də diqqət mərkəzində olacaq.
Bir çox ölkə öz texnoloji imkanlarını inkişaf etdirməyə çalışsa da, qabaqcıl çiplər, bulud xidmətləri və hesablama infrastrukturu baxımından xarici təchizatçılardan asılılıq davam edir.
Təşkilatçıların məlumatına görə, tədbirdə “Microsoft”, “Google”, “Amazon Web Services”, “AMD”, “Huawei”, “IBM” və “Oracle” kimi iri texnologiya şirkətlərinin iştirakı gözlənilir.
Sərgi şirkətlərlə dövlət qurumları arasında texnologiyaların tətbiqi, satın alınması, tənzimlənməsi və təhlükəsizliyi ilə bağlı müzakirələrə imkan yaradacaq.
Kibertəhlükəsizlik də əsas mövzulardan biri olacaq. “GITEX Cyber Valley” proqramında daha müstəqil fəaliyyət göstərən süni intellekt sistemlərinin yaratdığı risklər, bu sistemlərə nəzarət və həssas məlumatların qorunması yolları araşdırılacaq.
Kvant hesablamalarının inkişafı və bu texnologiyanın mövcud kibertəhlükəsizlik sistemlərinə mümkün təsirləri də müzakirə ediləcək.

Süni intellektə investisiyalar artsa da, texnoloji yenilikləri gəlirli biznesə çevirmək hələ də əsas çətinliklərdən biridir.
GITEX çərçivəsində robototexnika və nəqliyyat texnologiyalarına həsr olunan tədbirlərdə insanabənzər robotların, xidmət robotlarının və avtonom nəqliyyat sistemlərinin praktik istifadəsi müzakirə olunacaq.
Əsas diqqət bu sistemlərin müəssisələrdə tətbiqi, texniki xidməti və gündəlik fəaliyyətə uyğunlaşdırılması ilə bağlı xərclərə yönələcək.
Səhiyyə texnologiyaları isə “LIVX World Longevity Forum” proqramının əsas mövzularından olacaq. Burada süni intellektin dərmanların hazırlanmasında, genetik tədqiqatlarda, dəqiq diaqnostikada və regenerativ tibbdə istifadəsi araşdırılacaq.
Bu sahələrin uzunmüddətli uğuru yeni texnologiyaların məqbul xərclərlə real və ölçülə bilən nəticələr verməsindən asılı olacaq.
2027-ci il yaxınlaşdıqca investisiya qərarları GITEX Global sərgisinin əsas mövzularından birinə çevrilir.
Dekabrın 8-dən 10-dək keçiriləcək “Expand North Star” tədbiri startapları investorlar və potensial biznes tərəfdaşları ilə bir araya gətirəcək.
Yeni texnologiyaların hazırlanması və tətbiqi xərcləri artdıqca startaplar üçün maliyyə cəlb etmək daha vacib olur. İnvestorlar isə uzunmüddətli gəlir gətirə biləcək texnologiyaları müəyyənləşdirməyə çalışırlar.
Tədbirin “The Global Reset 2027, Through a New Lens” (“2027-ci ildə qlobal yenilənməyə yeni baxış”) mövzusu texnologiya sektorunda dəyişən prioritetləri əks etdirir.
Sərgidə enerji, süni intellekt infrastrukturu, kibertəhlükəsizlik, robototexnika və beynəlxalq texnologiya tərəfdaşlıqları üzrə müzakirələr aparılacaq.
GITEX Global 2026 gələcək investisiyaların hansı sahələrə yönələ biləcəyini və mövcud infrastrukturun süni intellektin artan tələbatını qarşılamağa nə dərəcədə hazır olduğunu göstərmək imkanı yaradacaq.
AnewZ-un Azərbaycan Respublikası Dövlət Neft Şirkəti (SOCAR) ilə tərəfdaşlıq çərçivəsində hazırladığı yeni sənədli film bir əsrlik açıqca kolleksiyası vasitəsilə Azərbaycanın neft yüksəlişinin arxasındakı insan hekayələrini canlandırır.
İran xəbərdarlıq edib ki, ABŞ zərbələri bərpa etsə, “yeni döyüş meydanı” ilə üzləşəcək. Parlament sədri Qalibaf müharibənin qarşısını almaq məsuliyyətinin ABŞ-nin üzərinə düşdüyünü bildirib. ABŞ-nin Qəşm adası da daxil olmaqla İranın strateji obyektlərinə məhdud zərbələr endirdiyi xəbər verilir.
AnewZ-un 3 noyabr tarixli gündəlik icmalında texnologiya sahəsində baş verən 5 mühüm hadisəni təqdim edirik. İcmalda iri kiberhücumlar, məlumat sızmaları, hərbi süni intellektin inkişafı və Avropanın rəqəmsal rabitəyə keçidi ilə bağlı yeniliklər yer alıb.
Noyabrın 3-də ABŞ vətəndaşları Nümayəndələr Palatası və Senata seçkilərdə səs verəcəklər. Nəticələr Donald Trampın prezidentliyinin qalan 26 ayına, eləcə də Ukrayna və İran münaqişələrinin gedişinə təsir göstərə bilər.
Bakıda fəaliyyətə başlayan beynəlxalq televiziya kanalı AnewZ iki il ərzində xəbərləri, sənədli filmləri və rəqəmsal jurnalistika layihələri ilə dünyanın müxtəlif ölkələrində öz auditoriyasını formalaşdırıb.
Səudiyyə Ərəbistanının “Saudi Aramco” şirkətinin süni intellekt sahəsində fəaliyyət göstərən “HUMAIN” şirkətinin səhmlərinin 49 faizini əldə etməsi dünyanın iri enerji şirkətlərinin bu sahəyə artan marağını gündəmə gətirib.
Çində hazırlanan yeni süni intellekt çipi şirkətin açıqladığı sınaq nəticələrinə görə, “Nvidia H200” ilə eyni səviyyədə performans göstərib. Bu nəticələr təsdiqlənərsə, Çinin xarici texnologiyalardan asılılığını azaltması istiqamətində mühüm addım ola bilər.
“NVIDIA” şirkətinin baş direktoru Censen Huanq Qazaxıstanın süni intellekt sahəsindəki planlarını yüksək qiymətləndirib. O, ölkənin fiziki süni intellekt üzrə qlobal mərkəzə çevrilmək, yeni startaplar yaratmaq və sənayenin müxtəlif sahələrini inkişaf etdirmək potensialına malik olduğunu bildirib.
ABŞ-nin Nyu-Meksiko ştatında məhkəmə “Cambridge Analytica” qalmaqalı ilə bağlı iş üzrə “Meta” şirkətinə 25 milyard dollar cərimə kəsib.
Süni intellekt texnologiya sektorunu dəyişdirir, yeni kibertəhlükələr yaradır, süni intellekt çipləri uğrunda rəqabəti gücləndirir və təhlükəsizliklə bağlı narahatlıqları artırır.
AnewZ tətbiqini “Play Store” və “App Store”dan yükləyə bilərsiniz.
Bu mövzu haqqında fikriniz nədir?
İlk şərhi siz yazın