Almaniyada “Z nəsli”nin nümayəndələri niyə etiraz aksiyalarına çıxırlar?

Oktyabrın 31-də Almaniyanın 34 şəhərində “Z nəsli”nin nümayəndələri təhsilin maliyyələşdirilməsi, yaşayış xərclərinin artması və məcburi hərbi xidmətlə bağlı təkliflərə etiraz ediblər. Mağazalar talan edilib, polis isə “Molotov kokteyli” ilə hücumların baş verdiyini bildirib.

Aksiyaları “Gen Z regelt” (Z nəsli idarə edir) adlı hərəkat təşkil edib. Almaniyadakı nümayişlər Fransa və Albaniya da daxil olmaqla, Avropanın müxtəlif ölkələrində gənclərin təşkil etdiyi etiraz dalğasının ardınca keçirilib. Həmin ölkələrdə həftələrlə davam edən iğtişaşlar nəticəsində sahibkarlıq obyektlərinə ciddi ziyan dəyib.

Təşkilatçılar aksiyalarda əvvəlcə 182 minədək insanın iştirak edəcəyini gözləyirdilər. Lakin Almaniyanın əsas şəhərlərində nümayişçilərin sayı gözləniləndən xeyli az olub. Polisin məlumatına görə, Frankfurt, Berlin və Münhendə ümumilikdə 18 minədək insan etirazlara qatılıb. Təşkilatçılar isə bu şəhərlərdə təxminən 36 min nəfərin iştirak edəcəyini planlaşdırırdılar.

Hessen əyalətinin daxili işlər naziri Roman Pozek Fransada etirazlar zamanı mağazaların talan edilməsi və polis avtomobillərinə hücumlarla müşayiət olunan zorakılığın təkrarlanmaması barədə xəbərdarlıq edib.

Almaniyada “Z nəsli”nin etirazlarına nə səbəb olub?

Etiraz hərəkatı təhsilin maliyyələşdirilməsi və artan yaşayış xərclərindən narahat olan gəncləri bir araya gətirib.

Aksiyaların təşkilatçıları hesab edirlər ki, kansler Fridrix Mertsin hökuməti məktəblərə, universitetlərə və səhiyyəyə kifayət qədər vəsait ayırmadığından gənc nəslin üzərinə əlavə maliyyə və sosial yük qoyulur.

Berlində keçirilən nümayişdə çıxış edən “Gen Z regelt” hərəkatının sözçüsü Lina Fridrix bildirib ki, etirazçılar dövlət xidmətlərinə daha çox vəsait ayrılmasını və maliyyə öhdəliklərinin daha ədalətli bölüşdürülməsini tələb edirlər.

Tələbələr həmçinin universitetlərin maddi-texniki vəziyyətinin pisləşməsindən narahatlıqlarını bildiriblər.

Frankfurtdakı etirazlar zamanı nə baş verib?

Şahidlərdən birinin sözlərinə görə, Almaniya üzrə etiraz aksiyalarının əksəriyyəti dinc keçsə də, oktyabrın 31-i axşam saatlarında Frankfurtda azı iki mağaza talan edilib, bir neçə mağazaya isə ziyan vurulub.

Frankfurt polisi bildirib ki, şəhərin mərkəzində binaların şüşələri sındırılıb, fövqəladə xidmət əməkdaşlarına “Molotov kokteyli” atılıb. Polis ətrafdakı insanları hadisə baş verən ərazidən uzaq durmağa çağırıb.

Hamburqda barrikadalar yandırılıb. Berlində isə bəzi sahibkarlıq obyektləri etirazlar ərəfəsində pəncərələrini taxta lövhələrlə bağlayıb, digərləri isə fəaliyyətini daha erkən dayandırmağa məcbur olub.

“Gen Z regelt” hərəkatının arxasında kim dayanır?

“Gen Z regelt” hərəkatı Berlin, Frankfurt və Münhen də daxil olmaqla, Almaniyanın 34 şəhərində etiraz aksiyaları təşkil edib.

Hərəkat özünü təhsil, yaşayış xərcləri və məcburi hərbi xidmətə qarşı mübarizə məsələlərinə diqqət yetirən gənclər təşəbbüsü kimi təqdim edir.

Lakin müxtəlif siyasi və vətəndaş cəmiyyəti təşkilatlarının etirazlara dəstək toplamaqda iştirakı hərəkatın rəhbərliyi və siyasi əlaqələri ilə bağlı suallar yaradıb.

Almaniyanın Federal Daxili İşlər Nazirliyi bildirib ki, ölkədəki ifrat solçu ekstremist qrupların bəzi nümayəndələri və xarici ekstremist hərəkatlarla əlaqəli təşkilatlar etirazlara dəstək toplamaq səylərinə qoşulublar.

Almaniyanın məktəb şagirdlərini təmsil edən ümummilli təşkilatı BSK isə özünü bu hərəkatdan uzaq tutub.

BSK-nın baş katibi Emi Kirxhoff bildirib ki, təşkilat şagirdlərin narahatlıqlarını bölüşsə də, “Gen Z regelt” hərəkatı ilə əlaqələndirilmək istəmir.

Təşkilat noyabrın 20-də ayrıca etiraz aksiyası keçirməyi planlaşdırır.

Almaniyadakı etirazlar Fransadakı aksiyalardan nə ilə fərqlənir?

Almaniyadakı nümayişlər Fransada həftələrlə davam edən etirazların ardınca baş verib. Fransada tələbələr, həmkarlar ittifaqları və “Sarı jiletlilər” hərəkatının iştirakçıları yaşayış xərcləri, təhsil və dövlət xidmətləri ilə bağlı etiraz aksiyalarına qoşulublar.

Fransa Daxili İşlər Nazirliyinin məlumatına görə, oktyabrın 31-də ölkə üzrə 320 min nəfər nümayişlərdə iştirak edib. Onlardan 70 mini Parisdə keçirilən aksiyalara qatılıb.

Bu göstərici əvvəlki həftəsonu qeydə alınan 410 min və oktyabrın 17-də keçirilən aksiyalarda iştirak edən 550 min nəfərdən azdır.

Fransa polisi Paris, Lion və Tuluzada etirazçılarla hüquq-mühafizə orqanlarının əməkdaşları arasında toqquşmaların baş verdiyini bildirib. Bununla belə, rəsmilərin sözlərinə görə, ictimai asayiş əsasən qorunub.

Etirazlar Fransa iqtisadiyyatına da ciddi ziyan vurub. Fransa Ticarət Palatasının hesablamalarına görə, üç həftə davam edən iğtişaşlar nəticəsində pərakəndə ticarət müəssisələri 1 milyard avrodan çox zərərə məruz qalıb. Bu məbləğə obyektlərə dəymiş ziyan və kommersiya fəaliyyətinin pozulması nəticəsində yaranan itkilər daxildir.

Almaniyadakı etirazların isə ölkə miqyasında buna bənzər iqtisadi itkilərə səbəb olduğuna dair hələlik qiymətləndirmə açıqlanmayıb.

Bundan sonra nə gözlənilir?

“Gen Z regelt” hərəkatı hələlik tələb etdiyi siyasi qərarların qəbuluna nail olmayıb.

BSK-nın noyabrın 20-nə planlaşdırdığı ayrıca etiraz aksiyası Almaniyada gənclərin etiraz hərəkatına nə dərəcədə qoşulduğunu göstərən növbəti göstərici ola bilər.

Kansler Fridrix Mertsin hökuməti üçün əsas məsələlər təhsilin maliyyələşdirilməsi, yaşayış xərcləri və hərbi xidmət siyasəti ilə bağlıdır.

Hüquq-mühafizə orqanları isə dinc etiraz hüququnu təmin etməklə yanaşı, zorakılığın və sahibkarlıq obyektlərinə ziyan vurulmasının qarşısını almaq vəzifəsi ilə üzləşiblər.

Bu baxımdan dinc nümayişlərlə zorakılıq hallarını fərqləndirmək vacibdir. Frankfurtda baş verən zorakılıq hallarına və digər şəhərlərdə qeydə alınan ayrı-ayrı insidentlərə baxmayaraq, nümayişlərin əksəriyyətinin dinc keçdiyi bildirilir.

• Günün icmalı: Avropada yaşayış xərclərinin artmasına qarşı etirazlar

• Albaniyada etirazçılar Baş nazir Edi Ramanın istefasını tələb edirlər

• Lissabonda mənzil böhranına etiraz aksiyası dağıdılıb

Teqlər

Almaniya Z nəslinin nümayəndələri etiraz aksiyaları Frankfurt Berlin Münhen