Noyabrda Azərbaycan səmasında Leonid meteor yağışı müşahidə olunacaq

Azərbaycandakı astronomiya həvəskarları üçün ilin maraqla gözlənilən səma hadisələrindən biri yaxınlaşır. Leonid meteor axınını noyabrın 6-dan 30-dək müşahidə etmək mümkün olacaq.

Bakı Dövlət Universitetinin Astrofizika kafedrasının məlumatına görə, meteor yağışının ən intensiv mərhələsi noyabrın 18-də Bakı vaxtı ilə saat 03:45-ə təsadüf edəcək. Bu zaman saatda təxminən 15 meteorun görünəcəyi gözlənilir.

Meteor yağışını müşahidə etmək üçün ən əlverişli vaxt

Leonid meteor yağışını müşahidə etmək üçün ən əlverişli vaxt noyabrın 18-də saat 02:00-dan sübhədək olan müddətdir.

Ay batdıqdan sonra səma daha da qaralacaq və daha zəif parlayan meteorları müşahidə etmək asanlaşacaq. Mütəxəssislər müşahidə aparmaq istəyənlərə şəhər işıqlarından uzaq ərazilərə getməyi və gözlərinin qaranlığa uyğunlaşması üçün bir qədər gözləməyi tövsiyə edirlər.

Meteor axınının radiant nöqtəsi Şir bürcündə yerləşsə də, meteorları gecə səmasının istənilən hissəsində müşahidə etmək mümkündür.

Leonid meteor yağışı necə yaranır?

Leonid meteor yağışı hər il Yer kürəsinin 55P/Tempel–Tuttle kometinin kosmosda buraxdığı toz və qalıq hissəciklərinin arasından keçməsi nəticəsində yaranır. Bu komet Günəş ətrafında tam dövrünü 33,2 ilə başa vurur.

Kometi 1865-ci ildə alman astronomu Vilhelm Tempel, 1866-cı ildə isə amerikalı astronom Horas Tattl bir-birindən asılı olmayaraq kəşf ediblər.

Leonid meteorlarını fərqləndirən əsas xüsusiyyət onların yüksək sürətidir. Hissəciklər Yer atmosferinə saniyədə təxminən 71 kilometr (saatda 255 min kilometr) sürətlə daxil olur.

Atmosferə daxil olan hissəciklər hava ilə qarşılıqlı təsir və sıxılma nəticəsində qızaraq parlaq işıq izləri yaradır. Bu hadisə xalq arasında “ulduz axması” kimi tanınır.

2026-cı ildə güclü meteor yağışı gözlənilmir

Leonidlər tarixdə ən möhtəşəm meteor yağışlarından bəzilərinə səbəb olub. Xüsusilə 1833, 1866, 1966-cı illərdə və 1999–2002-ci illər arasında olduqca intensiv meteor yağışları qeydə alınıb.

Belə nadir hadisələr Yer kürəsi kometin buraxdığı hissəciklərin xüsusilə sıx toplandığı ərazilərdən keçərkən baş verir. Nəticədə atmosferdə müşahidə olunan meteorların sayı kəskin artır.

Astronomlar 2026-cı ildə meteor fırtınasının baş verəcəyini gözləmirlər. Bu il saatda təxminən 15 meteorun görünəcəyi proqnozlaşdırılır. Bununla belə, astronomiya həvəskarları Leonid meteor yağışını bu il də müşahidə edə biləcəklər.

• Günün icmalı: Elm və texnologiya dünyasında son yeniliklər

Teqlər

Azərbaycan səma Leonid meteor yağışı astronomiya Bakı Dövlət Universitetinin Astrofizika kafedrası günəş