ABŞ oktyabrın 9-da Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinə (BCM) qarşı sanksiyalar tətbiq edib. Bu addım Vaşinqtonun avropalı müttəfiqləri ilə münasibətlərində gərginliyi artırıb. Yeni sanksiyalar məhkəməyə xidmət göstərən şirkətlərə də təsir edə bilər.
BMT İnkişaf Proqramının (BMTİP) rəhbəri Aleksandr De Kro beynəlxalq ictimaiyyəti Əfqanıstandan üz döndərməməyə çağırıb. O, ölkədə tiryək istehsalının kəskin azalmasını müsbət nəticə kimi qiymətləndirib, eyni zamanda qadın və qızlara tətbiq olunan məhdudiyyətlərlə bağlı ciddi narahatlığını bildirib.
Əfqanıstan üzrə “Moskva formatı” məsləhətləşmələrinin səkkizinci raundu birgə bəyanat qəbul olunmadan başa çatıb. Buna Pakistan və Əfqanıstan nümayəndə heyətlərinin yekun sənəddə terrorizmlə bağlı ifadələr üzrə razılığa gələ bilməməsi səbəb olub.
Regional ölkələrin nümayəndələri oktyabrın 5-də Moskvada Əfqanıstanla bağlı danışıqlar aparıblar. Görüşdə təhlükəsizlik, iqtisadi əməkdaşlıq və Kabilin qonşu ölkələrlə münasibətləri əsas müzakirə mövzuları olub.
Birləşmiş Millətlər Təşkilatı (BMT) və Beynəlxalq Miqrasiya Təşkilatının (BMqT) məlumatlarına görə, 2026-cı ilin əvvəlindən İran və Pakistandan 1,2 milyondan çox əfqan Əfqanıstana qayıdıb. Onların 500 mindən çoxu deportasiya edilib.
Əfqanıstan və Tacikistan Əfqanıstana elektrik təchizatının artırılmasını və Əfqanıstan ərazisindən keçərək İrana uzanacaq yüksək gərginlikli elektrik xəttinin çəkilməsi planını müzakirə ediblər. Danışıqlar Kabulun enerji idxalını artırmağa çalışdığı bir vaxtda aparılıb.
Pakistan bildirir ki, sentyabrın 30-da Əfqanıstanda silahlı qrupların sığınacaqlarına planlaşdırılmış və dəqiq hesablanmış hava zərbələri endirib. İslamabadın məlumatına görə, nəticədə 22 silahlı öldürülüb.
Qazaxıstan, Özbəkistan və Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri Əfqanıstandan keçəcək və Mərkəzi Asiya yüklərinin Pakistanın dəniz limanlarına daşınması üçün yeni marşrut aça biləcək dəmir yolu layihəsini nəzərdən keçirirlər.
Əfqanıstan hökumətinin məlumatına görə, Pakistanın Kunar və Hilmənd əyalətlərinə endirdiyi hava zərbələri nəticəsində 9 nəfər, o cümlədən qadın və uşaqlar həlak olub, 11 nəfər yaralanıb.
Əfqanıstan Müdafiə Nazirliyi ölkə qüvvələrinin Nuristan vilayətində üç gün davam edən əməliyyatlar zamanı 41 silahlını öldürdüyünü, 62 nəfəri isə saxladığını bildirib. Kabul Pakistanı silahlı qrupların Əfqanıstan ərazisinə keçməsinə yardım göstərməkdə ittiham edib. İslamabad ittihamları rədd edib.
Əfqanıstan və Belarus dərman, tibbi avadanlıq və tibb işçilərinin peşə hazırlığı sahələrində əməkdaşlığı genişləndirmək barədə razılığa gəlib. Razılaşma sentyabrın 29-da Minskdə iki ölkənin səhiyyə nazirləri arasında keçirilən görüşdən sonra əldə olunub.
Pakistan və Əfqanıstan arasında gərginlik artdığı bir vaxtda tərəflər Əfqanıstanın şimal-şərqindəki Nuristan vilayətində silahlı qrupların fəaliyyəti ilə bağlı bir-birini yenidən ittiham ediblər.
Əfqanıstan Müdafiə Nazirliyinin məlumatına görə, ölkə qüvvələri Pakistandan keçdiyi bildirilən silahlı qrupa qarşı Nuristan vilayətində əməliyyat keçirib. Nəticədə 28 döyüşçü öldürülüb, 32 nəfər yaralanıb.
Pakistanın təhlükəsizlik mənbələri Əfqanıstanla sərhəddə, Bəlucistan əyalətinin Gülistan bölgəsində Taliban döyüşçülərinin hücum cəhdinin qarşısının alındığını bildiriblər. Onların sözlərinə görə, döyüşçülər Pakistan ərazisinə keçməyə çalışıblar və toqquşma zamanı onlardan bir neçəsi öldürülüb.
Pakistan Əfqanıstanda 10 yerə hava zərbəsi endirdiyini bildirib. İslamabadın məlumatına görə, həmin yerlər dronların saxlanılması və buraxılması üçün istifadə olunurdu.
Əfqanıstan Asiyada yeni ticarət və tranzit əlaqələrini genişləndirir. Buna baxmayaraq, dünya liderlərinin Nyu-Yorkda toplaşdığı BMT Baş Assambleyasının 81-ci sessiyasında da ölkəni Taliban hökuməti təmsil etməyəcək.
İŞİD-in “Xorasan Vilayəti” qolu ilə əlaqəli Əfqanıstan vətəndaşı 2021-ci ildə Kabil hava limanında törədilən terror hücumunda iştirakına görə ABŞ-də 20 il müddətinə azadlıqdan məhrum edilib.
Əfqanıstanın özəl sektoru Azərbaycandan benzin və dizel yanacağı almaqda, Azərbaycana ixracı artırmaqda və iki ölkə arasında investisiya əməkdaşlığını genişləndirməkdə maraqlıdır. Bakı və Kabil həmçinin iqtisadi əlaqələrin və özəl sektorlar arasında əməkdaşlığın gücləndirilməsini müzakirə ediblər.
Pakistan məhkəmələri əfqanıstanlı tibb tələbələrinin ölkədən çıxarılmasını müvəqqəti dayandıraraq onların təhsillərini davam etdirməsinə icazə verib. Qərar İslamabadla Kabil arasında gərginlik fonunda qəbul edilib.
Avropa İttifaqı (Aİ) və BMT-nin Ərzaq və Kənd Təsərrüfatı Təşkilatı (FAO) Əfqanıstanda fermerlərin bazarlara çıxışını yaxşılaşdırmaq, aqrobiznesi gücləndirmək, eləcə də iqlim və iqtisadi çətinliklərə davamlılığı artırmaq üçün 5 milyon avro təşəbbüsə başlayıb.
ABŞ-nin Əfqanıstana hərbi müdaxiləsinə səbəb olan 11 sentyabr hücumlarından 25 il sonra Taliban keçmiş düşməni ilə dərin fikir ayrılıqlarına baxmayaraq, diplomatiya, investisiya və ticarətə əsaslanan yeni münasibətlər qurmağa çalışır.
Əfqanıstanın xarici işlər naziri Əmir Xan Müttəqi və BMT-nin Qaçqınlar üzrə Ali Komissarlığının Əfqanıstandakı nümayəndəsi sentyabrın 6-da qaçqınların geri qayıtması məsələsini müzakirə ediblər. 2023-cü ilin sentyabrından etibarən altı milyondan çox əfqan ölkəyə qayıdıb.
Yaponiya və BMT Əfqanıstanın beş vilayətində 9,4 milyon dollarlıq ikiillik layihəyə başlayıb. Layihə əvvəllər xaşxaş becərən ailələrə yardım göstərilməsini, narkotik asılılığının qarşısının alınması və müalicəsi xidmətlərinin genişləndirilməsini nəzərdə tutur.
Qətər Əfqanıstanın neft-qaz sektoruna investisiya imkanlarını, eləcə də xam neft emalı zavodunun tikintisini müzakirə edib. Danışıqlar Körfəz ölkələrinin Əfqanıstan bazarına marağının artdığı bir dövrdə aparılıb.
AnewZ tətbiqini “Play Store” və “App Store”dan yükləyə bilərsiniz.
