Körfəz münaqişəsi gərginləşdikcə İran niyə Küveyti hədəf alır?

ABŞ-İran münaqişəsinin gərginləşməsi fonunda Küveytə yönələn raket və dron hücumları Körfəzin şimalını yeni qarşıdurma zonasına çevirir. Küveyt qüvvələri ABŞ ordusunun istifadə etdiyi obyektlər də daxil olmaqla, ölkədəki bir sıra hədəflərə yönələn İran hücumlarının qarşısının alındığını bildirib.

Bunun əsas səbəblərindən biri ölkədə ABŞ-nin güclü hərbi mövcudluğudur. Küveyt Vaşinqtonun regiondakı əsas hərbi mərkəzlərindən biri hesab olunur. Ölkədə “Camp Arifjan” və “Ali Al Salem” aviabazası da daxil olmaqla, ABŞ-nin mühüm hərbi obyektləri yerləşir. ABŞ hökumətinin məlumatına görə, Küveytdə təxminən 13 500 amerikalı hərbçi xidmət edir.

Küveyt ABŞ-nin əsas qeyri-NATO müttəfiqlərindən biridir və iki ölkə arasında uzunmüddətli müdafiə əməkdaşlığı mövcuddur.

Bu sıx əlaqələr Küveyti İranın mümkün cavab zərbələrinin hədəfinə çevirə bilər. Analitiklərin fikrincə, Tehran ABŞ qüvvələri ilə birbaşa qarşıdurmadan yayınaraq Vaşinqtonun Körfəzdəki müttəfiqlərinə təzyiq göstərməklə ABŞ-nin hərbi əməliyyatlarının xərclərini artırmağa çalışır.

Coğrafi mövqe riski artırır

Küveytin coğrafi mövqeyi də ölkəni həssas vəziyyətə salır. Fars körfəzinin şimalında, İranla üzbəüz yerləşən Küveyt şimaldan İraq, cənubdan isə Səudiyyə Ərəbistanı ilə həmsərhəddir.

Ölkənin ərazisi, hava məkanı, limanları və hərbi bazaları İranın raket və dronlarının mənzil dairəsindədir.

Neft amili

Küveyt dünyanın əsas neft istehsalçılarından biridir. Ölkənin xam neft ixracı uzun müddət gündə təxminən 1,9 milyon barel səviyyəsində olub.

Neft daşımalarının böyük hissəsi Fars körfəzi və Hörmüz boğazından keçir. Buna görə regionda davam edən qarşıdurma həm Küveytin neft ixracına, həm də qlobal enerji bazarına ciddi təsir göstərə bilər.

Hava müdafiəsi sınaq qarşısındadır

Küveyt müdafiə imkanlarını gücləndirmək üçün böyük həcmdə vəsait ayırır. Ölkənin hərbi xərclərinin 2026-cı ildə təxminən 8,3 milyard dollara, yəni ÜDM-in 4,7 faizinə çatacağı gözlənilir.

Küveytin hava hücumundan müdafiə sisteminə yeddi “Patriot” batareyası daxildir. Ölkə, həmçinin orta mənzilli “NASAMS” sistemləri əldə edir. ABŞ isə Küveytin raket və hava təhdidlərini aşkarlamaq imkanlarını gücləndirmək üçün yeni radar sistemlərinin tədarükünü təsdiqləyib.

Bununla belə, raket və dronlarla həyata keçirilən ardıcıl hücumlar istənilən hava hücumundan müdafiə sisteminin imkanlarını ciddi sınağa çəkə bilər. Küveyt bəzi hücumların qarşısının alındığını bildirsə də, ölkənin coğrafi mövqeyi və ABŞ hərbi bazalarına ev sahibliyi etməsi təhlükəsizlik risklərini yüksək səviyyədə saxlayır.

İranın daha geniş hesablaması

ABŞ Hörmüz boğazında gəmiçiliyin fasiləsiz davamını təmin etməyə çalışır, eyni zamanda İrana iqtisadi təzyiqi artırır. Vaşinqtonun İran limanlarına qarşı atdığı addımlar Tehranın bu strateji su yolundan iqtisadi təzyiq vasitəsi kimi istifadə imkanlarını məhdudlaşdırmağa yönəlib.

• İran Küveyt və BƏƏ-dəki ABŞ bazalarına zərbələr endirib

İran isə cavab tədbirlərinin yalnız dənizlə məhdudlaşmadığını və ABŞ-nin regiondakı müttəfiqlərinin ərazilərini də əhatə edə biləcəyini göstərməyə çalışır.

Münaqişə genişləndikcə, Küveytin İran, İraq və Səudiyyə Ərəbistanı arasında yerləşməsi, eləcə də ölkədə ABŞ hərbi obyektlərinin mövcudluğu Körfəzin şimalını qarşıdurmanın ən həssas bölgələrindən birinə çevirir.

Teqlər

ABŞ İran ABŞ-İran münaqişəsi Tehran Vaşinqton Küveyt dron hücumları