Qazaxıstan iqtisadiyyatının güclənməsi fonunda kredit reytinqi yüksəldilib

Qazaxıstanın kredit reytinqi artırılıb. “S&P Global Ratings” bunu ölkənin güclənən maliyyə vəziyyəti, yüksək ehtiyatları və iqtisadi artımla əsaslandırıb.

“S&P Global Ratings” Qazaxıstanın uzunmüddətli kredit reytinqini “BBB-” səviyyəsindən “BBB”yə, qısamüddətli reytinqini isə “A-3”dən “A-2”yə yüksəldib. Agentlik həmçinin Qazaxıstanın valyuta köçürülməsi və konvertasiya qiymətləndirməsini “BBB+” səviyyəsinə yüksəldib, ölkənin milli şkala üzrə reytinqini isə “kzAAA” səviyyəsində saxlayıb.

"S&P Global Ratings" nədir?

"S&P Global Ratings" Nyu-Yorkda yerləşən beynəlxalq kredit reytinq agentliyidir. Agentlik hökumətlərin, şirkətlərin və maliyyə qurumlarının maliyyə öhdəliklərini yerinə yetirmək imkanlarını, eləcə də borclar üzrə defolt riskini qiymətləndirir.

Kredit reytinqi verilərkən agentlik uzunmüddətli qiymətləndirmə şkalasından istifadə edir:

AAA – maliyyə öhdəliklərini yerinə yetirmək üçün son dərəcə yüksək imkan

AA – çox yüksək imkan

A – güclü imkan, lakin mənfi iqtisadi və digər amillərə daha həssasdır

BBB – öhdəlikləri yerinə yetirmək üçün kifayət qədər imkan

BB, B – spekulyativ səviyyəli reytinqlər

CCC, CC, C – artan risk və əlverişli şərtlərdən asılılıq

D – borc öhdəlikləri üzrə defolt vəziyyəti

Qısamüddətli öhdəliklər üçün isə A-1+, A-1, A-2, A-3, B, C və D reytinqlərindən istifadə olunur. Reytinq nə qədər yüksəkdirsə, borcun ödənilməməsi riski bir o qədər aşağı qiymətləndirilir. 

Kredit reytinqləri maliyyə göstəricilərinin təhlili və digər qiymətləndirmələr əsasında müəyyən edilir. Analitiklər dövlətlərin, şirkətlərin, maliyyə qurumlarının və digər təşkilatların borc öhdəliklərini yerinə yetirmək imkanlarını və maliyyə vəziyyətini araşdırırlar.

Qazaxıstan iqtisadiyyatında sabit artım qeydə alınıb

Qazaxıstanın ümumi daxili məhsulu (ÜDM) ilin ilk altı ayında 4,1 faiz artıb. Bu artım birinci rübdə neft ixracı və hasilatında yaranan çətinliklərə baxmayaraq qeydə alınıb.

“S&P Global Ratings” agentliyi Qazaxıstan iqtisadiyyatının 2026-cı ildə 5,1 faiz böyüyəcəyini proqnozlaşdırır. Agentliyin hesablamalarına görə, 2027-2029-cu illərdə iqtisadi artım 4-4,5 faiz səviyyəsində olacaq.

Qazaxıstanın maliyyə ehtiyatlarını qoruyacağı gözlənilir. Proqnoza əsasən, hökumətin likvid aktivləri növbəti dörd il ərzində ÜDM-in təxminən 21 faizinə bərabər olacaq.

Ölkənin Milli Bankına və hökumətinə məxsus xarici aktivlərin xarici borcu üstələməsi Qazaxıstana xarici iqtisadi risklərə daha çevik reaksiya verməyə şərait yaradır.

Qazaxıstan maliyyə sabitliyini gücləndirir

Qazaxıstanda dövlət maliyyəsi üzrə göstəricilər yaxşılaşıb. İlin ilk yarısında büdcə kəsiri ÜDM-in 1,2 faizini təşkil edib. Bu göstərici hökumətin il üzrə müəyyən etdiyi 2,5 faizlik hədəfə uyğundur.

“S&P Global Ratings” agentliyi 2026-2029-cu illərdə dövlət büdcəsi kəsirinin orta hesabla ÜDM-in 1,2-1,3 faizi səviyyəsində olacağını proqnozlaşdırır. Bu göstərici 2025-ci ildəki 3,7 faizdən aşağıdır.

İlin ilk altı ayında vergi daxilolmaları ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 17 faiz artıb. ƏDV üzrə daxilolmalar isə 42 faiz yüksəlib.

Qazaxıstanda investisiya səviyyəsinin yüksək qalacağı gözlənilir

“S&P Global Ratings” agentliyi Qazaxıstanda investisiya həcminin yüksək səviyyədə qalacağını proqnozlaşdırır. Gözləntilərə görə, investisiyalar ÜDM-in təxminən 30 faizini təşkil edəcək.

İnvestisiya layihələrinin əsas istiqamətlərini infrastruktur, xammal emalı və enerji sahələri təşkil edir. Bu proqramlar Qazaxıstanın təbii ehtiyatlardan asılılığı azaltmaq və iqtisadiyyatı şaxələndirmək səylərinin bir hissəsidir.

“QZ Economy” ekspertlərinin fikrincə, kredit reytinqinin yüksəldilməsi xarici investorların və beynəlxalq maliyyə qurumlarının Qazaxıstana inamını artıra bilər. Bu isə maliyyələşdirmə xərclərinin azalmasına və xarici kreditorlarla, investorlarla işləyən Qazaxıstan şirkətləri üçün daha əlverişli şəraitin yaranmasına kömək edə bilər.

Qazaxıstan üçün sabit iqtisadi proqnoz açıqlanıb

“S&P Global Ratings” agentliyinin reytinq artımı Qazaxıstan iqtisadiyyatına inamın artdığını göstərir. Bu, ölkənin gələcək iqtisadi inkişafı üçün əsas göstəricilərdən biri kimi qiymətləndirilir.

Agentliyin sabit proqnozuna əsasən, Qazaxıstanın maliyyə ehtiyatları ölkəyə mümkün xarici iqtisadi risklərə qarşı dayanıqlı olmağa kömək edə bilər.

Bununla yanaşı, dövlət maliyyəsinin daha da gücləndirilməsi və iqtisadiyyatın şaxələndirilməsi istiqamətində işlərin davam etdirilməsi vacib hesab olunur.

• Qazaxıstanda yeni hakim partiya parlament seçkilərində böyük üstünlüklə qalib gəlib
• Qazaxıstan 32,3 milyard dollarla Mərkəzi Asiyanın nəqliyyat sərmayələrinə liderlik edir
• Mərkəzi Asiya iqtisadiyyatı 543 milyard dolları ötüb, Qazaxıstan liderliyini qoruyur

Teqlər

Qazaxıstan Kredit reytinqi İqtisadi artım Maliyyə sabitliyi Dövlət maliyyəsi Mərkəzi Asiya Qazaxıstan iqtisadiyyatı Dövlət büdcəsi